Όλοι ανησυχούμε για την επικοινωνία αγνώστων με τα παιδιά μας στο διαδίκτυο και είναι λογικό αφού οι κίνδυνοι είναι πολλοί. Ωστόσο, απειλή δεν αποτελούν μονάχα οι ξένοι. Οι ίδιοι οι φίλοι ή τα φλερτ των παιδιών μπορεί να ασκούν πίεση. Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα για παράδειγμα, περίπου το ένα τρίτο των εφήβων έχει στείλει ή λάβει φωτογραφίες με ακατάλληλο περιεχόμενο. Τα αλλεπάλληλα αιτήματα για αποστολή γυμνού υλικού μεταξύ των εφήβων, αποτελούν μια μορφή σεξουαλικής παρενόχλησης.
Οι δεξιότητες στις σχέσεις είναι κρίσιμες για την ασφάλεια στο διαδίκτυο
Το παραπάνω παράδειγμα και τα δεδομένα μας υπενθυμίζουν ότι οι προειδοποιήσεις όσον αφορά αγνώστους δεν αρκούν. Χρειάζεται πλέον να μιλάμε στα παιδιά για τη συγκατάθεση, την υγιή επικοινωνία, τον εκβιασμό, την άρνηση, τη διόρθωση ενός λάθους κ.λπ. Χρειάζεται να εξασκούμε σημαντικές δεξιότητες μέσα στην οικογένεια και στις πραγματικές σχέσεις έτσι ώστε τα παιδιά να είναι όσο το δυνατόν καλύτερα προετοιμασμένα.
Ειδικά όσον αφορά τη σεξουαλικότητα στην εφηβεία, έχουμε μάλλον παραμελήσει σημαντικές συζητήσεις ως προς τις αξίες και τις σχέσεις ενώ ο εγκέφαλος των εφήβων είναι έτοιμος για μια τέτοια κοινωνική μάθηση. Όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς της έκθεσης του Harvard “The Talk”: «Έχουμε αποτύχει ως κοινωνία να προετοιμάσουμε τους νέους για (ίσως) το πιο σημαντικό πράγμα που θα κάνουν στη ζωή τους — να μάθουν πώς να αγαπούν».
Διαδίκτυο & σχέσεις: Μιλάμε από νωρίς και συχνά
Εξερευνήστε τι σημαίνει φιλία. Συζητήστε με τα παιδιά τι περιλαμβάνει μια καλή φιλία και πώς φαίνεται όταν κάποιος δεν είναι έμπιστος φίλος.
Απενοχοποιήστε τη σεξουαλικότητα και την περιέργεια. Θυμίστε στους εφήβους σας ότι η έλξη για κάποιον είναι φυσιολογικό κομμάτι της ανάπτυξης. Η εφηβεία είναι ένα σημαντικό και πρόσφορο στάδιο για να εξασκήσουν τα παιδιά δεξιότητες και να θέσουν ισχυρά θεμέλια για τις μελλοντικές ενήλικες σχέσεις τους.
Ονομάστε τα συναισθήματα στις σχέσεις. Συζητήστε για την ερωτική έλξη, τη φροντίδα, την προσήλωση, την απόλαυση και την αγάπη. Πώς μοιάζουν; Ποιες είναι οι υγιείς εκφράσεις τους; Πότε μπορεί να γίνουν ανθυγιεινά; Τι κάνουμε όταν κάτι δεν φαίνεται σωστό online ή offline;
Εξασκήστε και «μοντελοποιήστε» δεξιότητες. Εξασκήστε δεξιότητες υγιών σχέσεων, όπως η συγκατάθεση. Δείξτε στα παιδιά πώς να ακούνε, πώς να επιλύουν τις συγκρούσεις εποικοδομητικά, πώς να θέτουν όρια και πώς να επικοινωνούν επί της ουσίας.
Να είστε σαφείς για το τι είναι η σεξουαλική παρενόχληση μέσω εικόνων. Εξηγήστε τις νομικές συνέπειες της κοινοποίησης γυμνών φωτογραφιών και τις επιπτώσεις του να υποκύψει κάποιος σε πίεση. Μιλήστε επίσης για τη χρήση της AI και τη δημιουργία ψεύτικων εικόνων. Αφήστε χώρο για ερωτήσεις.
Συζητήστε στρατηγικές προστασίας. Προετοιμάστε το παιδί λέγοντάς του τρόπους άρνησης και αντιμετώπισης των πειραγμάτων ή της πίεσης. Μπορείτε να σκεφτείτε μαζί στρατηγικές & να τους δώσετε “διέξοδο” , π.χ.: «Οι γονείς μου ελέγχουν πάντα το κινητό μου, οπότε θα το ανακαλύψουν σίγουρα».
Αποδεχτείτε το παιδί σας όπως κι αν έχει ενεργήσει
Ό,τι κι αν έχει γίνει, δείξτε στο παιδί ότι το αγαπάτε και το στηρίζετε. Η αποδοχή δεν σημαίνει ότι εγκρίνετε κάθε συμπεριφορά, αλλά ότι θα είστε δίπλα του για να το καθοδηγήσετε, να το προστατεύσετε και να συζητήσετε ανοιχτά τις συνέπειες. Τα παιδιά που νιώθουν ασφάλεια και αποδοχή είναι πολύ πιο πιθανό να μιλήσουν όταν αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις εντός ή εκτός διαδικτύου.