Η ανατροφή των παιδιών είναι απαιτητική και ποτέ δεν μπορεί να είναι «τέλεια». Κανένας γονέας -όπως και αν μεγαλώνει το παιδί του- δεν μπορεί να σταματήσει όλα τα ξεσπάσματα ή τις κακές συμπεριφορές.
Διαβάστε επίσης: AI: Τι πρέπει να μάθουμε στα παιδιά για να είναι έτοιμα για το μέλλον;
Ωστόσο, η έρευνα δείχνει πώς να ανατρέφετε με τρόπους που μειώνουν το άγχος και την κατάθλιψη των παιδιών, δηλαδή τα «εσωτερικευμένα προβλήματα», καθώς και τις προβληματικές συμπεριφορές, δηλαδή τα «εξωτερικευμένα προβλήματα».
Τα 4 στυλ γονεϊκότητας και τα προβλήματα των παιδιών
Η Νταϊάνα Μπάουμριντ, αναπτυξιακή ψυχολόγος που έγινε γνωστή τη δεκαετία του 60, έκανε λόγο για τέσσερα είδη γονέων. Αυτά είναι τα ακόλουθα:
- Αυστηροί γονείς: Οι γονείς που απαιτούν πολλά από το παιδί, αλλά δείχνουν λίγη στήριξη.
- Χαλαροί γονείς: Οι γονείς που έχουν χαμηλές προσδοκίες αλλά υψηλή υποστήριξη.
- Αποσυνδεδεμένοι γονείς: Οι γονείς που δείχνουν λίγη ζεστασιά και απαιτήσεις.
- Ισορροπημένοι γονείς: Οι γονείς με υψηλή υποστήριξη στα παιδιά τους και υψηλές προσδοκίες για καλή συμπεριφορά.
Έρευνες δείχνουν ότι τα στυλ γονεϊκότητας συνδέονται με την ψυχική υγεία και τη συμπεριφορά των παιδιών:
- Τα παιδιά αυστηρών γονέων εμφανίζουν περισσότερα εξωτερικευμένα και εσωτερικευμένα προβλήματα.
- Τα παιδιά χαλαρών γονέων συχνά δείχνουν υψηλότερα εξωτερικευμένα προβλήματα, γιατί οι προσδοκίες είναι χαμηλές.
- Τα παιδιά αποσυνδεδεμένων γονέων παρουσιάζουν περισσότερα προβλήματα συμπεριφοράς, λόγω έλλειψης συναισθηματικής και συμπεριφορικής καθοδήγησης.
- Τα παιδιά ισορροπημένων γονέων έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά προβλημάτων και υψηλότερα επίπεδα κοινωνικής συμπεριφοράς.
Συμπερασματικά, το στυλ της ισορροπημένης ανατροφής, με τον συνδυασμό ζεστασιάς και υψηλών προσδοκιών, θεωρείται ιδανικό για τα καλύτερα αποτελέσματα.
Συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και πρακτικές γονέων
Τα χαρακτηριστικά που είναι συνδεδεμένα με περισσότερα εσωτερικευμένα προβλήματα είναι: αρνητικός έλεγχος, απόρριψη, υπερβολική εμπλοκή ή ανησυχία, πολύ υψηλά πρότυπα. Από την άλλη, αυτά που είναι συνδεδεμένα με περισσότερα εξωτερικευμένα προβλήματα είναι: υψηλός έλεγχος, απόρριψη, τιμωρία. Επίσης, η υποτονικότητα ή η υπερβολική διέγερση μπορεί να προκαλέσει επιθετικότητα ή προβλήματα προσοχής.
Όσον αφορά στη γονική ζεστασιά, τη συμμετοχή και την υγιή θέσπιση ορίων, αποτελούν στοιχεία που μειώνουν τις εξωτερικευμένες συμπεριφορές και αυξάνουν τη θετική κοινωνική συμπεριφορά.
Ποια ανατροφή να επιλέξετε;
Τα παιδιά τα πηγαίνουν καλύτερα όταν οι γονείς συνδυάζουν ζεστασιά και υψηλές προσδοκίες. Τι μπορείτε να κάνετε; Να είστε ζεστοί μαζί τους, να δείχνετε ότι τα αγαπάτε και τα αποδέχεστε. Χρησιμοποιήστε λόγια και αγκαλιές, δείξτε εμπιστοσύνη στις δυνατότητές τους.
Θέστε υγιή όρια, θέστε σαφείς κανόνες και προσδοκίες, εφαρμόστε όλα τα προηγούμενα με συνέπεια, εξηγώντας τους λόγους. Για παράδειγμα, ένας κανόνας θα μπορούσε να είναι «δεν φωνάζουμε, γιατί πληγώνει τα συναισθήματα των άλλων».