Eχουμε ίσως παρατηρήσει ότι οι λεγόμενες ανοιξιάτικες αλλεργίες δεν θεωρούνται πλέον και τόσο εποχικές καθώς εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής έχει αυξηθεί τόσο το διάστημα όσο και η ποσότητα της ανθοφορίας των φυτών, με αποτέλεσμα να μας απασχολούν τελικά για πολύ μεγαλύτερο διάστημα από τρεις μήνες το χρόνο.
Η γύρη των ανθισμένων δέντρων, θάμνων και αγριόχορτων που κυκλοφορεί συνεχώς στον αέρα αυτή την εποχή είναι ο λόγος για τον οποίο παρατηρείται έξαρση αναπνευστικών αλλεργιών που εκδηλώνονται προκαλώντας ρινίτιδες, επιπεφυκίτιδες ή/και άσθμα. Ένα επιπρόσθετο πρόβλημα που έχει προκύψει τα τελευταία χρόνια –απότοκο και αυτό της μεταβολής του παγκόσμιων καιρικών συνθηκών λόγω υπερθέρμανσης του πλανήτη– είναι ότι αυτού του τύπου οι αλλεργίες μάς απασχολούν για μεγαλύτερο διάστημα καθώς παρατείνεται τόσο η περίοδος όσο και η ένταση της ανθοφορίας των αλλεργιογόνων φυτών. Δεδομένου, λοιπόν, ότι σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ειδικών ο ένας στους τρεις από εμάς υποφέρει από αυτές και το πρόβλημα κάθε χρόνο φαίνεται να επιδεινώνεται, γίνεται πιο επιτακτική η ανάγκη να ενημερωθούμε όσο καλύτερα γίνεται σχετικά με τις αλλεργίες της άνοιξης.
Διαβάστε επίσης: Soft parenting: Η καθοριστική διαφορά από το gentle parenting
Πώς θα τις αναγνωρίσουμε
Οι αναπνευστικές αλλεργίες εκδηλώνονται με αυξημένη δακρύρροια, κοκκίνισμα και φαγούρα στα μάτια, ρινική συμφόρηση, φτέρνισμα, συνάχι, ξηρό βήχα, ερεθισμένα αφτιά και λαιμό, απώλεια της όσφρησης, πονοκέφαλο, κούραση, ακόμα και σφίξιμο στο στήθος ή/και δυσκολία στην αναπνοή όταν πρόκειται για άσθμα.
Αλλεργίες: Τι επηρεάζει την εμφάνισή τους;
Όπως ίσως έχουμε παρατηρήσει, τείνουν να εμφανίζονται περισσότερο στο πλαίσιο της ίδιας οικογένειας, καθώς στο αν είμαστε αλλεργικοί ή όχι παίζουν ρόλο τα γονίδιά μας. Όμως, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωσή τους, μεταξύ αυτών και πολλές συνήθειες του σύγχρονου τρόπου ζωής όπως η κατανάλωση τυποποιημένων τροφίμων και η αλόγιστη χρήση πολλών καθαριστικών που έχει ως αποτέλεσμα να ζούμε κατά κάποιον τρόπο, τόσο εμείς όσο και τα παιδιά μας κυρίως, σε αποστειρωμένα περιβάλλοντα. Μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρουν επίσης τα ποσοστά σκόνης (στην Ελλάδα μάς απασχολεί συχνά και η γνωστή αφρικανική σκόνη) και ρύπανσης, που αυξάνονται όσο περνούν τα χρόνια και επιδεινώνουν τη φλεγμονή σε όσους υποφέρουν από αναπνευστικά προβλήματα. Οι συνθήκες άγχους επίσης στις οποίες ζούμε είναι επιβαρυντικές, καθώς οι επιστήμονες έχουν βρει άμεση σύνδεση μεταξύ στρες και αλλεργικών αντιδράσεων. Τέλος, καθώς το ανοσοποιητικό μας σύστημα δεν χρειάζεται πια να παλέψει στην παιδική μας ηλικία για να μας προστατέψει από λοιμώξεις, όπως συνέβαινε πολύ περισσότερο σε παλαιότερες εποχές, μοιραία υπεραναπτύσσει την άλλη του πλευρά που αφορά τις αλλεργίες, με αποτέλεσμα αυτές να εμφανίζονται νωρίτερα (κατά μέσο όρο σε ηλικίες 10-11 έτη) και με μεγαλύτερη ένταση και συχνότητα.
Ποια φυτά ευθύνονται για την εκδήλωσή τους
Το πιο συνηθισμένο αλλεργιογόνο στην Ελλάδα είναι το ζιζάνιο περδικάκι, με την ανθοφορία του τον Μάρτιο να σηματοδοτεί την έναρξη του κύκλου των αλλεργιών. Άλλα πολύ κοινά αλλεργιογόνα είναι η ελιά, το κυπαρίσσι και τα αγρωστώδη (πρόκειται κυρίως για αγριόχορτα, γκαζόν και καλλιεργούμενα δημητριακά). Ανάλογα με τη χώρα βέβαια αλλάζουν και τα αλλεργιογόνα. Για παράδειγμα το δέντρο που ευθύνεται για τις περισσότερες αναπνευστικές αλλεργίες στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι η σημύδα, που δεν φύεται ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Ένα ζιζάνιο επίσης που ονομάζεται αμβροσία και είναι πολύ συχνό στην Αμερική προκαλεί αναπνευστικές αλλεργίες το φθινόπωρο. Λόγω της ανακατανομής των ειδών όμως που έχει προκύψει από την κλιματική αλλαγή, η αμβροσία συναντάται πλέον και στη χώρα μας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους υπερευαίσθητους οργανισμούς. Ακόμη δεν αποτελεί πρόβλημα, αλλά είναι δυνάμει ένα ζήτημα που θα μας απασχολήσει πολύ περισσότερο τα επόμενα χρόνια.
Πώς θα κρατήσουμε τη γύρη μακριά μας
Όπως γνωρίζουμε, η γύρη είναι η κύρια υπεύθυνη για τις αναπνευστικές αλλεργίες και τα ενοχλητικά συμπτώματα με τα οποία αυτές εκδηλώνονται. Γι’ αυτό και εάν είμαστε αλλεργικοί είναι σκόπιμο, ειδικά τους μήνες της άνοιξης, όπου ο καιρός είναι ξηρός, επικρατεί μεγάλη ηλιοφάνεια και κυκλοφορεί περισσότερο η γύρη, να προσπαθήσουμε να προστατευτούμε από αυτήν όσο γίνεται καλύτερα. Έτσι:
- Αποφεύγουμε να αερίζουμε τα δωμάτια το πρωί και το μεσημέρι, ώρες κατά τις οποίες η γύρη βρίσκεται στις υψηλότερες συγκεντρώσεις της.
- Θα πρέπει να παραμένουμε κατά το δυνατόν σε κλειστούς χώρους στη διάρκεια της ημέρας και να προτιμάμε για τις μετακινήσεις μας το αυτοκίνητο κρατώντας κλειστά τα παράθυρα.
- Όταν επιστρέφουμε σπίτι, είναι σημαντικό να αλλάζουμε ρούχα και στη συνέχεια να κάνουμε ντους και να λούζουμε και τα μαλλιά μας ώστε να απομακρύνουμε τα αλλεργιογόνα από πάνω μας.
Η βροχή δρα κατευναστικά ή επιβαρυντικά;
Οι πολύ έντονες και ισχυρές καταιγίδες, που συμβαίνουν όλο και συχνότερα τελευταία, επηρεάζουν αρνητικά τις αλλεργίες. Όταν βρέχει καταρρακτωδώς, οι κόκκοι της γύρης διασπώνται σε πολύ μικρά σωματίδια με αποτέλεσμα αυτά να εισχωρούν ευκολότερα και βαθύτερα στους πνεύμονες επιδεινώνοντας το πρόβλημα. Αντίθετα, η κανονική βροχή δρα ευεργετικά για τους αλλεργικούς καθώς καθαρίζει την ατμόσφαιρα και κάνει τη γύρη να καθιζάνει.
Αλλεργίες: Πώς θα τις πολεμησουμε;
Οι αλλεργίες μπορούν να αντιμετωπιστούν σε τρία επίπεδα
1. Με συμπτωματική θεραπεία στην οποία περιλαμβάνονται τα αντιισταμινικά χάπια, τα κολλύρια, τα βρογχοδιασταλτικά για το άσθμα κ.λπ. Καθώς τα εν λόγω φάρμακα χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, με την πάροδο της δράσης τους αυτά συνήθως επανέρχονται εφόσον συνεχίζει να υπάρχει το αλλεργιογόνο ερέθισμα στο περιβάλλον.
2. Με ρυθμιστική προληπτική θεραπεία –περιλαμβάνει κυρίως κορτικοστεροειδή όπως ενδορινικά και εισπνεόμενα για το άσθμα– που οι ειδικοί τη συστήνουν έναντι της συμπτωματικής ανακουφιστικής, καθώς βοηθά τους ασθενείς να αντιμετωπίσουν τη φλεγμονή, η οποία αποτελεί τη βάση του προβλήματος. Και σε αυτή την περίπτωση βέβαια δεν εξαφανίζονται οριστικά. Ένας άνθρωπος που υποφέρει από αναπνευστικές αλλεργίες, ακόμα κι αν λάβει συστηματική προληπτική θεραπεία, θα προστατευτεί για εκείνη την εποχή, την επόμενη χρονιά όμως θα ταλαιπωρηθεί και πάλι από τις αναπνευστικές εποχικές αλλεργίες.
3. Με την ανοσοθεραπεία (εμβόλια κατά της αλλεργίας). Πρόκειται για τη θεραπεία που υπόσχεται να μας απαλλάξει από την αλλεργία μια για πάντα. Σε αυτήν χορηγούνται στον ασθενή τακτικά μικρές και προοδευτικά αυξανόμενες δόσεις από το ή τα αλλεργιογόνα στα οποία αντιδρά έντονα ο οργανισμός του (σε ενέσιμη μορφή ή από το στόμα σε μορφή σταγόνων ή δισκίου). Κάποια στιγμή η δόση αυτή σταθεροποιείται ώστε να γίνει συντήρηση της κατάστασης, μια διαδικασία που διαρκεί περίπου τρία χρόνια. Η ανοσοθεραπεία αυτή βασίζεται στην απευαισθητοποίηση καθώς σταδιακά το ανοσοποιητικό σύστημα συνηθίζει το αλλεργιογόνο, με αποτέλεσμα η αντίδραση που εκδηλώνει να είναι περιορισμένη αρχικά και μηδενική τελικά (ανοσολογική ανοχή). Πρόκειται για μια πολύ αποδοτική μέθοδο που όσο περνούν τα χρόνια γίνεται όλο και πιο στοχευμένη και ως εκ τούτου ακόμα πιο αποτελεσματική.