Κάθε γονιός περιμένει με αγωνία την πρώτη λέξη του παιδιού του. Το πρώτο «μαμά», το πρώτο «μπαμπά», ή ακόμα και μια αστεία λέξη που δεν υπάρχει καν στο λεξιλόγιο, μπορεί να γίνει αξέχαστη στιγμή. Η ανάπτυξη του λόγου δεν είναι ίδια για όλα τα παιδιά. Κάποια μιλούν νωρίς και ασταμάτητα, ενώ άλλα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να εκφραστούν. Και αυτό συχνά γεμίζει τους γονείς με άγχος και ερωτήσεις. Οι ειδικοί εξηγούν ότι η επικοινωνία δεν ξεκινά μόνο όταν ένα παιδί αρχίζει να λέει λέξεις. Ξεκινά πολύ νωρίτερα — μέσα από το παιχνίδι, τις κινήσεις, τη ρουτίνα και κυρίως τη σχέση με τους γονείς.
Διαβάστε επίσης: Κοινωνικά μωρά: Τα πρώτα σημάδια ανάπτυξης
Η δύναμη της καθημερινής ρουτίνας
Τα παιδιά αγαπούν τη σταθερότητα. H ρουτίνα δεν βοηθά μόνο στην οργάνωση της ημέρας αλλά και στην ανάπτυξη της γλώσσας. Οι ειδικοί προτείνουν στους γονείς να μιλούν στο παιδί κατά τη διάρκεια καθημερινών στιγμών, χρησιμοποιώντας απλές και επαναλαμβανόμενες φράσεις.
Για παράδειγμα:
- «Πάμε να βάλουμε παπούτσια»
- «Ώρα για μπανάκι»
- «Θέλεις μπανάνα ή καροτάκι;»
Όταν ένα παιδί ακούει ξανά και ξανά τις ίδιες λέξεις σε συγκεκριμένες καταστάσεις, αρχίζει να συνδέει τη γλώσσα με το νόημα. Και κάπως έτσι, οι λέξεις αποκτούν θέση στην καθημερινότητά του.
Μην πιέζετε το παιδί να μιλήσει «σωστά»
Πολλές φορές οι γονείς, χωρίς να το καταλαβαίνουν, αγχώνονται υπερβολικά όταν το παιδί δεν μιλά καθαρά ή αρκετά γρήγορα. Όμως η συνεχής πίεση μπορεί να φέρει το αντίθετο αποτέλεσμα. Τα παιδιά χρειάζονται χώρο και χρόνο για να εκφραστούν. Ακόμα κι αν χρησιμοποιούν ήχους, χειρονομίες ή δείχνουν αυτό που θέλουν αντί να το πουν. Οι ειδικοί τονίζουν ότι το σημαντικό είναι το παιδί να νιώθει πως το καταλαβαίνουν.
Αντί λοιπόν να διορθώνουμε συνεχώς, μπορούμε να ενθαρρύνουμε κάθε προσπάθεια επικοινωνίας. Ένα παιδί που νιώθει ασφάλεια όταν προσπαθεί να μιλήσει, αποκτά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση να συνεχίσει.
Οι χειρονομίες είναι κι αυτές «λέξεις»
Πολλοί γονείς ανησυχούν όταν το παιδί δείχνει αντί να μιλά. Στην πραγματικότητα όμως, οι χειρονομίες αποτελούν σημαντικό στάδιο της επικοινωνίας. Το δείξιμο, το κούνημα του χεριού, ακόμα και οι απλές κινήσεις του σώματος βοηθούν το παιδί να εκφράσει ανάγκες και συναισθήματα πριν μπορέσει να τα πει με λόγια. Οι χειρονομίες επομένως δεν «καθυστερούν» την ομιλία — αντίθετα, συχνά λειτουργούν σαν γέφυρα που βοηθά το παιδί να περάσει πιο εύκολα στον προφορικό λόγο.
Το παιχνίδι που βοηθά περισσότερο απ’ όσο φαντάζεστε
Υπάρχει ένα παιχνίδι που σχεδόν όλοι οι γονείς έχουν παίξει χωρίς να ξέρουν πόσο σημαντικό είναι: το «κρυφτό». Πίσω από τα γέλια και τον ενθουσιασμό, το παιδί μαθαίνει κάτι πολύ σημαντικό: ότι ένα πρόσωπο συνεχίζει να υπάρχει ακόμη κι όταν δεν το βλέπει. Παράλληλα, μαθαίνει να περιμένει τη σειρά του, να ακούει επαναλαμβανόμενες λέξεις και να συμμετέχει σε μια μικρή «συζήτηση» μέσω του παιχνιδιού. Και αυτό είναι η βάση της επικοινωνίας.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι το παιχνίδι γενικά είναι από τους πιο ισχυρούς τρόπους ανάπτυξης λόγου στα μικρά παιδιά. Γιατί μέσα στο παιχνίδι, η μάθηση γίνεται φυσικά και χωρίς πίεση.
