Τα μαθηματικά δεν είναι πολύ αγαπητά σε πολλά παιδιά. Ορισμένα παιδιά, όμως, δυσκολεύοντα περισσότερο από άλλα. Τώρα, επιστήμονες εντόπισαν συγκεκριμένες νοητικές διεργασίες και περιοχές του εγκεφάλου που μπορεί να εξηγούν γιατί τα μαθηματικά είναι πιο απαιτητικά για κάποια παιδιά σε σύγκριση με άλλα.
Διαβάστε επίσης: Αγόρια: 7 tips για να μεγαλώσουν σωστά
Σε μια νέα αμερικανική μελέτη, της οποίας τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Neuroscience, όταν δόθηκαν στα παιδιά που συμμετείχαν απλά μαθηματικά προβλήματα, τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες στα μαθηματικά:
- ήταν λιγότερο προσεκτικά πριν δώσουν απάντηση
- δεν επιβράδυναν μετά από ένα λάθος
Αντίθετα, αυτά τα ευρήματα εξαφανίζονταν, όταν οι ίδιοι αριθμοί παρουσιάζονταν ως κουκίδες, αντί για τα κλασικά αριθμητικά σύμβολα (π.χ. 3, 7, 9).
Το πρόβλημα με τα μαθηματικά φαίνεται να είναι τα σύμβολα
Η ιδέα ότι τα αριθμητικά σύμβολα δυσκολεύουν ορισμένα παιδιά δεν είναι καινούρια. Όπως σημειώνουν οι επιστήμονες «η συμβολική επεξεργασία είναι το βασικό σημείο δυσκολίας».
Ωστόσο, οι ερευνητές της εν λόγω μελέτης εντόπισαν πιο λεπτές διαφορές στον τρόπο που τα παιδιά προσεγγίζουν τα μαθηματικά προβλήματα. Αυτές είναι πως δεν απαντούν με την ίδια προσοχή και δεν προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους μετά από λάθη. Η συγκεκριμένη διαπίστωση μάς βοηθά να κατανοήσουμε βαθύτερα τι κρύβεται πίσω από τις δυσκολίες με τους αριθμούς.
Πώς έγινε η μελέτη
Οι ερευνητές εξέτασαν παιδιά Β’ και Γ’ Δημοτικού με και χωρίς μαθησιακές δυσκολίες στα μαθηματικά. Τα παιδιά έβλεπαν δύο αριθμούς από το 1 έως το 9 και έπρεπε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να επιλέξουν ποιος ήταν μεγαλύτερος. Οι επιστήμονες:
- κατέγραψαν τον χρόνο αντίδρασης των παιδιών
- χρησιμοποίησαν μαγνητικό τομογράφο (MRI) για να παρακολουθήσουν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου
- ανέλυσαν λεπτά μοτίβα συμπεριφοράς (π.χ. πόσο προσεκτικά απαντούσαν και πώς αντιδρούσαν στα λάθη)
Τι έδειξαν οι εγκεφαλικές απεικονίσεις
Οι διαφορές στη συμπεριφορά των παιδιών απέναντι στα μαθηματικά συνδέθηκαν με συγκεκριμένες περιοχές και δραστηριότητες του εγκεφάλου τους. Χαμηλότερη δραστηριότητα σε μία συγκεκριμένη περιοχή συνδεόταν με λιγότερη προσοχή στις απαντήσεις. Η περιοχή αυτή σχετίζεται με:
- επεξεργασία αριθμών
- συγκέντρωση
- έλεγχο παρορμήσεων
- προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
Επίσης, παρατηρήθηκε χαμηλότερη δραστηριότητα σε μία άλλη εγκεφαλική περιοχή, γεγονός που συνδεόταν με το ότι τα παιδιά δεν επιβράδυναν μετά από λάθη. Η περιοχή αυτή σχετίζεται με:
- ανίχνευση λαθών
- παρακολούθηση απόδοσης
Όταν όμως στην έρευνα οι αριθμοί παρουσιάζονταν ως κουκίδες, οι διαφορές αυτές εξαφανίζονταν. Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες εμφάνιζαν παρόμοια εγκεφαλική δραστηριότητα με τα υπόλοιπα.
Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα
Η μελέτη δείχνει ότι οι δυσκολίες στα μαθηματικά δεν οφείλονται σε «ένα κέντρο μαθηματικών» στον εγκέφαλο. Αντίθετα, εμπλέκονται πολλαπλές περιοχές που σχετίζονται με:
- επεξεργασία πληροφοριών
- αυτοέλεγχο
- ανίχνευση λαθών
- προσαρμογή συμπεριφοράς
Τι συμπεραίνουμε για τη σχέση των παιδιών με τα μαθηματικά;
Ένα σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι υπάρχουν «κρυφοί μηχανισμοί» που διαφοροποιούν τα παιδιά με πιθανές μαθησιακές δυσκολίες στα μαθηματικά. Μελλοντικές παρεμβάσεις θα μπορούσαν να:
- διδάσκουν τα παιδιά πώς να σκέφτονται για τη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων
- ενισχύουν τη «μεταγνωστική επίγνωση», δηλαδή το «πώς σκεφτόμαστε, όταν λύνουμε κάτι»
- διδάσκουν εναλλακτικές στρατηγικές επίλυσης
Για κάποια παιδιά, λοιπόν, το πρόβλημα δεν είναι η απλή κατανόηση ή όχι, αλλά ο τρόπος που ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα σύμβολα και διαχειρίζεται τα λάθη.