Παιδιά και έφηβοι που περνούν περισσότερο χρόνο σε ψηφιακά μέσα είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν αργότερα στη ζωή τους προβλήματα ψυχικής υγείας, συμπεριφοράς και σχολικής επίδοσης, σύμφωνα με μια μεγάλη διεθνή έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Pediatrics.
Διαβάστε επίσης: 3 +1 τρόποι να δεθείτε περισσότερο με τα παιδιά σας μέσα στο αυτοκίνητο
Οι επιστήμονες στην ανασκόπησή τους ανέλυσαν 153 μακροχρόνιες μελέτες που παρακολούθησαν παιδιά και εφήβους ηλικίας 2 έως 19 ετών για χρονικό διάστημα που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτανε τα 20 χρόνια.
Ψηφιακά μέσα και ψυχική υγεία
Τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας έδειξαν ότι τα υψηλότερα επίπεδα χρήσης ψηφιακών μέσων συνδέονται συστηματικά με:
- περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης
- περισσότερα προβλήματα συμπεριφοράς
- αυξημένο κίνδυνο χρήσης ουσιών
- μεγαλύτερη πιθανότητα αυτοτραυματισμού
- χειρότερη σχολική επίδοση
Ιδιαίτερα ανησυχητική φάνηκε η χρήση κοινωνικών δικτύων, η οποία παρουσίασε την πιο σταθερή συσχέτιση με τα παραπάνω προβλήματα. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι η έντονη χρήση των social media συνδέεται συχνά με προβληματική χρήση των ίδιων των ψηφιακών μέσων στο μέλλον, γεγονός που δείχνει ότι οι πρώιμες συνήθειες μπορεί να παγιώνονται με την πάροδο του χρόνου.
Τι έδειξε η έρευνα για τα βιντεοπαιχνίδια
Η χρήση video games παρουσίασε διαφορετικό μοτίβο. Από τη μία πλευρά, συνδέθηκε με μεγαλύτερη επιθετικότητα και περισσότερα προβλήματα συμπεριφοράς, ιδιαίτερα σε παιχνίδια με βίαιο περιεχόμενο.
Από την άλλη πλευρά, καταγράφηκε και μια μικρή θετική συσχέτιση με βελτιωμένη προσοχή και καλύτερες εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου, κάτι που πιθανόν σχετίζεται με τις γνωστικές απαιτήσεις ορισμένων παιχνιδιών.
Πότε εμφανίζονται πιο έντονα τα φαινόμενα
Οι συσχετίσεις ήταν πιο ισχυρές στην πρώιμη εφηβεία και στις πιο πρόσφατες μελέτες των τελευταίων 12 ετών. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό ίσως οφείλεται στις ολοένα πιο εθιστικές και αλγοριθμικά σχεδιασμένες πλατφόρμες, που κρατούν τους νέους χρήστες περισσότερο χρόνο συνδεδεμένους.
Ευθύνη και των ψηφιακών πλατφορμών
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο στον χρόνο που περνούν παιδιά και έφηβοι μπροστά στις οθόνες. Σημαντικό ρόλο παίζει και ο τρόπος που έχουν σχεδιαστεί οι ψηφιακές πλατφόρμες. Όπως εξήγησαν οι ερευνητές, οι πλατφόρμες σχεδιάζονται για να κρατούν τους χρήστες όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο online. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές προτείνουν μεταξύ άλλων:
- πλατφόρμες σχεδιασμένες ειδικά για παιδιά
- περιορισμό των εθιστικών ή χειριστικών χαρακτηριστικών
- ισχυρότερη προστασία προσωπικών δεδομένων ανηλίκων
Η ψηφιακή τεχνολογία προσφέρει σημαντικά οφέλη, όμως οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζονται πιο ασφαλή ψηφιακά περιβάλλοντα που να θέτουν ως προτεραιότητα την ευημερία των παιδιών και των εφήβων.