Η γονιμότητα είναι ένα πολύπλοκο ζήτημα που επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, βιολογικούς, περιβαλλοντικούς και συμπεριφορικούς. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερες μελέτες εξετάζουν τον ρόλο που μπορεί να παίζει ο τρόπος ζωής πριν από τη σύλληψη, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση και στη διατροφή των δύο συντρόφων. Σύμφωνα με νέα μελέτη από την Ολλανδία που δημοσιεύθηκε στο Human Reproduction, η υπερβολική κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων από τους άνδρες φαίνεται να συνδέεται με αυξημένες πιθανότητες για υπογονιμότητα. Παράλληλα, στις γυναίκες, η αντίστοιχη διατροφική συνήθεια σχετίστηκε με ήπιες αλλά μετρήσιμες διαφορές στην πολύ πρώιμη εμβρυϊκή ανάπτυξη.
Τι είναι τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα;
Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι προϊόντα που έχουν υποστεί έντονη βιομηχανική επεξεργασία και συνήθως περιέχουν:
- προσθήκη ζάχαρης,
- μεγάλες ποσότητες αλατιού,
- κορεσμένα ή χαμηλής ποιότητας λιπαρά,
- τεχνητές χρωστικές και πρόσθετα,
- και συχνά χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και μικροθρεπτικά συστατικά.
Διατροφή & υπογονιμότητα: Τι έδειξε η μελέτη
Η έρευνα βασίστηκε στο Generation R Next Study, ένα μεγάλο ερευνητικό πρόγραμμα στο Ρότερνταμ που παρακολουθεί ζευγάρια από πριν τη σύλληψη ή από τα πρώτα στάδια της εγκυμοσύνης.
Στη μελέτη συμμετείχαν:
- 831 γυναίκες
- 651 άνδρες
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν αναλυτικά διατροφικά ερωτηματολόγια, καταγράφοντας τι είχαν καταναλώσει τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες. Οι ερευνητές στη συνέχεια υπολόγισαν ποιο ποσοστό της συνολικής καθημερινής πρόσληψης τροφής προερχόταν από υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα.
Για την αξιολόγηση της γονιμότητας, καταγράφηκε πόσο χρόνο χρειάστηκε κάθε ζευγάρι μέχρι να επιτευχθεί σύλληψη. Ως υπογονιμότητα ορίστηκε η προσπάθεια διάρκειας 12 μηνών ή περισσότερο ή η ανάγκη υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση.
Υπογονιμότητα: Σημαντική η διατροφή του άνδρα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων από τον άνδρα, τόσο μεγαλύτερη ήταν η πιθανότητα να εμφανιστούν δυσκολίες στη σύλληψη. Συγκεκριμένα, για κάθε αύξηση στην κατανάλωση αυτών των τροφών, οι πιθανότητες για υπογονιμότητα αυξάνονταν κατά 36%, ακόμη και όταν λήφθηκαν υπόψη άλλοι παράγοντες όπως:
- ηλικία,
- κάπνισμα,
- κατανάλωση αλκοόλ,
- συνολικός τρόπος ζωής,
- και η διατροφή της γυναίκας.
Μάλιστα, οι άνδρες με την υψηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων είχαν 69% μεγαλύτερη πιθανότητα να ταξινομηθούν ως υπογόνιμοι σε σχέση με εκείνους που κατανάλωναν τις λιγότερες ποσότητες.
Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό;
Η μελέτη είναι παρατηρητική, άρα δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση. Μπορεί όμως να αναδείξει σημαντικές συσχετίσεις. Οι ερευνητές προτείνουν ορισμένες πιθανές εξηγήσεις.
Μια διατροφή πλούσια σε υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι πιθανό να:
- στερεί από τον οργανισμό βασικές βιταμίνες και αντιοξειδωτικά,
- αυξάνει το οξειδωτικό στρες,
- επηρεάζει την κινητικότητα και τη λειτουργικότητα των σπερματοζωαρίων,
- και ενδεχομένως να επιβαρύνει την ορμονική ισορροπία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή. Αν υπάρχουν ανησυχίες για τη γονιμότητα ή την αναπαραγωγική υγεία, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε γυναικολόγο, ουρολόγο ή ειδικό στην αναπαραγωγή.