Το καλοκαίρι ξεκινά πάντα με ενθουσιασμό. Για τα παιδιά του δημοτικού ειδικά σηματοδοτεί το τέλος των πρωινών ξυπνημάτων, των διαβασμάτων, των σχολικών υποχρεώσεων και του συνεχούς προγράμματος. Τα παιδιά νιώθουν ελεύθερα, οι μέρες μοιάζουν ατέλειωτες και οι γονείς ελπίζουν σε μια πιο χαλαρή καθημερινότητα. Και τότε, κάπου ανάμεσα στις πρώτες βουτιές και στα παγωτά, ακούγεται η γνωστή φράση: «Μαμά, βαριέμαι…»
Για πολλούς γονείς, αυτή η φράση επαναλαμβάνεται καθημερινά. Και όσο περισσότερο προσπαθούν να βρουν λύσεις, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η κατάσταση. Γιατί όμως τα παιδιά βαριούνται τόσο εύκολα το καλοκαίρι; Και τι μπορούμε να κάνουμε χωρίς να μετατραπούμε σε “animateur” διακοπών;
Διαβάστε επίσης: Ανταγωνισμός: Πότε γίνεται κίνητρο εξέλιξης και πότε πηγή άγχους;
Η βαρεμάρα δεν είναι πάντα κακή
Η πρώτη μας αντίδραση είναι συνήθως να «διορθώσουμε» τη βαρεμάρα. Προτείνουμε δραστηριότητες, παιχνίδια, βόλτες ή φίλους. Όμως πολλές φορές τα παιδιά απορρίπτουν κάθε ιδέα πριν καν τη δοκιμάσουν.
Η αλήθεια είναι ότι η βαρεμάρα δεν είναι εχθρός. Είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα που δείχνει ότι το παιδί αναζητά κάτι που να του κινεί πραγματικά το ενδιαφέρον. Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος λέει: «Χρειάζομαι κάτι νέο». Και εδώ βρίσκεται το σημαντικό: μέσα από αυτή τη διαδικασία, τα παιδιά μαθαίνουν να ανακαλύπτουν τι τους αρέσει, να ενεργοποιούν τη φαντασία τους και να βρίσκουν λύσεις μόνα τους.
Γιατί το καλοκαίρι δυσκολεύει τα παιδιά;
Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, το πρόγραμμα είναι γεμάτο. Το παιδί ξέρει τι ακολουθεί: σχολείο, δραστηριότητες, διάβασμα, ύπνος. Το καλοκαίρι όμως αυτή η δομή εξαφανίζεται. Αρχικά αυτό μοιάζει υπέροχο. Μετά από λίγες εβδομάδες όμως, πολλά παιδιά νιώθουν χαμένα μέσα στην υπερβολική ελευθερία. Θέλουν να κάνουν κάτι, αλλά δεν ξέρουν τι. Και όσο περισσότερο μένουν σε αυτή την κατάσταση, τόσο πιο έντονη γίνεται η γκρίνια.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι εκείνη τη στιγμή το παιδί βρίσκεται ανάμεσα σε δύο συναισθήματα: στη βαρεμάρα και στην ανάγκη για ενδιαφέρον. Θέλει αλλαγή, αλλά τίποτα δεν φαίνεται αρκετά συναρπαστικό ώστε να ξεκινήσει.
Όταν το παιδί λέει «βαριέμαι», δεν χρειάζεται πάντα άμεση λύση. Μερικές φορές αυτό που βοηθά περισσότερο είναι να αναγνωρίσουμε το συναίσθημα χωρίς πανικό. Αντί για: «Πήγαινε να ζωγραφίσεις» ή «Δες μια ταινία», δοκιμάστε κάτι πιο απλό: «Μάλλον νιώθεις ότι τίποτα δεν σου φαίνεται ενδιαφέρον αυτή τη στιγμή.» Αυτό βοηθά το παιδί να καταλάβει τι του συμβαίνει και να δει τη βαρεμάρα σαν κάτι προσωρινό — όχι σαν αδιέξοδο.
Στη συνέχεια μπορείτε να ρωτήσετε: «Τι είναι κάτι που συνήθως σου αρέσει και ίσως θα ήθελες να δοκιμάσεις τώρα;» Η ερώτηση αυτή δίνει χώρο στο παιδί να σκεφτεί μόνο του αντί να περιμένει συνεχώς καθοδήγηση.
Το παιχνίδι αλλάζει τη διάθεση σε λίγα λεπτά
Υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος να «σπάσει» η βαρεμάρα: το παιχνίδι και το γέλιο. Δεν χρειάζονται ακριβά παιχνίδια ή οργανωμένες δραστηριότητες. Μια μαξιλαρομαχία, λίγη μουσική, ένα αστείο βίντεο, ένα κυνηγητό στο σπίτι ή ακόμα και λίγα λεπτά χορού μπορούν να αλλάξουν εντελώς τη διάθεση του παιδιού. Το σώμα ενεργοποιείται, ο εγκέφαλος ξυπνά και το παιδί βγαίνει από τον φαύλο κύκλο της αδράνειας.
Το σημαντικό είναι να μην πιέζουμε. Μερικές φορές το παιδί μπορεί αρχικά να αντιδράσει αρνητικά. Αυτό είναι φυσιολογικό. Συχνά χρειάζεται λίγος χρόνος μέχρι να «ξεκολλήσει» από τη διάθεση της βαρεμάρας.
