Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι μήνες που τα παιδιά πέρασαν μακριά από τις σχολικές αίθουσες και τους συνομηλίκους τους κατά τη διάρκεια της Covid μπορεί να επηρέασαν μόνιμα την ανάπτυξη του εγκεφάλου τους και τις συμπεριφορές τους.
Κρίσιμη ηλικία: 4-5 ετών
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις της πανδημίας και της απομόνωσης παρατηρήθηκαν σε παιδιά ηλικίας 4-5 ετών, ακριβώς όταν ξεκίνησαν τα πρώτα lockdown τον Μάρτιο του 2020. Αυτή είναι μια ηλικία κλειδί για την κοινωνικοποίηση, την εκμάθηση ρουτινών και την πρώτη επαφή των παιδιών με τις τάξεις του σχολείου. Ωστόσο, εκατομμύρια παιδιά αναγκάστηκαν να παρακολουθούν μαθήματα από απόσταση.
Σήμερα, αυτά τα παιδιά είναι περίπου 10-11 ετών και οι δεξιότητες αυτορρύθμισης και γνωστικής ευελιξίας φαίνεται να είναι πιο αργές σε σύγκριση με άλλα παιδιά που ήταν ακόμη στο νηπιαγωγείο όταν ξέσπασε η πανδημία.
Ο καθηγητής John Spencer από το πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας τόνισε:
«Χωρίς τις εμπειρίες κοινωνικοποίησης και μάθησης μέσα στην τάξη, τα παιδιά δυσκολεύτηκαν να αναπτύξουν τις κρίσιμες δεξιότητες αυτορρύθμισης και ευελιξίας τα επόμενα χρόνια.»
Covid: Πώς επηρεάστηκαν οι έφηβοι
Οι έφηβες κοπέλες φαίνεται να επηρεάστηκαν περισσότερο από τα αγόρια, με τους εγκεφάλους τους να δείχνουν πρόωρη λεπτύνση του φλοιού (cortical thinning), μια διαδικασία που συνδέεται με την επεξεργασία πληροφοριών, τη λήψη αποφάσεων και την ψυχική ανθεκτικότητα.
Τα αγόρια επίσης επηρεάστηκαν, αλλά σε μικρότερο βαθμό (παρατηρήθηκε περίπου ενάμιση χρόνος πρόωρης φθοράς). Η πρόωρη λεπτύνση του φλοιού συνδέεται με την έκθεση σε άγχος και στρεσογόνες καταστάσεις, αν και οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη σαφή στοιχεία για το αν οι αλλαγές αυτές είναι μόνιμες & θα επηρεάσουν την μακροπρόθεσμη υγεία και τις επιδόσεις των παιδιών.
Μετά την Covid: Τι βλέπουν οι δάσκαλοι
Σύμφωνα με έκθεση του 2023 από το Speech and Language UK, ο μέσος μαθητής έχασε 84 ημέρες σχολείου λόγω Covid. Οι εκπαιδευτικοί παρατηρούν:
- Αύξηση στην απροσεξία
- Ακατάλληλη φλυαρία και γέλιο
- Δυσκολία στη συγκέντρωση και ακατάλληλη κοινωνική συμπεριφορά
Η συνεχής χρήση των social media φαίνεται επίσης να εντείνει το πρόβλημα.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
- Σταθερές ρουτίνες: Η καθημερινή δομή βοηθά στην ανάπτυξη της συγκέντρωσης και της αυτορρύθμισης.
- Κοινωνική αλληλεπίδραση: Οι ομαδικές δραστηριότητες, ο αθλητισμός, ο χορός ή οι καλλιτεχνικές ομάδες, ενισχύουν τις δεξιότητες επικοινωνίας.
- Χρόνος χαλάρωσης: Παιχνίδι χωρίς οθόνες, πεζοπορίες στη φύση ή ήσυχα χόμπι, μειώνουν το άγχος και ενισχύουν τη γνωστική ευελιξία.
- Υποστήριξη από ειδικούς: Συνεργασία με το σχολείο καθώς & παιδοψυχολόγους όταν παρατηρούνται δυσκολίες.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η υποστήριξη, η σταθερότητα και η κατανόηση μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να ξεπεράσουν τις επιπτώσεις των lockdown και να καλλιεργήσουν σταδιακά τη συγκέντρωση, την αυτοπεποίθηση και την ανθεκτικότητά τους.