Αν έχετε ένα νήπιο στο σπίτι, είναι πολύ πιθανό να έχετε σκύψει αμέτρητες φορές για να μαζέψετε παιχνίδια, φαγητό ή αντικείμενα που «απογειώθηκαν» ξαφνικά από το τραπέζι ή το καρότσι. Το πέταγμα αντικειμένων είναι μια από τις πιο συνηθισμένες –και συχνά εκνευριστικές– συμπεριφορές της νηπιακής ηλικίας. Ωστόσο, πίσω από αυτή την καθημερινή πρόκληση κρύβεται μια απολύτως φυσιολογική και σημαντική αναπτυξιακή διαδικασία.
Μικροί επιστήμονες σε δράση
Για ένα νήπιο, το να πετάει κάτι δεν είναι πράξη αντίδρασης ή «κακής συμπεριφοράς». Είναι παιχνίδι, πείραμα και μάθηση μαζί. Σε αυτή την ηλικία, το παιδί αναπτύσσει τις λεπτές κινητικές δεξιότητες: μαθαίνει να ανοίγει τα δάχτυλά του, να αφήνει ένα αντικείμενο και να συντονίζει το χέρι με το μάτι. Το πέταγμα είναι ένας εντυπωσιακός τρόπος να εξασκήσει αυτές τις δεξιότητες.
Διαβάστε επίσης: Από μωρό… μικρό παιδί: Πώς θα το βοηθήσουμε στη μετάβαση;
Ταυτόχρονα, το νήπιο ανακαλύπτει βασικούς νόμους του κόσμου. Ό,τι πετάει πέφτει κάτω. Άλλα αντικείμενα αναπηδούν, άλλα κάνουν θόρυβο, άλλα… λερώνουν το πάτωμα. Χωρίς να το γνωρίζει, το παιδί παρατηρεί αιτίες και αποτελέσματα και κατανοεί σταδιακά πώς λειτουργεί το περιβάλλον γύρω του.
Το πέταγμα γίνεται επικοινωνία για το νήπιο
Δεν πετούν όλα τα νήπια αντικείμενα μόνο από περιέργεια. Καθώς η γλωσσική τους ανάπτυξη βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, συχνά χρησιμοποιούν τη συμπεριφορά τους για να εκφράσουν συναισθήματα. Ένα αντικείμενο που εκτοξεύεται μπορεί να σημαίνει ενθουσιασμό, θυμό, απογοήτευση ή απλώς… βαρεμάρα.
Ιδιαίτερα στο φαγητό, το πέταγμα συχνά είναι ένα σαφές μήνυμα: «Τελείωσα». Πολλά παιδιά αρχίζουν να πετούν το φαγητό όταν έχουν χορτάσει ή όταν η προσοχή τους στρέφεται αλλού. Δεν πρόκειται για απόρριψη του ίδιου του φαγητού, αλλά για ένδειξη ότι η δραστηριότητα έχει ολοκληρωθεί γι’ αυτά.
Τι να κάνουν οι γονείς
Αυτό που έχει σημασία είναι η καθοδήγηση. Αν δεν υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού ή σοβαρής ζημιάς, το πέταγμα αποτελεί μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης.
Αντί για τιμωρία, βοηθά να δείξουμε στο παιδί τι επιτρέπεται να πετάει και πού. Μαλακές μπάλες, υφασμάτινα αντικείμενα ή οργανωμένα παιχνίδια στόχου (π.χ. ρίχνοντας κάλτσες σε ένα καλάθι) του δίνουν διέξοδο να εξασκηθεί με ασφάλεια. Όταν το παιδί πάει να πετάξει κάτι ακατάλληλο, μια απλή αντικατάσταση λειτουργεί συχνά καλύτερα από μια αυστηρή απαγόρευση.
Ο ήρεμος τόνος, η σύντομη εξήγηση και η επανάληψη βοηθούν το παιδί να συνδέσει τη συμπεριφορά με τις συνέπειές της.
Όσο κουραστικό κι αν είναι, το πέταγμα αντικειμένων δεν κρατά για πάντα. Με την ανάπτυξη του εγκεφάλου, τη βελτίωση της επικοινωνίας και τη σταθερή καθοδήγηση από τους ενήλικες, η συμπεριφορά αυτή μειώνεται σταδιακά.