Σήμερα, αναπόφευκτα οι οθόνες είναι παντού. Τηλεοράσεις, κινητά, tablets και υπολογιστές αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινότητάς μας και τα μικρά παιδιά τείνουν να εκτίθενται σε αυτές από πολύ νωρίς. Πολλοί γονείς όμως δικαιολογημένα αναρωτιούνται: Είναι τελικά τόσο κακό και πώς επηρεάζει η χρήση οθονών την ανάπτυξη ενός νηπίου;
Διαβάστε επίσης: Μάθηση: Δεν είναι μόνο θέμα προσπάθειας- Το περιβάλλον μετράει!
Οι οθόνες μπαίνουν πολύ νωρίς στη ζωή των παιδιών
Σήμερα, πολλά νήπια περνούν περίπου μία έως δύο ώρες την ημέρα μπροστά σε κάποια οθόνη. Παρόλο που οι παιδίατροι συστήνουν την αποφυγή της χρήσης οθονών πριν από την ηλικία των δύο ετών, στην πράξη αυτό δεν είναι πάντα ρεαλιστικά εφικτό.
Οι φωτεινές εικόνες, τα έντονα χρώματα και οι ήχοι τραβούν την προσοχή των μικρών παιδιών πολύ περισσότερο από τα συνηθισμένα παιχνίδια. Δεν είναι τυχαίο ότι ένα μωρό μπορεί εύκολα να γυρίσει το κεφάλι του προς την τηλεόραση ακόμη κι αν παίζει.
Υπάρχουν όμως επιστημονικές αναφορές ότι η υπερβολική έκθεση μπορεί να επηρεάσει δεξιότητες που σχετίζονται με την προσοχή. Οι δεξιότητες αυτές περιλαμβάνουν:
- τη μνήμη
- τον έλεγχο των παρορμήσεων
- την ευέλικτη σκέψη
- την ικανότητα διαχείρισης συναισθημάτων
Όλες αυτές οι ικανότητες βοηθούν το παιδί να συγκεντρώνεται, να μαθαίνει και να προσαρμόζεται σε νέες καταστάσεις. Όταν ο χρόνος μπροστά σε οθόνες είναι υπερβολικός, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να επηρεαστούν αυτές οι βασικές δεξιότητες.
Η άλλη όψη του νομίσματος ή και όχι
Πολλοί γονείς επιλέγουν «εκπαιδευτικά» προγράμματα ή εφαρμογές πιστεύοντας ότι βοηθούν τα παιδιά να μάθουν. Στην πραγματικότητα όμως, τα παιδιά κάτω των τριών ετών δυσκολεύονται να μάθουν μέσω βίντεο.
Μαθαίνουν καλύτερα:
- μέσα από την άμεση αλληλεπίδραση με έναν ενήλικα
- μέσα από το παιχνίδι
- μέσω της παρατήρησης πραγματικών ανθρώπων
Η «κρυφή» επίδραση της τηλεόρασης στο σπίτι
Ένας παράγοντας που συχνά αγνοούμε είναι η τηλεόραση που παίζει στο παρασκήνιο. Ακόμη κι αν το παιδί δεν την παρακολουθεί ενεργά, μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα του σπιτιού.
Έρευνες αναφέρουν ότι όταν η τηλεόραση είναι συνεχώς ανοιχτή:
- οι γονείς μιλούν λιγότερο στα παιδιά τους
- μειώνονται οι λεκτικές και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις
- τα παιδιά αποσπώνται πιο εύκολα κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
- Παρακολουθήστε μαζί με το παιδί. Η παρουσία του γονέα βοηθά το παιδί να κατανοήσει αυτό που βλέπει.
- Επιλέξτε κατάλληλο περιεχόμενο. Προτιμήστε υλικό που ταιριάζει στην ηλικία του παιδιού.
- Περιορίστε τον χρόνο οθόνης. Οι μικρές διάρκειες είναι προτιμότερες από τη συνεχή έκθεση.
- Δώστε προτεραιότητα στο παιχνίδι. Το ελεύθερο παιχνίδι είναι το πιο σημαντικό «εργαλείο μάθησης» για τα μικρά παιδιά.