Φανταστείτε να κάθεστε σε ένα αεροπλάνο που αρχίζει να τρέμει δυνατά μέσα στα σύννεφα. Το σκοτάδι έξω είναι πυκνό, οι αναταράξεις έντονες και από τα μεγάφωνα επικρατεί απόλυτη σιωπή. Πώς νιώθετε; Το πιθανότερο είναι ότι το άγχος σας θα χτυπήσει κόκκινο. Τώρα, σκεφτείτε το ίδιο σενάριο, αλλά με μια μικρή αλλαγή. Σας μιλά ο πιλότος με σταθερή και ήρεμη φωνή: «Κυρίες και κύριοι, περνάμε μια περιοχή αναταράξεων. Δεν γνωρίζω ακριβώς πόσο θα διαρκέσει, αλλά το παρακολουθούμε και θα σας ενημερώσω μόλις έχω νεότερα». Οι αναταράξεις δεν σταμάτησαν. Εξακολουθείτε να μην ξέρετε πότε θα τελειώσουν. Κι όμως, νιώθετε ήδη μια τεράστια ανακούφιση. Γιατί; Επειδή ξέρετε ότι κάποιος έμπειρος έχει τον έλεγχο, αναγνωρίζει τι συμβαίνει και παραμένει παρών. Στην καθημερινή ζωή, εμείς οι γονείς είμαστε οι πιλότοι και τα παιδιά μας είναι οι επιβάτες.
Όταν η οικογένεια περνάει «αναταράξεις» —είτε πρόκειται για μια μετακόμιση, μια αλλαγή σχολείου, μια οικονομική δυσκολία ή μια απώλεια— η σιωπή μας δεν προστατεύει τα παιδιά. Αντίθετα, τροφοδοτεί τον φόβο τους.
Διαβάστε επίσης: Η μία λέξη που διδάσκει ευθύνη, αποδοχή και ενσυναίσθηση
Το λάθος που κάνουν οι περισσότεροι γονείς
Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι αν δεν μιλήσουν για ένα πρόβλημα, το παιδί δεν θα το καταλάβει. Αυτό είναι ψευδαίσθηση. Τα παιδιά έχουν εξαιρετικές «κεραίες». Αντιλαμβάνονται την ένταση, το βλέμμα μας, τον τόνο της φωνής μας. Όταν νιώθουν ότι κάτι δεν πάει καλά, αρχίζουν να φαντάζονται τα χειρότερα σενάρια. Το άγνωστο τα τρομάζει πολύ περισσότερο από την ίδια την αλήθεια.
Πώς να γίνετε ο «πιλότος» του σπιτιού σας
Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις για να ηρεμήσετε ένα παιδί. Χρειάζεται απλώς να εφαρμόσετε τη στρατηγική των πιλότων:
- Αναγνωρίστε την κατάσταση: Μην προσποιείστε ότι όλα είναι τέλεια. Πείτε: «Ναι, τα πράγματα είναι λίγο δύσκολα/μπερδεμένα αυτή τη στιγμή».
- Αποδεχτείτε την αβεβαιότητα: Είναι εντάξει να μην ξέρετε τι επιφυλάσσει το μέλλον. Πείτε: «Δεν ξέρω ακριβώς πώς ή πότε θα λυθεί αυτό».
- Δώστε την υπόσχεση της παρουσίας σας: Αυτό είναι το πιο σημαντικό κομμάτι. Πείτε: «Είμαστε μαζί σε αυτό, εγώ είμαι εδώ και θα σε ενημερώνω για ό,τι συμβαίνει».
Τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους γονείς που ξέρουν τα πάντα. Χρειάζονται σταθερούς πιλότους. Ανθρώπους που, ακόμα και μέσα στην πιο δυνατή καταιγίδα, θα ανοίξουν το μικρόφωνο για να τους πουν: «Σε βλέπω, σε ακούω και είμαι εδώ».
Σε έναν κόσμο όπου η αβεβαιότητα αποτελεί αναπόφευκτο μέρος της ζωής, η ανάγκη για ειλικρινή και υποστηρικτική επικοινωνία γίνεται ακόμη πιο σημαντική. Δεν μπορούμε πάντα να προσφέρουμε βεβαιότητα. Μπορούμε όμως να προσφέρουμε παρουσία, διαφάνεια και σύνδεση.
Και πολλές φορές, αυτό είναι αρκετό για να μετατρέψει το άγνωστο από πηγή φόβου σε μια κατάσταση που μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μαζί.