Από τους πρώτους κιόλας μήνες της ζωής τους, τα βρέφη αρχίζουν να συμμετέχουν ενεργά στις καθημερινές δραστηριότητες των γονιών τους. Πώς; Ένα μωρό που βάζει το χέρι του στο μανίκι όταν το ντύνουν ή ένα μικρό παιδί που μαζεύει ένα ρούχο που έπεσε στο πάτωμα, δεν κάνει απλώς τυχαίες κινήσεις.
Διαβάστε επίσης: «Tantrum» & «Meltdown»: Είναι ο θυμός διαφορετικός από την έκρηξη; Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς
Σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Child Development, αυτές, οι μικρές πράξεις αποτελούν τα πρώτα σημάδια κοινωνικής συνεργασίας και βοήθειας, που εμφανίζει ένα παιδί στη ζωή του.
Η έρευνα σε βρέφη και μητέρες
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 118 μητέρες και τα βρέφη τους σε ηλικίες 6, 10 και 14 μηνών. Στόχος ήταν να κατανοήσουν πώς αναπτύσσεται η διάθεση των βρεφών να βοηθούν τους άλλους και ποιοι παράγοντες επηρεάζουν αυτή τη συμπεριφορά. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, οι επιστήμονες αξιολόγησαν:
- την κινητική ανάπτυξη των παιδιών
- την κοινωνική τους κατανόηση
- τον τρόπο αλληλεπίδρασης με τη μητέρα τους
Παρατήρησαν επίσης πώς αντιδρούσαν τα παιδιά όταν ένας ενήλικας άφηνε επίτηδες ένα αντικείμενο να πέσει ή όταν συμμετείχαν σε καθημερινές δουλειές, όπως η τακτοποίηση βιβλίων ή το δίπλωμα ρούχων.
Τα βρέφη μαθαίνουν μέσα από την καθημερινότητα
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα βρέφη μαθαίνουν να βοηθούν κυρίως μέσα από την επανάληψη και την παρατήρηση των γονιών τους. Όσο περισσότερο οι μητέρες έδειχναν πρακτικά πώς γίνεται μια δραστηριότητα, τόσο πιο πιθανό ήταν τα παιδιά τους να συμμετέχουν και να βοηθούν. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συμπεριφορά αυτή εμφανιζόταν πιο έντονα απέναντι στη μητέρα παρά σε έναν άγνωστο ενήλικα. Αυτό δείχνει ότι τα παιδιά ανταποκρίνονται κυρίως στα οικεία πρόσωπα και στις καθημερινές αλληλεπιδράσεις που βιώνουν στο σπίτι.
Ο ρόλος της κοινωνικής και κινητικής ανάπτυξης
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι η προθυμία ενός βρέφους να βοηθήσει συνδέεται στενά με την κινητική και κοινωνική του ανάπτυξη. Παιδιά που είχαν καλύτερο έλεγχο των κινήσεών τους ή μπορούσαν να κατανοήσουν καλύτερα τις ανάγκες των άλλων, εμφάνιζαν συχνότερα συμπεριφορές βοήθειας. Οι ειδικοί εξηγούν ότι η κοινωνική συμπεριφορά δεν εμφανίζεται ξαφνικά αργότερα στην παιδική ηλικία, αλλά χτίζεται σταδιακά από τους πρώτους μήνες ζωής μέσα από τις καθημερινές εμπειρίες.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι οι γονείς δεν χρειάζεται να «διδάξουν» στα παιδιά την καλοσύνη με αυστηρό τρόπο. Αντίθετα, η συμμετοχή των βρεφών στις καθημερινές ρουτίνες φαίνεται να είναι αρκετή για να ενισχύσει τη συνεργασία και την ενσυναίσθηση.
Απλές κινήσεις, ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο, όπως το να αφήνουν το παιδί να συμμετέχει στο μάζεμα παιχνιδιών ή στο τακτοποίημα αντικειμένων, μπορούν να ενισχύσουν την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων από πολύ νωρίς.