Αν έχετε αναρωτηθεί ποτέ αν αξίζει να «παλεύετε» με το παιδί σας για τον χρόνο που περνά μπροστά σε οθόνες κινητού, τάμπλετ ή τηλεόραση, οι ειδικοί λένε ότι η απάντηση είναι ξεκάθαρα ναι.
Διαβάστε επίσης: Μήπως τελικά δεν είναι τεμπελιά αλλά υπερανάλυση;
Παρότι η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να μάθουν και να κοινωνικοποιηθούν, η υπερβολική χρήση οθονών μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη σωματική υγεία, την ψυχική κατάσταση και τις σχέσεις τους. Λιγότερος χρόνος σε social media και παιχνίδια σημαίνει περισσότερος χρόνος για:
- επαφή με φίλους και οικογένεια
- παιχνίδι έξω
- σωματική άσκηση
- διάβασμα
Έρευνες δείχνουν ότι ο περιορισμός του χρόνου μπροστά στις οθόνες μπορεί να βελτιώσει τη σωματική, κοινωνική και συμπεριφορική ευημερία των παιδιών, αλλά και τις σχολικές τους επιδόσεις.
Οθόνες και επιπτώσεις στα παιδιά
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα παιδιά περνούν περισσότερο χρόνο στις ηλεκτρονικές συσκευές από ότι σε οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα. Συγκεκριμένα, περίπου 7 ώρες την ημέρα κατά μέσο όρο. Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Pediatrics, ενδεικτικά φαίνεται πόσο χρόνο καταναλώνουν σε οθόνες τα παιδιά ανάλογα με την ηλικία τους:
- παιδιά 2-5 ετών: σχεδόν 2 ώρες την ημέρα
- παιδιά σχολικής ηλικίας: 4-6 ώρες
- έφηβοι: έως και 9 ώρες ημερησίως
Σημάδια ότι ένα παιδί περνά υπερβολικό χρόνο σε οθόνες είναι όταν:
- χρησιμοποιεί τη συσκευή για να ξεφεύγει από λύπη ή βαρεμάρα
- η χρήση διακόπτει καθημερινές δραστηριότητες, όπως το φαγητό
- ανησυχεί συνεχώς για τη μπαταρία ή μήπως του πάρουν τη συσκευή
Η υπερβολική χρήση οθονών έχει συνδεθεί με:
- λιγότερο και χειρότερο ύπνο
- χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις
- αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας
- μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης ή άλλων προβλημάτων ψυχικής υγείας στους εφήβους.
Μάλιστα, μια αμερικανική μελέτη δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Preventive Medicine Reports έδειξε ότι οι έφηβοι που χρησιμοποιούν οθόνες 7 ώρες ή περισσότερο την ημέρα έχουν πάνω από διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη, σε σχέση με όσους χρησιμοποιούν οθόνες μία ώρα ή λιγότερο. Όταν τα μικρά παιδιά περνούν λιγότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες, έχουν περισσότερο χρόνο για:
- δημιουργικό παιχνίδι
- ανάπτυξη φαντασίας
- κίνηση και άσκηση
- ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων
- επαρκή ύπνο
Έρευνες δείχνουν επίσης ότι όταν οι γονείς παρακολουθούν και συζητούν το περιεχόμενο που βλέπουν τα παιδιά, παρατηρούνται:
- καλύτερος ύπνος
- καλύτερη σχολική επίδοση
- βελτίωση κοινωνικής συμπεριφοράς
- λιγότερη επιθετικότητα
Πώς να θέσετε όρια στον χρόνο οθόνης
Η τεχνολογία μπορεί να είναι χρήσιμη για μάθηση και επικοινωνία, αλλά τα όρια είναι απαραίτητα.
1. Βάλτε σαφή χρονικά όρια
Για παράδειγμα, μία ώρα τηλεόραση μετά το διάβασμα ή 30 λεπτά social media την ημέρα.
2. Μην επιτρέπετε συσκευές στο υπνοδωμάτιο
Τα παιδιά που έχουν κινητά ή τηλεόραση στο δωμάτιο περνούν περισσότερο χρόνο online και κοιμούνται λιγότερο. Ένας λόγος είναι το μπλε φως των οθονών, που επηρεάζει τον κύκλο ύπνου. Μια καλή ιδέα είναι να φορτίζουν τις συσκευές τους σε άλλο δωμάτιο τη νύχτα.
3. Μάθετε τι βλέπει το παιδί σας
Ένας από τους καλύτερους τρόπους επίβλεψης είναι να παρακολουθείτε μαζί περιεχόμενο, να συζητάτε γι’ αυτό, να ενθαρρύνετε την κριτική σκέψη. Έτσι το παιδί μαθαίνει να κατανοεί καλύτερα τα μηνύματα που λαμβάνει από τα μέσα.
Δεν είναι ποτέ αργά να βάλετε όρια στις οθόνες
Δεν είναι κακό τα παιδιά να απολαμβάνουν εφαρμογές, παιχνίδια ή βίντεο στον ελεύθερο χρόνο τους. Η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να προσφέρει:
- κοινωνική σύνδεση
- εκπαιδευτικό περιεχόμενο
- ψυχαγωγία
Ωστόσο, αν νιώθετε ότι το παιδί σας περνά περισσότερο χρόνο από όσο θα θέλατε στις οθόνες, μπορείτε να αρχίσετε να θέτετε όρια σε οποιαδήποτε ηλικία. Ποτέ δεν είναι αργά να δημιουργήσετε πιο υγιείς ψηφιακές συνήθειες για όλη την οικογένεια.