Η σημερινοί γονείς δεν χαρακτηρίζονται από αδιαφορία. Το αντίθετο. Οι περισσότεροι είναι ενημερωμένοι, συναισθηματικά διαθέσιμοι και πρόθυμοι να κάνουν το καλύτερο δυνατό. Κι όμως, πολλοί νιώθουν πιο αβέβαιοι από ποτέ.
Αυτό συμβαίνει γιατί τα τελευταία χρόνια η δημόσια συζήτηση γύρω από την ψυχική υγεία των παιδιών —αν και εξαιρετικά σημαντική— έχει δημιουργήσει συχνά την αίσθηση ότι κάθε λάθος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Έτσι, αντί να λειτουργούν με εσωτερική πυξίδα, αρκετοί γονείς αρχίζουν να κινούνται με βάση την αποφυγή: να μην στεναχωρήσω, να μην πιέσω, να μην προκαλέσω αντίδραση.
Διαβάστε επίσης: Κάθε παιδί είναι μοναδικό… όπως και κάθε γονιός!
Αλλά η εφηβεία δεν χρειάζεται γονείς που φοβούνται το συναίσθημα του παιδιού τους. Χρειάζεται γονείς που μπορούν να το διαχειριστούν.
Οι έφηβοι χρειάζονται σταθερότητα
Ένα από τα πιο προστατευτικά στοιχεία στη ζωή ενός εφήβου είναι η αίσθηση ότι το σύστημα γύρω του έχει δομή. Ότι υπάρχουν ενήλικες που κρατούν το πλαίσιο. Ότι κάποιος είναι «στο τιμόνι».
Στην ψυχολογία, αυτή η εμπειρία συνδέεται με την έννοια του ψυχικού “containment”. Πρόκειται για την αίσθηση ότι τα μεγάλα, έντονα, συχνά χαοτικά συναισθήματα του παιδιού μπορούν να υπάρξουν μέσα σε ένα ασφαλές, σταθερό και ανθεκτικό πλαίσιο.
Με απλά λόγια: ο έφηβος χρειάζεται να νιώθει ότι μπορεί να θυμώσει, να ξεσπάσει, να απογοητευτεί, να αμφισβητήσει, χωρίς το οικογενειακό σύστημα να διαλυθεί.
Οι γονείς στο τιμόνι
Όταν ένας έφηβος υψώνει τη φωνή, χτυπά την πόρτα, δηλώνει ότι «είσαι ο χειρότερος γονιός στον κόσμο» ή αντιδρά σαν ο κανόνας που βάλατε να είναι το πιο άδικο πράγμα που έχει συμβεί ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας, το βασικό γονεϊκό έργο δεν είναι να κερδίσετε τη λογομαχία.
Είναι να παραμείνετε σταθεροί.
Η σταθερότητα δεν σημαίνει ψυχρότητα. Δεν σημαίνει αυταρχισμό. Δεν σημαίνει απόσταση.
Σημαίνει ότι το παιδί μπορεί να βρίσκεται μέσα στη δική του «καταιγίδα», χωρίς να χρειάζεται να μπείτε κι εσείς μέσα σε αυτήν.
Ένας πολύ χρήσιμος νοητικός διαχωρισμός είναι ο εξής:
ο γονιός είναι ο πιλότος, όχι οι αναταράξεις.
Αυτονομία δεν σημαίνει «κάνε ό,τι θέλεις»
Ένα από τα μεγαλύτερα μπερδέματα στη σύγχρονη γονεϊκότητα αφορά την έννοια της αυτονομίας.
Πολλοί γονείς, στην προσπάθειά τους να σεβαστούν την ανεξαρτησία του εφήβου, καταλήγουν να αποσύρουν πρόωρα το πλαίσιο. Όμως η αυτονομία δεν αναπτύσσεται μέσα στο κενό.
Η πραγματική αυτονομία είναι η σταδιακή ικανότητα του παιδιού να παίρνει αποφάσεις μέσα σε ένα ασφαλές και σαφές πλαίσιο.
Ο έφηβος έχει ως αναπτυξιακή αποστολή να:
-
αμφισβητήσει,
-
διαπραγματευτεί,
-
δοκιμάσει,
-
ζητήσει περισσότερο χώρο.
Ο γονιός έχει ως αναπτυξιακή αποστολή να:
-
κρατήσει τα όρια,
-
προσφέρει προβλεψιμότητα,
-
αντέξει τη ματαίωση του παιδιού,
-
μετατρέψει την ένταση σε μάθηση.
Μέσα σε αυτά τα όρια, ο έφηβος μαθαίνει ευθύνη, κρίση, αυτοέλεγχο και ανθεκτικότητα.