Η γονεϊκότητα δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Δεν είναι μόνο σωματικά απαιτητική, ειδικά στα πρώτα στάδια, όπου είστε υπεύθυνοι για το τάισμα, το μπάνιο και το ντύσιμο των μικροσκοπικών πλασμάτων που φέρατε στον κόσμο, αλλά και συναισθηματικά απαιτητική.
Διαβάστε επίσης: Overparenting: Μήπως το… παρακάνουν οι σημερινοί γονείς;
Οι γονείς πρέπει να έρθουν αντιμέτωποι ακόμα με όλα τα δύσκολα συναισθήματα του παιδιού, ακόμη και με ένα ξέσπασμα για κάτι φαινομενικά ασήμαντο. Και μερικές φορές, τα ξεσπάσματα των παιδιών μπορεί να προκαλέσουν ξέσπασμα και στους γονείς.
Παιδί και συναισθηματική απορρύθμιση
Αν έχετε παιδιά, είναι σημαντικό να εξοικειωθείτε με την έννοια της συναισθηματικής απορρύθμισης. Ο όρος περιγράφει τη δυσκολία διαχείρισης έντονων συναισθημάτων, που οδηγεί σε αντιδράσεις, όπως θυμό, λύπη ή άγχος, δυσανάλογες με την κατάσταση ή που διαρκούν υπερβολικά.
Μπορεί να ακούγεται σαν μία ακριβής περιγραφή ενός νηπίου, όμως η συναισθηματική απορρύθμιση δεν αφορά μόνο σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, ακόμη και οι ενήλικες μπορεί να βιώνουν αυτό το αίσθημα υπερχείλισης και αδυναμίας διαχείρισης των συναισθημάτων τους. Παρακάτω, όσα πρέπει να γνωρίζουμε όλοι για τη συναισθηματική απορρύθμιση και πώς μπορούν οι γονείς να τη διαχειριστούν:
Το παιδί σας δεν σας δυσκολεύει, δυσκολεύεται το ίδιο
Όταν τα παιδιά κατακλύζονται από συναισθήματα, η συμπεριφορά τους αντανακλά δυσφορία, όχι σκόπιμη κακή συμπεριφορά. Το νευρικό τους σύστημα δυσκολεύεται να αντεπεξέλθει σε έντονα συναισθήματα ή απαιτήσεις. Αν δείτε τη συμπεριφορά ως ένδειξη ανάγκης και όχι «αταξίας», θα μπορέσετε να ανταποκριθείτε με ενσυναίσθηση, υπομονή και στήριξη αντί για θυμό ή τιμωρία.
Η ρύθμιση προηγείται της λογικής
Όταν ένα παιδί είναι απορρυθμισμένο, το μέρος του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για ακρόαση, επίλυση προβλημάτων και μάθηση δεν είναι προσβάσιμο. Οι λογικές εξηγήσεις εκείνη τη στιγμή συχνά επιδεινώνουν την κατάσταση. Η ήρεμη σύνδεση, η διαβεβαίωση και η καταπράυνση βοηθούν το παιδί να νιώσει ασφαλές και να ηρεμήσει το νευρικό του σύστημα. Ένας ήπιος τόνος φωνής, αργές κινήσεις, ζεστή έκφραση και σωματική εγγύτητα -όταν είναι ευπρόσδεκτη- μεταδίδουν αίσθημα ασφάλειας.
Η ηρεμία σας είναι μεταδοτική
Τα παιδιά αντλούν συνεχώς συναισθηματικά μηνύματα από τους ενήλικες γύρω τους. Όταν παραμένετε ήρεμοι, ακόμη και μπροστά σε έντονα συναισθήματα, το νευρικό σύστημα του παιδιού το αντιλαμβάνεται και σταδιακά συγχρονίζεται. Δεν σημαίνει ότι αγνοείτε τα συναισθήματά του, αλλά ότι δείχνετε ηρεμία με τη φωνή, το σώμα και την αναπνοή σας. Με τον καιρό, αυτή η ήρεμη στάση διδάσκει στο παιδί πώς να ρυθμίζει τα συναισθήματά του.
Δεν χρειάζεται να «διορθώσετε» το συναίσθημα για να στηρίξετε το παιδί
Τα έντονα συναισθήματα δεν χρειάζεται να σταματήσουν ή να λυθούν αμέσως. Το να τα επιτρέπετε και να τα ονοματίζετε βοηθά το παιδί να νιώθει κατανοητό. Φράσεις όπως «βλέπω ότι είσαι πολύ στενοχωρημένος ή βλέπω ότι είσαι αναστατωμένη» δείχνουν αποδοχή. Όταν το συναίσθημα καταλαγιάσει, το παιδί είναι πιο δεκτικό σε καθοδήγηση και επίλυση προβλημάτων.
Η συμπεριφορά είναι επικοινωνία
Τα παιδιά συχνά εκφράζουν ανικανοποίητες ανάγκες μέσω της συμπεριφοράς και όχι με λόγια. Ξεσπάσματα, απόσυρση ή επιθετικότητα μπορεί να σημαίνουν κούραση, πείνα, άγχος ή αισθητηριακή υπερφόρτωση. Αν κοιτάξετε πέρα από τη συμπεριφορά και αναζητήσετε το μήνυμα, μπορείτε να ανταποκριθείτε πιο ουσιαστικά.
Τα όρια μπορούν να μπουν με καλοσύνη
Τα παιδιά νιώθουν ασφάλεια, όταν υπάρχουν σαφή και σταθερά όρια. Μπορείτε να σταματήσετε μια επικίνδυνη συμπεριφορά χωρίς σκληρότητα. Ήρεμες δηλώσεις όπως «δεν μπορώ να σε αφήσω να σπας πράγματα», σε συνδυασμό με διαβεβαίωση, βοηθούν το παιδί να νιώσει προστατευμένο.
Το παιδί μαθαίνει ρύθμιση από εσάς, όχι από οδηγίες
Η συναισθηματική ρύθμιση αναπτύσσεται μέσα από την εμπειρία με ήρεμους, υποστηρικτικούς ενήλικες. Με την επανάληψη, το παιδί «αποθηκεύει» αυτές τις εμπειρίες και μαθαίνει να ηρεμεί μόνο του. Η διαδικασία αυτή είναι σταδιακή και διαφορετική για κάθε παιδί.
Η επανόρθωση μετράει περισσότερο από την τελειότητα
Όλοι οι γονείς χάνουν την ψυχραιμία τους κάποιες φορές. Το σημαντικό είναι να επιστρέφουν στο παιδί, να επανασυνδέονται, να εξηγούν ή να ζητούν συγγνώμη. Έτσι, το παιδί μαθαίνει ότι οι σχέσεις μπορούν να αποκαθίστανται.
Η φροντίδα του εαυτού σας βοηθά το παιδί σας
Η στήριξη ενός απορρυθμισμένου παιδιού είναι εξαντλητική. Η αυτοφροντίδα δεν είναι εγωισμός, είναι αναγκαιότητα. Όταν ξεκουράζεστε και ζητάτε βοήθεια, μπορείτε να ανταποκριθείτε πιο ήρεμα και σταθερά. Η δική σας ευεξία υποστηρίζει άμεσα τη ρύθμιση του παιδιού.
Και να θυμάστε ότι δεν υπάρχει τέλεια γονεϊκότητα. Αυτό που έχει σημασία είναι η επίγνωση, η προσπάθεια και η διάθεση για μάθηση. Επίσης, κάθε παιδί είναι διαφορετικό και χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση. Οι παραπάνω σκέψεις δεν είναι άκαμπτοι κανόνες, αλλά ήπιες κατευθυντήριες γραμμές για να στηρίξουν εσάς και το παιδί σας στις συναισθηματικά δύσκολες στιγμές.