Η έκθεση του επίσημου οργανισμού Academy of American Pediatrics, η οποία δημοσιεύθηκε με αφορμή τον Μάιο ως μήνα ευαισθητοποίησης για την ψυχική υγεία, υπογραμμίζει ότι τα παιδιά σήμερα αντιμετωπίζουν αυξημένες ψυχολογικές προκλήσεις. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η υποστήριξη πρέπει να ξεκινά νωρίς, όχι μόνο όταν εμφανιστεί κάποιο πρόβλημα.
Διαβάστε επίσης: Αδέλφια: Τι να κάνετε όταν τσακώνονται;
Ψυχική υγεία από την αρχή της ζωής
Η δρ. Evelyn Berger-Jenkins, επικεφαλής της έκθεσης, τονίζει ότι η ψυχική ανάπτυξη δεν είναι κάτι δευτερεύον, με την συναισθηματική ανάπτυξη να μην πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο όταν υπάρχει κρίση. Είναι βασικό κομμάτι της φροντίδας του παιδιού από τη βρεφική ηλικία έως την εφηβεία. Η έκθεση μάλιστα προτείνει οι παιδίατροι να ενσωματώνουν την ψυχική υγεία στην καθημερινή τους πρακτική, αντιμετωπίζοντας το παιδί ως ένα σύνολο: σώμα, συναίσθημα και κοινωνικό περιβάλλον.
Γιατί αυξάνονται τα ψυχικά προβλήματα στα παιδιά;
Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί σημαντική αύξηση στα ψυχικά και συναισθηματικά προβλήματα των παιδιών και των εφήβων. Σύμφωνα με την αμερικανική έκθεση, η κατάσταση αυτή έχει επιδεινωθεί ιδιαίτερα μετά την πανδημία, η οποία άλλαξε ριζικά την καθημερινότητα των παιδιών, περιορίζοντας την κοινωνική επαφή και αυξάνοντας την απομόνωση.
Η έντονη χρήση των social media μπορεί να ενισχύσει το άγχος, τη σύγκριση με άλλους και την ανασφάλεια γύρω από την εικόνα του εαυτού. Παράλληλα, η αυξημένη σχολική πίεση, οι απαιτήσεις για επιδόσεις και η συνεχής αξιολόγηση δημιουργούν ένα περιβάλλον χρόνιου στρες. Σε αυτό προστίθεται ο γρήγορος ρυθμός ζωής των οικογενειών, η έλλειψη χρόνου για ποιοτική επικοινωνία και ξεκούραση, αλλά και η υπερβολική έκθεση σε πληροφορίες και ερεθίσματα μέσω κινητών και οθονών.
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι ότι τα παιδιά σήμερα εκτίθενται πολύ νωρίτερα σε σύνθετα κοινωνικά και συναισθηματικά ζητήματα, χωρίς πάντα να έχουν αναπτύξει τις απαραίτητες δεξιότητες διαχείρισης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένα επίπεδα άγχους, καταθλιπτικά συμπτώματα ή δυσκολίες συμπεριφοράς.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι γονείς έχουν καθοριστικό ρόλο στην ψυχική υγεία των παιδιών. Η συναισθηματική ευεξία πρέπει να αντιμετωπίζεται με την ίδια σοβαρότητα όπως η σωματική υγεία.
Σημάδια όπως έντονο άγχος, απότομες αλλαγές στη διάθεση, κοινωνική απομόνωση, προβλήματα ύπνου, πτώση στη σχολική απόδοση ή συχνές συναισθηματικές εκρήξεις δεν πρέπει να αγνοούνται. Η έγκαιρη επικοινωνία, η σταθερή υποστήριξη στο σπίτι και η αναζήτηση βοήθειας από ειδικούς μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά.
Εξίσου σημαντικό είναι οι γονείς να δίνουν το παράδειγμα: να δείχνουν υγιείς τρόπους διαχείρισης του στρες, να ενθαρρύνουν τον διάλογο και να δημιουργούν ένα περιβάλλον ασφάλειας όπου το παιδί νιώθει ότι μπορεί να εκφραστεί χωρίς φόβο.