Οι γονείς που θέλουν να υποστηρίξουν τη νοητική ανάπτυξη των παιδιών τους συχνά νιώθουν πίεση να αγοράσουν το «σωστό» εκπαιδευτικό παιχνίδι, να κατεβάσουν την καλύτερη εφαρμογή ή να επενδύσουν σε ακριβά βιβλία δραστηριοτήτων.
Διαβάστε επίσης: Παιδιά: 4 βασικές συμπεριφορές που μαθαίνουν από εμάς
Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, η ενίσχυση του IQ ενός παιδιού στο σπίτι μπορεί να γίνει με πολύ πιο απλό- και πολύ πιο ανθρώπινο- τρόπο, απ’ όσο φαντάζονται πολλοί γονείς.
Στην πραγματικότητα, ο καλύτερος τρόπος να χτίσετε τη νοημοσύνη του παιδιού είναι να μιλάτε, να τραγουδάτε, να διαβάζετε και να παίζετε μαζί του από τη μέρα που γεννιέται. Οι ουσιαστικές, επαναλαμβανόμενες συνδέσεις και οι δυνατές σχέσεις χτίζουν το θεμέλιο για κάθε μελλοντική μάθηση, όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί.
Ακολουθούν πέντε απλοί, επιστημονικά τεκμηριωμένοι, τρόποι με τους οποίους οι γονείς μπορούν να ενισχύσουν τη γνωστική ανάπτυξη στο σπίτι, χωρίς ειδικό εξοπλισμό:
1. Διαβάστε νωρίς, συχνά και παντού, κάνει καλό στο IQ τους
Καλό είναι οι γονείς να διαβάζουν στο παιδί τους πολλές φορές μέσα στην ημέρα και όχι μόνο πριν τον ύπνο. Καλύτερα να προτιμήσουν μία άλλη ώρα μέσα στην ημέρα, που δεν θα είναι όλοι εξαντλημένοι. Ηχητικά βιβλία στο αυτοκίνητο, βιβλία την ώρα του μπάνιου ή ιστορίες την ώρα του σνακ, όλα μετρούν. Όσο μεγαλύτερη η έκθεση, τόσο το καλύτερο.
2. Μην παραλείπετε τα βιβλία γνώσεων
Παρότι τα παραμύθια είναι πολύτιμα, τα βιβλία γνώσεων παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Η ανάγνωση βιβλίων γνώσεων ενισχύει την περιέργεια και οδηγεί σε μεγαλύτερη ανάπτυξη λεξιλογίου και βαθύτερες συζητήσεις για τον κόσμο γύρω μας. Όταν τα παιδιά συνδέουν αυτά που μαθαίνουν με την πραγματική ζωή, η μάθηση επιταχύνεται.
3. IQ και τραγούδι με το παιδί
Το τραγούδι μπορεί να μοιάζει κάποιες φορές απλώς σαν παιχνίδι, αλλά δεν είναι έτσι. Είναι ένα σημαντικό εργαλείο, που ενισχύει τις πρώιμες δεξιότητες ανάγνωσης. Τα τραγούδια δημιουργούν επανάληψη και ενισχύουν τη φωνολογική επίγνωση, που είναι κρίσιμη για τη μελλοντική επιτυχία στην ανάγνωση, τονίζουν οι ειδικοί.
Πρόσφατη μελέτη δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychology εξέτασε τη σχέση μεταξύ των μουσικών εμπειριών των παιδιών -ιδιαίτερα του τραγουδιού και των δραστηριοτήτων με ρυθμό- και της ανάπτυξης της φωνολογικής επίγνωσης, μιας βασικής δεξιότητας για την εκμάθηση της ανάγνωσης.
Η εν λόγω μελέτη έδειξε ότι τα παιδιά που συμμετείχαν συστηματικά σε τραγούδι και ρυθμικές δραστηριότητες παρουσίαζαν ισχυρότερες δεξιότητες φωνολογικής επίγνωσης, όπως είναι:
- η αναγνώριση ομοιοκαταληξίας
- η διάσπαση λέξεων σε ήχους
- ο νοητικός χειρισμός αυτών των ήχων
Αυτές οι δεξιότητες θεωρούνται βασικά προαπαιτούμενα για την ανάγνωση και την κατανόηση της γλώσσας αργότερα.
4. Μιλήστε και ακούστε πραγματικά
Η συζήτηση είναι ίσως το πιο ισχυρό εργαλείο που έχουν οι γονείς. Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Experimental Child Psychology έδειξε ότι οι συχνές συνομιλίες μεταξύ γονέων και παιδιών συνδέονται με μεγαλύτερες και πιο ενεργές γλωσσικές περιοχές του εγκεφάλου.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δεν είναι τόσο ο αριθμός των λέξεων που ακούει ένα παιδί που μετρά περισσότερο, αλλά η ποιότητα της αλληλεπίδρασης, δηλαδή ο αληθινός διάλογος. Όταν διαβάζετε μαζί, λοιπόν, κάντε παύσεις και αφήστε το παιδί να επεκτείνει τη σκέψη του. Αυτές οι ανταλλαγές είναι που πραγματικά αναπτύσσουν τον εγκέφαλο.
5. Δώστε χώρο στο παιχνίδι, βοηθά στην ανάπτυξη του IQ
Το παιχνίδι χτίζει την περιέργεια και αξιοποιεί τον φυσικό τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν τα παιδιά. Προτείνονται:
- ελευθερία εξερεύνησης
- παιχνίδια ανοιχτού τύπου (χωρίς έντονη εξάρτηση από την τεχνολογία)
- συνδυασμός παιχνιδιών για ενίσχυση της δημιουργικότητας
Επίσης, οι γονείς καλό είναι να αποφεύγουν τη χρήση κινητού εκείνη την ώρα, ώστε να είναι πραγματικά παρόντες. Σε κάθε περίπτωση, το πιο σημαντικό που πρέπει να θυμούνται είναι πως δεν χρειάζεται να κάνουν τα πάντα τέλεια. Η εμμονή με τα πιο εξελιγμένα υλικά ή το πιο μοντέρνο παιχνίδι συχνά τους παραλύει από το να κάνουν τα απλά και ουσιαστικά βήματα.
Αυτό που μετρά περισσότερο είναι η παρουσία σας κοντά στο παιδί, η φωνή σας και η ανταπόκρισή σας στις απορίες και τις ανάγκες του. Οι καθημερινές στιγμές είναι αυτές που διαμορφώνουν τον εγκέφαλο.