Οι πεποιθήσεις που διαμορφώνονται μέσα μας από τότε που ήμασταν παιδιά, έχουν σημασία. Είτε πρόκειται για έναν χώρο, όπως ένα πανεπιστήμιο, είτε για ένα άτομο, όπως ένας προϊστάμενος, είτε για μια ομάδα ανθρώπων, οι προκαθορισμένες προσδοκίες μας έχουν βαθιά επίδραση στο πώς ερμηνεύουμε και αλληλεπιδρούμε καθημερινά με τον κόσμο γύρω μας μεγαλώνοντας. Εάν, για παράδειγμα, βλέπουμε κάποιον ως επικίνδυνο, θα ερμηνεύσουμε όλα όσα κάνει με έναν πιο καχύποπτο τρόπο.
Οι βασικές πεποιθήσεις που αφορούν τον κόσμο στο σύνολό του, αποκαλούνται από τους επιστήμονες πρωταρχικές. Ένα άτομο μπορεί να έχει την πεποίθηση ότι ο κόσμος είναι άφθονος αντί για άγονος και ότι βελτιώνεται αντί να χειροτερεύει ή το αντίστροφο και αυτή του η στάση μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον χαρακτήρα του.
Μελέτη έδειξε ότι ένας σημαντικός παράγοντας για την ψυχική υγεία και την ανθεκτικότητα είναι το να βλέπει κάνεις τον κόσμο ως ένα ελκυστικό μέρος. Παρόλα αυτά, πολλοί γονείς προσπαθούν να περάσουν αρνητικές πρωταρχικές πεποιθήσεις για τον κόσμο στα παιδιά τους. Οι γονείς σίγουρα έχουν καλές προθέσεις. Ίσως πιστεύουν ότι το να βλέπουν τα παιδιά τον κόσμο γεμάτο απειλές σημαίνει πως θα είναι καλύτερα προετοιμασμένα για δυσκολίες και απογοητεύσεις, Ωστόσο, η επιστημονική βιβλιογραφία αποκαλύπτει ότι το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι αυτά τα παιδιά να εξελιχθούν σε φοβισμένους, λυπημένους και αδύναμους ενήλικες.
Τι να κάνω για να εμφυσήσω θετικές πεποιθήσεις για τον κόσμο στα παιδιά μου;
Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο Duke εξέτασε συμμετέχοντες από οκτώ χώρες: Κολομβία, Ιταλία, Ιορδανία, Κένυα, Φιλιππίνες, Σουηδία, Ταϊλάνδη και Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ερευνητές μελέτησαν διάφορους παράγοντες που μετρήθηκαν κατά την παιδική ηλικία και στη συνέχεια αξιολόγησαν τις πρωταρχικές πεποιθήσεις για τον κόσμο των συμμετεχόντων περίπου 10 χρόνια αργότερα, όταν ήταν νέοι ενήλικες.
Αυτό που ανακαλύψαν ήταν σημαντικό: Η αναμενόμενη σύνδεση των πρωταρχικών πεποιθήσεων για τον κόσμο στην ενήλικη ζωή με τις συνθήκες της ανατροφής, δεν ίσχυσε. Για παράδειγμα, το να μεγαλώνει κανείς σε κακές οικονομικές συνθήκες ή σε μια γειτονιά με υψηλή εγκληματικότητα δεν σχετιζόταν με το να βλέπει τον κόσμο ως λιγότερο άφθονο ή πιο επικίνδυνο. Αυτό που επίσης ήταν αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμα και σοβαρά γονικά λάθη, δεν σήμαιναν ότι το παιδί θα αναπτυσσόταν με πιο αρνητικές πρωταρχικές πεποιθήσεις για τον κόσμο.
Αλλά υπήρχε ένας, και μόνο ένας, παράγοντας από την παιδική ηλικία που ξεχώρισε. Οι ερευνητές τον αποκάλεσαν «γονική ζεστασιά»
Η γονική ζεστασιά αφορά όλες εκείνες τις χιλιάδες καθημερινές πράξεις αποδοχής, φροντίδας και υποστήριξης που κάνει ένας γονιός για τα παιδιά του. Μόνο η γονική ζεστασιά προέβλεψε, 10 χρόνια αργότερα, ισχυρότερη πεποίθηση ότι ο κόσμος είναι ασφαλής και ελκυστικός.
Με βάση την έρευνα μέχρι σήμερα λοιπόν, οι θετικές αντιλήψεις για τον κόσμο δεν απαιτούν κάποια ηρωική αλλαγή σε συνθήκες που συχνά είναι αδύνατο να αλλάξουν.
Δεν χρειάζεται να στείλετε τα παιδιά σας σε σχολεία που δεν μπορείτε να αντέξετε οικονομικά ή να μετακομίσετε σε πλούσιες γειτονιές, λένε οι επιστήμονες. Επίσης, δεν χρειάζεται να είστε τέλειοι γονείς· αν χάσετε την υπομονή σας μια μέρα και φωνάξετε στο παιδί σας, ζητήστε συγνώμη και επανέλθετε. Οι πρωταρχικές πεποιθήσεις των παιδιών σας πιθανότατα δεν καθορίζονται από την χειρότερη στιγμή της γονικής σας συμπεριφοράς.
Αντίθετα, όταν μιλάμε για το πώς να διαμορφώσετε την κοσμοθεωρία του παιδιού σας, αυτό που έχει περισσότερη σημασία είναι όλες εκείνες οι καθημερινές πράξεις που δείχνουν στο παιδί ότι είναι αγαπητό και αποδεκτό για αυτό που είναι, επισημαίνουν οι ερευνητές.