Πολλοί γονείς βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δύσκολο ερώτημα, καθώς παρακολουθούν τα παιδιά τους να επιδιώκουν την αριστεία με έντονο τρόπο. Η τελειομανία είναι μία συνήθης τάση κάποιων παιδιών. Υπάρχει ο μαθητής του άριστα που ξαναγράφει την ίδια εργασία πέντε φορές για να την κάνει «τέλεια», ο μικρός αθλητής που προπονείται μέχρι εξάντλησης, η μικρή μουσικός που καταρρέει για μια λάθος νότα.
Διαβάστε επίσης: Τα σημάδια ότι το παιδί έχει ανάγκη από περισσότερη προσοχή
Όλα αυτά που καταφέρνουν τα παιδιά κάνουν τους γονείς περήφανους, αλλά ταυτόχρονα τους γεμίζουν ανησυχία για το μέλλον. Είναι καλό να είναι τόσο τελειομανή τα παιδιά; Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει η τελειομανία τους;
Τελειομανία και η σημασία της αντίδρασης των γονιών
Έρευνες δείχνουν ότι η τελειομανία στην παιδική ηλικία μπορεί να οδηγήσει είτε σε μεγάλη επιτυχία είτε σε έντονο άγχος στην ενήλικη ζωή, ανάλογα κυρίως με τον τρόπο που αντιδρούν οι γονείς τους σε αυτή τους την τάση.
Σύμφωνα με πρόσφατη αμερικανική έρευνα, το 83% των γονέων πιστεύει ότι η ακαδημαϊκή επιτυχία των παιδιών αντανακλά τη δική τους ανατροφή, ενώ το 73% θεωρεί την εισαγωγή σε ένα καλό πανεπιστήμιο καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία στη ζωή. Αυτή η πίεση δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο, όπου τα παιδιά εσωτερικεύουν τις προσδοκίες των γονιών τους ως δικά τους, συχνά ανέφικτα, πρότυπα.
Πώς η τελειομανία στην παιδική ηλικία επηρεάζει το μέλλον
Οι τάσεις τελειομανίας δεν εξαφανίζονται με την ηλικία, αντιθέτως εξελίσσονται. Μπορούν να οδηγήσουν είτε σε υψηλές επιδόσεις, είτε σε προβλήματα ψυχικής υγείας, ανάλογα με:
- το οικογενειακό περιβάλλον
- τις προσδοκίες
- την ανάπτυξη ανθεκτικότητας
Τελειομανία στα παιδιά: Ποια είναι τα σημάδια;
Οι γονείς συχνά παρατηρούν:
- επαναλαμβανόμενες διορθώσεις μέχρι να γίνει κάτι «τέλειο»
- έντονη απογοήτευση για μικρά λάθη
- φόβο αποτυχίας
- αποφυγή νέων δραστηριοτήτων αν δεν υπάρχει βεβαιότητα επιτυχίας
Υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι τελειομανίας:
- Αυτοκατευθυνόμενη: το παιδί βάζει υπερβολικά υψηλά στάνταρ στον εαυτό του
- Κοινωνικά επιβαλλόμενη: πιστεύει ότι οι άλλοι απαιτούν τελειότητα
- Κατευθυνόμενη προς άλλους: απαιτεί τελειότητα από τους γύρω
Συχνά συνοδεύονται και από σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλοι, στομαχόπονοι και προβλήματα ύπνου.
Τελειομανία και άγχος στην ενήλικη ζωή
Τα παιδιά που επιδιώκουν συνεχώς την τελειότητα, τείνουν να βιώνουν χρόνιο στρες. Αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε:
- αγχώδεις διαταραχές
- κατάθλιψη
- χαμηλή αυτοεκτίμηση
Όταν η αξία του εαυτού συνδέεται αποκλειστικά με την επιτυχία, κάθε αποτυχία βιώνεται ως προσωπική κατάρρευση.
Όταν η τελειομανία οδηγεί στην επιτυχία
Δεν έχουν όλα τα τελειομανή παιδιά αρνητική πορεία. Εκείνα που πετυχαίνουν συνήθως:
- έχουν γονείς που αποδέχονται τα λάθη
- θέτουν ρεαλιστικούς στόχους
- αναπτύσσουν ανθεκτικότητα
- μαθαίνουν την αυτοσυμπόνια
Βασικοί προστατευτικοί παράγοντες μπορεί να είναι:
- ασφαλείς συναισθηματικοί δεσμοί
- νοοτροπία ανάπτυξης
- ισορροπία μεταξύ δουλειάς και ξεκούρασης
- κοινωνική υποστήριξη
Ο ρόλος των γονιών
Η συμπεριφορά των γονιών επηρεάζει καθοριστικά τα παιδιά:
- Οι τελειομανείς γονείς συχνά μεταδίδουν ασυνείδητα αυτά τα πρότυπα
- Η αυστηρή και απαιτητική ανατροφή συνδέεται με μη υγιή τελειομανία
- Η ζεστασιά και η υποστήριξη οδηγούν σε καλύτερα αποτελέσματα
- Τα παιδιά χρειάζονται να νιώθουν ότι αξίζουν για αυτό που είναι, όχι μόνο για όσα πετυχαίνουν.
