Αν περνάτε χρόνο στα social media, είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχετε συναντήσει κάποιον «έτοιμο διάλογο» για τις στιγμές που το παιδί έχει έντονο ξέσπασμα. Το μήνυμα είναι ελκυστικό: αν πούμε τα σωστά λόγια, την κατάλληλη στιγμή, το παιδί θα «ηρεμήσει». Όμως η επιστήμη είναι λιγότερο… ρομαντική.
Οι περισσότεροι ψυχολόγοι συμφωνούν ότι, τη στιγμή της έντασης, τα πολλά λόγια δεν βοηθούν ιδιαίτερα και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να κάνουν τα πράγματα χειρότερα.
Διαβάστε επίσης: Meltdowns μετά το σχολείο; 5 τρόποι για να υποστηρίξετε τη συναισθηματική έκρηξη
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο ενός παιδιού όταν ξεσπάει
Όταν ένα παιδί είναι πολύ αναστατωμένο, μειώνεται η λειτουργία των εκτελεστικών λειτουργιών του εγκεφάλου, δηλαδή των μηχανισμών που βοηθούν στην κατανόηση, τη μνήμη και τη λογική επεξεργασία. Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος «δεν είναι διαθέσιμος» για μαθήματα.
Έρευνες δείχνουν ότι:
- Η λεκτική εξήγηση την ώρα της κρίσης δεν οδηγεί σε σταθερή αλλαγή συμπεριφοράς.
- Η προσπάθεια να ονοματίσουμε και να σχολιάσουμε το συναίσθημα την ώρα του ξεσπάσματος μπορεί να αυξήσει τη ματαίωση.
- Παιδιά με δυσκολίες λόγου εμφανίζουν συχνότερα και πιο έντονα ξεσπάσματα.
Γιατί τα πολλά λόγια μπορεί να «ρίχνουν λάδι στη φωτιά»
-
Ενθαρρύνουν το παιδί να απαντήσει λεκτικά, κάτι που μπορεί να αυξήσει την ένταση.
-
Μπορεί να λειτουργούν ως επιβράβευση της συμπεριφοράς, αν το παιδί επιδιώκει προσοχή.
-
Σε παιδιά με αισθητηριακή υπερευαισθησία, η ομιλία προσθέτει επιπλέον ερεθίσματα σε έναν ήδη υπερφορτωμένο εγκέφαλο.
1. Η ηρεμία ξεκινά από τους γονείς
Το πιο ισχυρό εργαλείο είναι η δική σας ρύθμιση. Τα παιδιά «διαβάζουν» το νευρικό μας σύστημα. Αν είστε αναστατωμένοι, ακόμα κι αν μιλάτε ήρεμα, το παιδί το αντιλαμβάνεται.
2. Μη λεκτικά σήματα
Ήρεμη στάση σώματος, απαλή έκφραση προσώπου, χαμηλός τόνος φωνής ή ένα απαλό άγγιγμα (αν το παιδί το δέχεται).
3. Απλές χειρονομίες
Τα παιδιά σε ένταση συχνά επικοινωνούν πιο εύκολα με κινήσεις παρά με λέξεις: άπλωμα χεριών για αγκαλιά, νεύμα για «βοήθεια».
4. Ο κανόνας του «ένα επίπεδο πάνω»
Χρησιμοποιήστε λόγο λίγο πιο απλό από το συνηθισμένο.
-
Αν το παιδί λέει μία λέξη: «Νερό;»
-
Εσείς: «Θες νερό;»
5. Λιγότερα «πρέπει»
Φράσεις όπως «Μην είσαι θυμωμένος» μπορεί να ακουστούν ακυρωτικές και να δυσκολέψουν τη μελλοντική αυτορρύθμιση.
6. Χώρος για εκτόνωση
Μερικές φορές το παιδί χρειάζεται απλώς χρόνο για να επανέλθει μόνο του, αλλά χωρίς παρεμβάσεις.
Πότε έχουν νόημα τα λόγια;
Αφού το παιδί αρχίσει να ηρεμεί. Τότε μπορείτε να:
-
Ονοματίσετε το συναίσθημα
-
Δείξετε κατανόηση
-
Συζητήσετε εναλλακτικές λύσεις
Παράδειγμα:
«Ήσουν πολύ θυμωμένος. Την επόμενη φορά, τι θα μπορούσες να κάνεις αντί να χτυπήσεις;»