Η τηλεοπτική εικόνα της «cool» μαμάς, όπως τη βλέπουμε σε κλασικές πλέον σειρές όπως το «Gilmore Girls», μπορεί να φαίνεται ιδανική για πολλές οικογένειες. Εκεί η μαμά δεν είναι μια αυστηρή φιγούρα που προτιμά να θέτει όρια στη σχέση της με την κόρη της, αλλά μάλλον είναι η φίλη, η σύμβουλος σχέσεων και η καλύτερη παρέα για συζήτηση. Στη σειρά βλέπουμε την Rory, την κόρη, να είμαι υπεύθυνη για τις δουλειές του σπιτιού, να συζητάει με την μητέρα της για θέματα που συνήθως συζητάμε με τις κολλητές μας φίλες και να έχει στην ουσία τον ρόλο της ώριμης φιγούρας στην οικογένεια τους. Ωστόσο, η πραγματικότητα αναφορικά με την σχέση μαμάς-κόρης μπορεί και ίσως καλύτερα να είναι πολύ διαφορετική.
Διαβάστε επίσης: Οθόνες: Απομακρύνουν τον γονιό από το παιδί;
Τι είναι το parentification;
Πρόκειται για ένα φαινόμενο όπου το παιδί αναλαμβάνει ρόλους που κανονικά ανήκουν στους γονείς, όπως η διαχείριση του νοικοκυριού ή η συναισθηματική στήριξη των γονιών του. Δεν πρόκειται απλά για μια στενή σχέση ή για κοινές δραστηριότητες, αλλά για μια κατάσταση όπου το παιδί σχεδόν αναγκάζεται να αναλάβει ευθύνες ενηλίκου από πολύ μικρή ηλικία. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι το παιδί γίνεται το ψυχολογικό στήριγμα της μητέρας του ή αναλαμβάνει τη φροντίδα των αδερφών του, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι έτοιμο να φέρει τέτοιες ευθύνες.
Σύμφωνα με έρευνες, αυτό μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην ψυχική υγεία των παιδιών. Ενώ τα παιδιά σε τέτοιες σχέσεις μπορεί να φαίνονται «ώριμα για την ηλικία τους», συχνά υποφέρουν από άγχη, ενοχές και σύγχυση σχετικά με τα όρια και τον ρόλο τους στην οικογένεια. Και αυτό γιατί αντί να απολαμβάνουν τα παιδικά τους χρόνια, “θυσιάζουν” τη χαρά και τις απλές εμπειρίες, όπως το να κάνουν φίλους ή να ακολουθούν τα χόμπι τους, για να φροντίσουν τις ευθύνες που τους επιβάλλονται.
Ποιες σχέσεις είναι υγιείς για τα παιδιά;
Οι ψυχολόγοι συμφωνούν ότι η υγιής σχέση γονέα-παιδιού βασίζεται σε όρια και σε ισχυρές βάσεις επικοινωνίας. Η στενή σχέση και η υποστήριξη είναι φυσικά επιθυμητά, αλλά δεν πρέπει να παραμερίζεται η γονική ευθύνη. Οι γονείς πρέπει να παραμείνουν η φιγούρα καθοδήγησης, όχι η φίλη ή ο φίλος του παιδιού τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς δεν μπορούν να είναι κοντά στα παιδιά τους, αλλά η στενή σχέση δεν πρέπει να υπερβαίνει τα όρια του «γονεϊκού» ρόλου.
Αντί να γίνεστε κολλητοί με το παιδί σας, είναι σημαντικό σύμφωνα με τους ειδικούς να διασφαλίσετε ότι το παιδί σας αισθάνεται ασφαλές και υποστηριζόμενο, χωρίς να το φορτώνετε με συναισθηματικές ή πρακτικές ευθύνες που είναι πέρα από τις δυνατότητές του. Τα παιδιά πρέπει να έχουν την ελευθερία να είναι παιδιά, να παίζουν, να κάνουν λάθη και να απολαμβάνουν τις απλές χαρές της παιδικής ηλικίας, και όταν το έχουν ανάγκη να τρέχουν στους γονείς για συμβουλές και καθοδήγηση.
Ισορροπία στη σχέση μαμάς-κόρης
- Ορίστε ξεκάθαρά όρια
Η δημιουργία υγιών ορίων είναι το πρώτο βήμα για την πρόληψη του parentification. Ενώ η σύνδεση και η επικοινωνία με το παιδί σας είναι σημαντική, πρέπει να αναγνωρίζετε ότι η ευθύνη και η υποστήριξη πρέπει να προέρχονται από τους γονείς. Για παράδειγμα, ενώ το παιδί μπορεί να σας μιλήσει για το σχολείο ή για τις ανησυχίες του, εσείς δεν πρέπει να το «χρησιμοποιείτε» για να μοιραστείτε τα δικά σας προβλήματα.
- Ενθαρρύνετε την ανεξαρτησία
Ενθαρρύνετε το να αναπτύξει τις δικές του ικανότητες και να αναλαμβάνει την ευθύνη για τα πράγματα που είναι κατάλληλα για την ηλικία του. Αντί να το τοποθετείτε σε έναν ρόλο «ενήλικα», επιτρέψτε του να ζήσει την παιδική του ηλικία και να αναπτύξει τις κοινωνικές του σχέσεις. Οι γονείς μπορούν να δείχνουν ενδιαφέρον για ό,τι λέει το παιδί τους, αλλά χωρίς να προσπαθούν να δώσουν λύσεις για όλα. Αυτό μπορεί να ενισχύσει την επικοινωνία και να δημιουργήσει έναν ασφαλή χώρο για τα παιδιά να εκφράζονται.
- Δημιουργήστε χώρο για διασκέδαση και χαλάρωση
Αναγνωρίστε την ανάγκη του παιδιού σας για απλές και ευχάριστες δραστηριότητες. Η παιδική ηλικία πρέπει να είναι γεμάτη χαρές, όχι φορτωμένη με ευθύνες. Δημιουργήστε στιγμές για παιχνίδι, γέλιο και άνεση μαζί, χωρίς να υπάρχει πίεση ή αναγκαιότητα.