παιδί (6+)

υγεία | ανάπτυξη | ψυχολογία | διατροφή | εκπαίδευση | εφηβεία |

Το ηθικό παιδί

Από: Χαδιαράκου Ελένη |  σχολιάστε
Το ηθικό παιδί

Η έννοια της ηθικής για κάποιους είναι ταυτισμένη με συγκεκριμένους κανόνες συμπεριφοράς, με τον καθωσπρεπισμό και τη σεμνοτυφία. Λάθος! Ηθική είναι και η φωνή της συνείδησης και της καρδιάς μας, και εκείνη που θα μας πληροφορήσει πότε αυτό που κάνουμε είναι σωστό ή λάθος.

Τι είναι η ηθική ανάπτυξη;
Ηθική ανάπτυξη είναι ο τρόπος που ο άνθρωπος φτάνει στην ικανότητα να επιλύει τις αντιθέσεις ανάμεσα στις εγωκεντρικές ανάγκες και τάσεις του και στις υποχρεώσεις του να ενεργεί θετικά ως προς τις ανάγκες και τα δικαιώματα των άλλων. Με τον όρο ηθικότητα εννοούμε την ικανότητα του ατόμου να ξεχωρίζει το «καλό» από το «κακό». Μπορούμε, όμως, να διδάξουμε την ηθική στα παιδιά μας, και ποιος είναι ο τρόπος;

Τα τέσσερα «κλειδιά» της ηθικής προσωπικότητας
Οικογένεια: Είναι ο βασικός πυρήνας για την ηθική του ανάπτυξη. Όταν ένα παιδί έχει την τύχη να περιστοιχίζεται από μια υγιή οικογένεια, τόσες περισσότερες πιθανότητες έχει να αποκτήσει έναν ηθικό κώδικα ζωής. Αν  μεγαλώσει σε μια οικογένεια που δεν ενδιαφέρεται για τις συναισθηματικές του ανάγκες, θα αποκτήσει μια προσωπικότητα που θα δυσκολεύεται να εκφραστεί συναισθηματικά και θα αδιαφορεί για τους γύρω του.
Φίλοι: Είναι ό,τι καλύτερο διαθέτουν τα παιδιά σε αυτή τη ζωή, γι' αυτό και θα πρέπει να τα ενθαρρύνουμε να δημιουργούν φιλίες. Οι φίλοι τα βοηθούν να ακούν και να μιλάνε, να νοιάζονται και να νιώθουν. Είναι απλώς αναντικατάστατοι.
Αξίες: Σεβασμός, δικαιοσύνη, καλοσύνη, εμπιστοσύνη, αξιοπρέπεια. Αν τους δείξετε τι σημαίνει κάθε αξία από αυτές, τότε να είστε σίγουροι πως το κέρδος θα τους «επιστραφεί».
Μάθηση: Ενθαρρύνετέ το να σέβεται το σχολείο και να αγαπά το διάβασμα. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη δύναμη από τη γνώση και τη μάθηση.

Διδάξτε στο παιδί σας το «ηθικό» λεξιλόγιο
Το παιδί σήμερα είναι εκτεθειμένο σε χιλιάδες ερεθίσματα που εμείς δεν μπορούμε να ελέγξουμε: Τηλεόραση, διαφημίσεις, προϊόντα ύποπτης προέλευσης, γκάτζετ, κινητά τηλέφωνα, βίαια κινούμενα σχέδια και βέβαια το ίντερνετ. Τα ερεθίσματα αυτά επηρεάζουν τόσο την προσωπικότητα όσο και το λεξιλόγιό του, το οποίο -σύμφωνα με τους ειδικούς- μπορεί να εμπλουτίζεται όσον αφορά την τεχνολογική ορολογία, αλλά γίνεται όλο και φτωχότερο όσον αφορά την καθημερινή του γλώσσα. Τα βιβλία θα το βοηθήσουν να εξοικειωθεί με λέξεις με θετική σημασία, αλλά και θα αναπτύξουν τη συναισθηματική και την ηθική του νοημοσύνη.

Σεβαστείτε τις φιλίες του
Τα παιδιά έχουν ανάγκη από συναισθηματική ασφάλεια, και βέβαια οι φιλίες τούς προσφέρουν μεγάλες δόσεις από αυτό. Από τα δύο κιόλας τους χρόνια, τα νήπια νιώθουν μεγάλη ανάγκη να συναναστραφούν, να αγγίξουν, να χαϊδέψουν ή να φιλήσουν άλλα παιδάκια. Οι ειδικοί, μάλιστα, υποστηρίζουν πως η ανάγκη τους αυτή είναι εξίσου δυνατή με την ανάγκη τους για γονεϊκή ασφάλεια. Κι αυτό φαίνεται από το πόσο υποφέρουν όταν χάνουν ένα φίλο επειδή μετακόμισε ή άλλαξε σχολείο. Οι γονείς οφείλουμε να ενθαρρύνουμε τις φιλίες τους, κρατώντας όμως πάντα μια διακριτική απόσταση. Είναι εντελώς λανθασμένο να τα υποχρεώνουμε να συναναστραφούν με παιδιά που εμείς θέλουμε επειδή εξυπηρετούν κάποιους δικούς μας σκοπούς. Όπως συμβαίνει και με τους ενηλίκους, έτσι και με τα παιδιά καμία φιλία δεν θα ανθίσει αν δεν υπάρχει η αντίστοιχη «χημεία».

Δώστε το καλό παράδειγμα
«Τα παιδιά είναι οι άγρυπνοι φρουροί της ηθικής των μεγάλων ή της έλλειψής της», έλεγε ο καθηγητής Ρόμπερτ Κόουλς. Από εσάς, λοιπόν, θα μάθει τι είναι ηθικό και πώς θα το εφαρμόσει στην καθημερινότητά του. Αν εσείς του διδάσκετε μεν, αλλά δεν τηρείτε τους αντίστοιχους ηθικούς κώδικες, τότε θα μπερδευτεί και -το χειρότερο- θα σας αμφισβητήσει!

Μάθετέ του να σέβεται τα δικαιώματα και τα αισθήματα των άλλων
Κι αυτό μπορεί να το καταφέρει με το να μάθει από μικρό πόση δύναμη κρύβεται στην έννοια «αυτοέλεγχος». Ο αυτοέλεχος θα το βοηθήσει να επιλύσει ειρηνικά τις διαφορές του, να σέβεται τις απόψεις των άλλων και, φυσικά, να ενταχθεί ευκολότερα στο κοινωνικό σύνολο.

Μάθετέ του να συμμετέχει και να προσπαθεί
Όταν ένα παιδί συμμετέχει, σημαίνει πως δοκιμάζει νέες και πρωτόγνωρες εμπειρίες, αλλά και μαθαίνει ποιες είναι οι δυνατότητές του. Τόσο η επιτυχία όσο και η αποτυχία θα το βοηθήσουν μακροπρόθεσμα να αναπτύξει τη δική του προσωπική άποψη για τη ζωή.

Ενθαρρύνετέ το να είναι ανεξάρτητο
Και, βέβαια, πάντα με όρια. Ανεξαρτησία δεν σημαίνει «ασυδοσία».

Ενδυναμώστε την πνευματικότητά του
Αν το παιδί έχει πνευματικά ενδιαφέροντα, νιώθει πληρότητα. Η μουσική, το θέατρο, ο χορός, η λογοτεχνία, οι επιστήμες, η αγάπη για τη φύση, μπορούν να γίνουν τα καλύτερα ερεθίσματα γι' αυτό. Ενθαρρύνετέ το να διαβάσει, να χορέψει, να ακούσει μουσική, συνοδέψτε το σε ένα θέατρο ή σινεμά.

Σε ποια ηλικία αναπτύσσεται ηθικά το παιδί;
Σύμφωνα με τον Kohlberg, το πρώτο επίπεδο ηθικότητας είναι το προηθικό, που κυριαρχεί στην προσχολική ηλικία, και περιλαμβάνει τα δύο ακόλουθα στάδια: α) την ηθική που είναι εστιασμένη στην τιμωρία και την υπακοή και β) την ηθική του αφελούς συντελεστικού ηδονισμού. Το δεύτερο επίπεδο της κατηγοριοποίησης της ηθικότητας, σύμφωνα με τον Kohlberg, είναι η συμβατική ηθική, που κυριαρχεί στη σχολική ηλικία, και περιλαμβάνει τα δύο ακόλουθα στάδια: α) την ηθική του «καλού παιδιού» και β) την ηθική της «έννομης τάξης». Τέλος, το τρίτο επίπεδο της ηθικότητας είναι η αυτόνομη ηθική, που εμφανίζεται στην εφηβική ηλικία, και περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια: α) την ηθική του κοινωνικού συμβολαίου και β) την ηθική των προσωπικών αξιών.

Τα ηρωικά πρότυπα και η ηθική εκπαίδευση
Πόσο ηθικός είναι ο Σούπερμαν και πόση καλοσύνη κρύβεται πίσω από τους δώδεκα άθλους του Ηρακλή; Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, ένας τρόπος για να μάθουμε περισσότερα για το τι σκέφτονται τα παιδιά για την ηθική είναι να μελετήσουμε τις αντιλήψεις τους για την έννοια του ήρωα και τα ηρωικά πρότυπα με τα οποία ταυτίζονται σε κάθε ηλικία. Σε κάθε κοινωνικό σύστημα, η έννοια της ηθικής συνδέεται με τα ηρωικά πρότυπα που επικρατούν σε κάθε εποχή. Η αντίληψη για την έννοια και τα χαρακτηριστικά του ήρωα αλλάζει με το πέρασμα της ηλικίας. Τα παιδιά της προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας (5-6 ετών) θεωρούν ως ήρωα κάποιον με εξαιρετικές φυσικές ή υπερφυσικές δυνάμεις, ή κάποιον που είναι όμορφος και ελκυστικός. Για τα παιδιά των 8-9 χρόνων, ήρωας είναι κάποιος που βοηθά τους συνανθρώπους του και, γενικά, κάνει το καλό. Κατέχει χαρακτηριστικά όπως γενναιότητα, καλοσύνη, αξιοπιστία. Στην πρώτη πάλι εφηβική ηλικία (11-13 ετών), τα παιδιά θεωρούν ήρωα κάποιον που έχει εξαίσιες ψυχολογικές ιδιότητες (θάρρος, σοφία, καλοσύνη) και προκαλεί το θαυμασμό όλων εξαιτίας μιας σημαντικής ενέργειάς του ή ενός ιδιαίτερου χαρακτηριστικού του. Το μόνο σίγουρο είναι πως τα παιδιά σε κάθε ηλικία θεωρούν ως ήρωες τα μέλη της οικογένειάς τους, κυρίως τους γονείς, και πρόσωπα που ανήκουν στο φιλικό και συγγενικό τους περίγυρο. Πιο συγκεκριμένα, τα ηρωικά πρότυπα που αφορούν την οικογένεια τα εκτιμούν ως βοηθούς, προστάτες και σπουδαίους χαρακτήρες, και τους προσδίδουν χαρακτηριστικά όπως καλοσύνη, γενναιότητα, αξιοπιστία και εντιμότητα.
       
Με τη συνεργασία της Κατερίνας Θεοδωρίδου (ψυχολόγος - ψυχοθεραπεύτρια).

Υπάρχει γονική αγάπη υπό όρους;
«Σ' αγαπάω μόνο αν είσαι καλό παιδί»... «Σ' αγαπάω μόνο αν είσαι καλός μαθητής»... «Σ' αγαπάω μόνο όταν είσαι φρόνιμος»... «Σ' αγαπάω μόνο ό...
Βίντεο: Ο συγκινητικός τερματισμός ενός 8χρονου αγοριού με εγκεφαλική παράλυση σε Τριάθλο
H ψυχή δίνει πόδια για να τρέξεις, οξυγόνο για να κολυμπήσεις, φτερά για να πετάξεις.. Η ψυχή κάνει δυνατά τα αδύνατα του σώματος, δίνει χρό...
Μαγειρεύοντας παρέα με τα παιδιά!
Η μαγειρική παρέα με τα παιδιά είναι μια από τις καλύτερες και πιο δημιουργικές εμπειρίες, αλλά παράλληλα είναι κι ένα από τα καλύ...
Βίντεο: 9χρονο κορίτσι από την Συρία τραγουδάει για τη ειρήνη με λυγμούς
«Δώστε μας πίσω την παιδική ηλικία… δώστε μας πίσω την ειρήνη»...Ήταν αυτοί οι στίχοι του τοπικού αραβικού τραγουδιού που συγκλόνισαν την ψυ...
Εικόνες: Μητέρα αφαιρεί το έντονο μακιγιάζ από τις κούκλες της κόρης της και τις κάνει ηρωίδες
Η Wendy Tsao δίνει στις κούκλες της κόρης της μια δεύτερη «ζωή», κάνοντάς τις να μοιάζουν με αληθινές ηρωίδες!Η Wendy βαρέθηκε να βλέπει τις...
Πόσο νωρίς είναι πολύ νωρίς για να βάψουμε τα νύχια της κόρης μας;
Οι εικόνες μικρών κοριτσιών που βάφουν τα νύχια τους είναι πολύ συχνές στο Διαδίκτυο. Όπως, επίσης, κι εκείνες με τις πιτσιρίκες που βάζουν ...

Q&A
Είχα σταματήσει να δουλεύω από τότε που έμεινα έγκυος στην κόρη μου, που είναι σήμερα 8 ετών. Όμως, λόγω της οικονομικής κατάστασης, χρειάζε...
Έχω ένα αγοράκι 9 μηνών και ακόμη δεν κοιμάται καλά. Κατά τη διάρκεια της μέρας κοιμάται μόνο ένα μισάωρο στις 11.00 το πρωί και ένα στις 3....
Καλησπέρα έχω ένα γιο 5 1/2 μηνών έχω παρατηρήσει τώρα τελευταία γυρνάει το κεφάλι δεξιά και αριστερά σαν να ενθουσιάζεται. Επίσης καμία φορ...



Δεκ     8
ημερολόγιο
ημερολόγιο
εγκυμοσύνης
ημερολόγιο
παιδιού
comments powered by Disqus