Ένα παιδί δεν μεγαλώνει μόνο μέσα σε ένα σπίτι. Μεγαλώνει και μέσα σε ένα συναισθηματικό περιβάλλον. Αν οι τοίχοι του σπιτιού προσφέρουν προστασία από τη βροχή, το συναισθηματικό περιβάλλον προσφέρει προστασία από τον εσωτερικό «φόβο».
Σε αυτό το «αόρατο» περιβάλλον μαθαίνει:
- αν τα συναισθήματά του είναι αποδεκτά ή «πολλά»
- αν οι ανάγκες του χωρούν ή ενοχλούν
- αν η αλήθεια του έχει αξία ή πρέπει να προσαρμοστεί
- αν μπορεί να εκφράζεται ελεύθερα ή αν πρέπει να είναι «βολικό» για να παραμείνει αγαπητό
Διαβάστε επίσης: 4 δεξιότητες που θα βοηθήσουν τα παιδιά να γίνουν υπεύθυνοι ενήλικες
Η θεωρία του δεσμού (attachment theory), αλλά και σύγχρονες έρευνες στην παιδική ανάπτυξη, έχουν δείξει ότι η ασφαλής συναισθηματική σύνδεση με τον γονιό λειτουργεί σαν βάση πάνω στην οποία το παιδί αναπτύσσει:
- σταθερή αυτοεικόνα
- καλύτερη συναισθηματική ρύθμιση
- μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στο στρες
- ικανότητα για υγιείς σχέσεις αργότερα στη ζωή
Συναισθηματική ασφάλεια δεν σημαίνει «να μην στεναχωριέται ποτέ το παιδί». Σημαίνει να ξέρει ότι μπορεί να στεναχωρηθεί, να θυμώσει, να μπερδευτεί ή να αποτύχει χωρίς να χάσει τη σύνδεση με τους γονείς.
Το παιδί βρίσκει «καταφύγιο» στην αγκαλιά των γονιών
Η συναισθηματική ασφάλεια είναι στην ουσία η βεβαιότητα ενός παιδιού ότι οι γονείς του είναι το «καταφύγιό» του. Εκεί μπορεί να εκφράσει κάθε συναίσθημα χωρίς τον φόβο της κριτικής ή της εγκατάλειψης.
- Αποδοχή χωρίς όρους: Το παιδί νιώθει ότι αξίζει την αγάπη για αυτό που είναι, όχι μόνο για όσα καταφέρνει
- Συναισθηματική ανταπόκριση: Όταν ο γονέας «ακούει» πίσω από τις λέξεις ή τις φωνές και προσφέρει παρηγοριά αντί για τιμωρία
- Προβλεψιμότητα: Η σταθερή παρουσία και οι ξεκάθαροι κανόνες δημιουργούν έναν κόσμο που μοιάζει ασφαλής και κατανοητός
Με άλλα λόγια, το παιδί που μπορεί να πει «φοβάμαι», «θύμωσα», «δεν θέλω», «ζηλεύω», «κουράστηκα», «δεν μπορώ», είναι πιο πιθανό να εξελιχθεί σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεται τον εαυτό του, βάζει όρια, δεν τα παρατάει με την πρώτη δυσκολία. Ακόμα και όταν φύγει από το φυσικό σπίτι, κουβαλάει μαζί του αυτό το συναισθηματικό σπιτικό ως το εσωτερικό του στήριγμα για όλη του τη ζωή.
Τα παιδιά με γερά συναισθηματικά θεμέλια είναι πιο ανθεκτικά στις δυσκολίες της ζωής. Έχουν την εσωτερική δύναμη να ανακάμπτουν από αποτυχίες ή τραυματικές εμπειρίες, επειδή η βασική τους πεποίθηση για τον εαυτό τους («είμαι άξιος αγάπης και ασφαλής») παραμένει ακλόνητη.