Μια νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Developmental Psychology έδειξε ότι τα παιδιά αισθάνονται λιγότερη διάθεση και ικανοποίηση να παρέχουν βοήθεια όταν κάποιος τους το ζητάει, σε σύγκριση με όταν βοηθούν από δική τους πρωτοβουλία. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε πέντε χώρες και εξέτασε παιδιά ηλικίας 6 έως 11 ετών.
Διαβάστε επίσης: Νέα γενιά: Τι ανησυχεί τους ειδικούς;
Οι ερευνητές βασίστηκαν στη θεωρία της αυτοπροσδιοριζόμενης συμπεριφοράς, σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι έχουν τρεις βασικές ψυχολογικές ανάγκες: την αυτονομία, την ικανότητα και τη σύνδεση με τους άλλους. Η αυτονομία σημαίνει ότι το άτομο νιώθει πως οι πράξεις του είναι δική του επιλογή και όχι αποτέλεσμα πίεσης ή υποχρέωσης.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα
Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 686 παιδιά από τη Γερμανία, τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, την Ινδία και το Εκουαδόρ. Τα παιδιά παρακολούθησαν διαδικτυακά μικρές ιστορίες με εικόνες, όπου ένας χαρακτήρας βοηθούσε ή μοιραζόταν κάτι με άλλους ανθρώπους.
Σε ορισμένες ιστορίες ο χαρακτήρας βοηθούσε αυθόρμητα, ενώ σε άλλες κάποιος του ζητούσε να βοηθήσει. Μετά από κάθε ιστορία, τα παιδιά απαντούσαν ερωτήσεις σχετικά με το πόσο πρόθυμος ήταν ο ήρωας να βοηθήσει και πόσο ευχαριστημένος ένιωθε.
Οι ιστορίες αφορούσαν σε καθημερινές πράξεις, όπως βοήθεια στο μαγείρεμα ή στο καθάρισμα του σπιτιού, αλλά και μοίρασμα κοινών αγαθών, όπως μια θέση σε κούνια ή ένα σημείο παρατήρησης ζώων.
Πώς βλέπουν τα παιδιά τη βοήθεια που προσφέρει κάποιος
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα παιδιά από τη Γερμανία, τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και την Ινδία θεωρούσαν ότι ο πρωταγωνιστής είχε μικρότερη επιθυμία να βοηθήσει όταν του το ζητούσαν σε σχέση με όταν το έκανε μόνος του. Το ίδιο συνέβη και με το μοίρασμα. Τα παιδιά πίστευαν ότι ο χαρακτήρας ήταν λιγότερο χαρούμενος όταν ένιωθε υποχρεωμένος να μοιραστεί κάτι.
Ωστόσο, τα παιδιά από το Εκουαδόρ δεν έδειξαν σημαντική διαφορά ανάμεσα στις δύο περιπτώσεις. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό ίσως σχετίζεται με πολιτισμικές διαφορές, αλλά και με κοινωνικούς παράγοντες, όπως ο τρόπος ζωής, η οικονομική κατάσταση και οι οικογενειακές αξίες.
Βοήθεια και η σημασία της αυτονομίας
Η έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά απολαμβάνουν περισσότερο την προσφορά όταν αισθάνονται ότι ενεργούν ελεύθερα και όχι επειδή πιέζονται ή υποχρεώνονται. Παράλληλα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η κοινωνική συνεργασία και η αλληλεγγύη παραμένουν πολύ σημαντικές για τη ζωή των ανθρώπων.
Ο τρόπος που ζητάμε βοήθεια από το παιδί παίζει ρόλο
Η μελέτη βοηθά στην καλύτερη κατανόηση της παιδικής ψυχολογίας και της κοινωνικής συμπεριφοράς. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο ζητάμε βοήθεια από τα παιδιά μπορεί να επηρεάζει τη διάθεσή τους να προσφέρουν. Η ενθάρρυνση της ελεύθερης επιλογής φαίνεται να ενισχύει περισσότερο τη χαρά της συνεργασίας και της προσφοράς.