Η μητρότητα συχνά περιγράφεται ως ένα από τα πιο μεταμορφωτικά βιώματα στη ζωή μιας γυναίκας. Όχι μόνο επειδή φέρνει μαζί της αγάπη, ευθύνη και ανατροπή της καθημερινότητας, αλλά επειδή αναδεικνύει, με τρόπο σχεδόν ωμό, πόσο ευάλωτος μπορεί να γίνει ένας άνθρωπος όταν χρειάζεται να φροντίζει έναν άλλον αδιάκοπα. Σε αυτό το μεταίχμιο ανάμεσα στη χαρά και την εξάντληση, η στήριξη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προστατευτικός παράγοντας. Αυτό ακριβώς φωτίζει και η πρόσφατη δημόσια τοποθέτηση της ηθοποιού Troian Bellisario, η οποία, λίγους μήνες μετά τη γέννηση του τρίτου της παιδιού, μίλησε για την ένταση, την πληρότητα αλλά και την υπερφόρτωση που συνοδεύουν την καθημερινότητα μιας μητέρας με τρία παιδιά.
Παράλληλα, μέσα από τη συμμετοχή της σε δράση στήριξης οικογενειών με νεογνά στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (NICU) του Children’s Hospital Los Angeles, έδωσε φωνή σε μια αλήθεια που η ψυχολογία της περιγεννητικής περιόδου επιβεβαιώνει σταθερά: οι νέοι γονείς δεν χρειάζονται μόνο οδηγίες, χρειάζονται κοινότητα.
Διαβάστε επίσης: Ο αριθμός των παιδιών φαίνεται να επηρεάζει τη μακροζωία
Η λοχεία δεν είναι πάντα «η πιο ευτυχισμένη περίοδος»
Η κοινωνική αφήγηση γύρω από τη μητρότητα συχνά εξιδανικεύει τους πρώτους μήνες μετά τον τοκετό. Ωστόσο, η επιστημονική βιβλιογραφία περιγράφει τη λοχεία ως μια περίοδο έντονων βιολογικών, ορμονικών, ψυχολογικών και κοινωνικών αλλαγών. Η έλλειψη ύπνου, η σωματική ανάρρωση, η αναπροσαρμογή της ταυτότητας και η ευθύνη δημιουργούν ένα φορτίο που μπορεί να γίνει συντριπτικό.
Ιδιαίτερα όταν υπάρχει νοσηλεία νεογνού σε ΜΕΝΝ, το άγχος πολλαπλασιάζεται. Οι γονείς βιώνουν συχνά αβεβαιότητα, φόβο, ενοχές, ψυχική εξάντληση και ένα έντονο αίσθημα απώλειας ελέγχου. Δεν είναι τυχαίο ότι οι έρευνες συνδέουν την εμπειρία της ΜΕΝΝ με αυξημένο κίνδυνο για συμπτώματα άγχους, καταθλιπτικής διάθεσης και τραυματικού στρες, τόσο στις μητέρες όσο και στους πατέρες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Bellisario περιέγραψε με απλό αλλά ουσιαστικό τρόπο τι σημαίνει πραγματική βοήθεια: ένα φλιτζάνι καφέ, ένα σνακ, ένα έτοιμο γεύμα, κάποιος να κρατήσει το μωρό για λίγο μέχρι να κάνεις ένα ντους,. Αυτές οι μικρές κινήσεις μπορεί να φαίνονται ασήμαντες, όμως στην πραγματικότητα λειτουργούν σαν «ρυθμιστές» του στρες. Μειώνουν το αίσθημα απομόνωσης και ενισχύουν την αίσθηση ότι ο γονιός δεν είναι μόνος απέναντι σε μια τεράστια ευθύνη.
Troian Bellisario: «Οι νέες μητέρες χρειάζονται βοήθεια»
Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία που αναδεικνύει η σύγχρονη ψυχολογία της γονεϊκότητας είναι ότι η κοινωνική υποστήριξη δεν αφορά μόνο την ποσότητα, αλλά και την ποιότητά της. Οι νέοι γονείς συχνά δεν χρειάζονται συμβουλές, διορθώσεις ή «καλές προθέσεις» που καταλήγουν σε πίεση. Χρειάζονται πρακτική, διακριτική και συναισθηματικά ασφαλή βοήθεια.
Με άλλα λόγια, η πιο χρήσιμη στήριξη δεν είναι απαραίτητα το «πες μου αν χρειάζεσαι κάτι», αλλά το πιο συγκεκριμένο:
«Να σου αφήσω φαγητό;»
«Θες να κρατήσω το μωρό για 20 λεπτά;»
«Να βάλω ένα πλυντήριο;»
Αυτή η μορφή βοήθειας έχει μεγάλη σημασία, γιατί στη λοχεία ο γνωστικός και συναισθηματικός φόρτος είναι τόσο αυξημένος, ώστε ακόμη και η διαδικασία του να ζητήσει κανείς βοήθεια μπορεί να μοιάζει εξαντλητική. Όταν η υποστήριξη είναι συγκεκριμένη, απτή και χωρίς κριτική, γίνεται πιο εύκολα αποδεκτή και πιο ουσιαστικά προστατευτική για την ψυχική υγεία.
Η περιγεννητική φροντίδα δεν πρέπει να εξαντλείται στον ιατρικό έλεγχο της εγκυμοσύνης ή στον ασφαλή τοκετό. Χρειάζεται να περιλαμβάνει και την ψυχική υγεία, τη λοχεία, τη στήριξη στο σπίτι, την ενημέρωση για τις πραγματικές ανάγκες της νέας οικογένειας, αλλά και μια κοινωνική κουλτούρα που δεν θα θεωρεί αυτονόητο ότι η μητέρα «θα τα βγάλει πέρα».
Η ιστορία της Bellisario δεν είναι σημαντική επειδή αφορά μια γνωστή ηθοποιό. Είναι σημαντική γιατί περιγράφει, με απλό και αληθινό τρόπο, αυτό που βιώνουν χιλιάδες γυναίκες: ότι η μητρότητα μπορεί να είναι ταυτόχρονα συγκλονιστική και εξαντλητική, χαοτική, τρυφερή και απαιτητική.
Στον δημόσιο λόγο για τη μητρότητα, συχνά μιλάμε για το μωρό. Λιγότερο συχνά μιλάμε για τη μητέρα. Ακόμη πιο σπάνια μιλάμε για το ποιος φροντίζει εκείνη.