Η ψυχολογία γνωρίζει εδώ και δεκαετίες ότι η τελειοθηρία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική υγεία. Έρευνες έχουν συνδέσει τα υψηλά επίπεδα τελειοθηρίας με αυξημένο άγχος, καταθλιπτικά συμπτώματα, χαμηλή αυτοεκτίμηση και επαγγελματική εξουθένωση. Όταν οι γονείς κυνηγούν συνεχώς την τελειότητα, το αποτέλεσμα είναι συχνά η αίσθηση ότι τίποτα δεν είναι αρκετό.
Μήπως θα έπρεπε το παιδί να κοιμάται καλύτερα; Να τρώει πιο υγιεινά; Να συμμετέχει σε περισσότερες δραστηριότητες; Να μαθαίνει ξένες γλώσσες νωρίτερα; Να περνά λιγότερο χρόνο μπροστά στις οθόνες; Το πρόβλημα είναι ότι ο πήχης συνεχώς ανεβαίνει. Δεν υπάρχει τελικό σημείο επιτυχίας.
Διαβάστε επίσης: Το φαινόμενο Kids Get Older Younger: Ισχύει ότι τα σημερινά παιδιά είναι πιο ώριμα;
Γονείς στα social media: Όταν το περιεχόμενο μοιάζει με πραγματικότητα
Τα social media έχουν τη δύναμη να μετατρέπουν επιλεγμένες στιγμές σε φαινομενικές καθημερινές πραγματικότητες.
Βλέποντας επανειλημμένα βίντεο με άψογα οργανωμένες οικογένειες, είναι εύκολο να αρχίσουμε να θεωρούμε ότι αυτή είναι η φυσιολογική εικόνα της μητρότητας. Όμως οι περισσότεροι δημιουργοί περιεχομένου μοιράζονται μόνο ένα μικρό και επιμελώς επιλεγμένο κομμάτι της ζωής τους.
Δεν βλέπουμε τα ξεσπάσματα θυμού, τις άυπνες νύχτες, τα πιάτα στον νεροχύτη, τις διαφωνίες ή τις στιγμές εξάντλησης. Δεν βλέπουμε τις επαναλήψεις ενός βίντεο, τον φωτισμό, το μοντάζ ή ακόμη και τη βοήθεια που μπορεί να προσφέρουν επαγγελματίες, συγγενείς ή οικιακό προσωπικό.
Έτσι δημιουργείται μια μη ρεαλιστική εικόνα της καθημερινότητας, η οποία συχνά οδηγεί σε άδικες συγκρίσεις.
Η αόρατη οικονομική διάσταση
Ένα ακόμη στοιχείο που συχνά παραβλέπεται είναι το οικονομικό κόστος της «τελειότητας».
Οι δραστηριότητες, τα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα ειδικά προϊόντα διατροφής, τα οργανικά τρόφιμα, τα σχεδιασμένα παιδικά δωμάτια και οι αμέτρητες εμπειρίες που προβάλλονται στα social media απαιτούν χρόνο, χρήματα και πρόσβαση σε πόρους που δεν διαθέτουν όλες οι οικογένειες.
Όταν αυτές οι εικόνες παρουσιάζονται ως το πρότυπο της «καλής μητέρας», δημιουργείται η λανθασμένη εντύπωση ότι η γονεϊκή επάρκεια εξαρτάται από το οικονομικό υπόβαθρο.
Στην πραγματικότητα, όμως, η ποιότητα της σχέσης γονέα-παιδιού δεν μετριέται από το κόστος των δραστηριοτήτων ή την αισθητική του παιδικού δωματίου.
Η αξία της «αρκετά καλής» μητέρας
Ίσως η πιο απελευθερωτική έννοια στη σύγχρονη ψυχολογία της γονεϊκότητας είναι εκείνη της «αρκετά καλής μητέρας» (good enough mother), που εισήγαγε ο παιδίατρος και ψυχαναλυτής Donald Winnicott.
Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους γονείς. Χρειάζονται γονείς που ανταποκρίνονται με συνέπεια στις ανάγκες τους, αναγνωρίζουν τα λάθη τους και προσφέρουν αγάπη και ασφάλεια.
Η πραγματική μητρότητα είναι γεμάτη αντιφάσεις. Υπάρχουν μέρες γεμάτες υπομονή και άλλες γεμάτες κούραση. Υπάρχουν επιτυχίες, αλλά και στιγμές αμφιβολίας. Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.