Σχεδόν 866 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο νοσούν κάθε χρόνο εξαιτίας μολυσμένων τροφίμων, ενώ 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από ασθένειες που σχετίζονται με την κατανάλωση μη ασφαλών τροφών. Τα ανησυχητικά αυτά στοιχεία δημοσιοποίησε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) λίγες ημέρες πριν από την Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας Τροφίμων στις 7 Ιουνίου. Η νέα έκθεση αποκαλύπτει ότι τα παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα κινδύνου. Αν και αντιπροσωπεύουν μόλις το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού, συγκεντρώνουν σχεδόν το ένα τρίτο όλων των περιστατικών τροφιμογενών νοσημάτων. Ο κίνδυνος να αρρωστήσουν από μολυσμένα τρόφιμα είναι σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους.
Ιδιαίτερα επικίνδυνες θεωρούνται οι διάρροιες που προκαλούνται από μολυσμένα τρόφιμα, καθώς μπορούν να αποβούν μοιραίες για τα μικρά παιδιά. Παράλληλα, η έκθεση σε τοξικές ουσίες όπως ο μόλυβδος, ο υδράργυρος και το ανόργανο αρσενικό μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και στο νευρικό σύστημα.
Διαβάστε επίσης: Συναγερμός στην Ευρώπη: Εκρηκτική αύξηση του AI υλικού κακοποίησης παιδιών
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι βιολογικοί κίνδυνοι – βακτήρια, ιοί και παράσιτα – ευθύνονται για τη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών ασθένειας, με περίπου 860 εκατομμύρια κρούσματα το 2021. Ωστόσο, οι χημικές ουσίες συνδέονται με δυσανάλογα μεγάλο αριθμό θανάτων. Το 73% των θανάτων από μολυσμένα τρόφιμα αποδόθηκε σε χημικές προσμείξεις, κυρίως σε ανόργανο αρσενικό και μόλυβδο, που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και καρδιαγγειακών παθήσεων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι περισσότεροι από ένα εκατομμύριο θάνατοι μέσα σε ένα μόνο έτος συνδέονται με την έκθεση σε αυτές τις ουσίες μέσω της διατροφής.
Πέρα από τις επιπτώσεις στην υγεία, το οικονομικό κόστος είναι τεράστιο. Η απώλεια παραγωγικότητας λόγω ασθενειών από μη ασφαλή τρόφιμα υπολογίζεται σε 310 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Όταν ληφθούν υπόψη οι διαφορές στο κόστος ζωής μεταξύ των χωρών, η πραγματική οικονομική επιβάρυνση εκτιμάται ότι φτάνει τα 647 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η νέα ανάλυση του ΠΟΥ καλύπτει 194 χώρες και εξετάζει 42 διαφορετικούς κινδύνους που μεταδίδονται μέσω των τροφίμων, από βακτήρια και ιούς έως τοξικά μέταλλα και παράσιτα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης έντονες παγκόσμιες ανισότητες. Η Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία συγκεντρώνουν σχεδόν τα τρία τέταρτα όλων των τροφιμογενών ασθενειών παγκοσμίως και περίπου το 60% των θανάτων.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει το πρόβλημα, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης των τροφίμων, ενώ η αυξανόμενη μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά καθιστά δυσκολότερη τη θεραπεία πολλών λοιμώξεων.
«Η ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Αγγίζει κάθε γεύμα, κάθε οικογένεια και κάθε ημέρα της ζωής μας», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, τονίζοντας ότι για πρώτη φορά οι κυβερνήσεις διαθέτουν τόσο αναλυτικά στοιχεία ώστε να μπορούν να σχεδιάσουν στοχευμένες παρεμβάσεις για την προστασία της δημόσιας υγείας.
Το μήνυμα του Οργανισμού είναι σαφές: η βελτίωση της ποιότητας του νερού, η σωστή υγιεινή, οι ασφαλείς πρακτικές παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων, καθώς και η αυστηρότερη περιβαλλοντική προστασία μπορούν να αποτρέψουν εκατομμύρια ασθένειες και εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο.