Ο Ιανουάριος είναι η κατεξοχήν εποχή των αποφάσεων. Πολλοί γονείς ξεκινούν τη νέα χρονιά με στόχους όπως: «Δεν θα φωνάζω», «Θα είμαι πιο ήρεμος», «Θέλω ένα πιο ήσυχο σπίτι». Όταν όμως το παιδί είναι απαιτητικό ή αντιδρά έντονα, οι ίδιες συγκρούσεις επαναλαμβάνονται και μαζί τους επιστρέφουν η κούραση, η απογοήτευση και οι ενοχές.
Αυτό δεν συμβαίνει επειδή οι γονείς δεν προσπαθούν αρκετά. Συμβαίνει επειδή, χωρίς στρατηγική και συναισθηματική ρύθμιση, όλοι παγιδευόμαστε σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα.
Διαβάστε επίσης: Πώς η απόκτηση πολλών παιδιών (ή καθόλου) συνδέεται με το ρυθμό γήρανσης
Οι ίδιες συγκρούσεις, ξανά και ξανά
Στην οικογενειακή θεραπεία είναι γνωστό ότι οι περισσότερες συγκρούσεις δεν είναι «καινούριες». Αλλάζουν οι αφορμές, όχι η δομή τους.
Ζητάτε από το παιδί να κλείσει την οθόνη και να διαβάσει. Εκείνο αντιστέκεται. Εσείς επιμένετε. Η ένταση ανεβαίνει, οι φωνές αυξάνονται και, πριν το καταλάβετε, όλοι νιώθετε θυμωμένοι και εξαντλημένοι. Το ερώτημα «πώς φτάσαμε ως εδώ;» έρχεται πάντα εκ των υστέρων.
Η ακολουθία είναι σχεδόν προβλέψιμη: αίτημα → αντίσταση → κλιμάκωση → συναισθηματική υπερχείλιση. Όταν το νευρικό σύστημα και των δύο πλευρών «φουντώνει», η λογική υποχωρεί.
Πώς βοηθά τους γονείς το journaling
Ένα πρακτικό εργαλείο που χρησιμοποιείται στη θετική διαπαιδαγώγηση και στη γνωσιακή-συμπεριφορική προσέγγιση είναι το γονεϊκό ημερολόγιο (parenting journal). Δεν πρόκειται για προσωπικό ημερολόγιο συναισθημάτων, αλλά για μια σύντομη καταγραφή γεγονότων με στόχο την κατανόηση, όχι την αυτοκριτική.
Η γραφή, όπως δείχνουν μελέτες για το expressive writing, βοηθά στη ρύθμιση των συναισθημάτων και στη μείωση του στρες. Στη γονεϊκότητα, λειτουργεί ως εργαλείο παρατήρησης.
Αποκαλύπτει μοτίβα
Όταν καταγράφουμε τις δύσκολες στιγμές αφού όλοι έχουν ηρεμήσει, αρχίζουμε να βλέπουμε καθαρά:
Πότε και πώς «εκρήγνυται» το παιδί
Τι πυροδοτεί την έκρηξη
Τι επιδεινώνει την ένταση
Τι φαίνεται να ρίχνει τους τόνους
Μας επιτρέπει να προετοιμαστούμε
Όταν αναγνωρίζουμε τα μοτίβα, μπορούμε να:
Προλάβουμε καταστάσεις που οδηγούν σε ξεσπάσματα
Κάνουμε περισσότερα από όσα ρυθμίζουν το παιδί και λιγότερα από όσα το απορρυθμίζουν
Διαχειριστούμε τα δικά μας «κουμπιά» (triggers), ώστε να μη ρίχνουμε λάδι στη φωτιά
Μας βοηθά να επεξεργαστούμε τα δύσκολα συναισθήματα
Θυμός, ενοχές, αίσθημα ανεπάρκειας δεν εξαφανίζονται αν τα αγνοήσουμε. Η γραπτή επεξεργασία τους βοηθά να μην τα κουβαλάμε στην επόμενη σύγκρουση.
Κάποια επιστημονικά στοιχεία από μαγνητικές εγκεφάλου κατέδειξαν ότι οι άνθρωποι που κατέγραφαν τα συναισθήματά τους, κατάφερναν και να τα ελέγχουν. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι ήταν πιο αποτελεσματικό τα συναισθήματα να καταγράφονται με ηρεμία.
Ακόμα και αν έχετε αμφιβολίες, μπορείτε να κάνετε μια δοκιμή. Το πρωί σε μια καθαρή και φροντισμένη γωνία του χώρου σας μαζί με το πρωινό σας ρόφημα ή το βράδυ ανάβοντας το αγαπημένο σας κεράκι και χαλαρώνοντας, πάρτε ένα σημειωματάριο που σας εμπνέει και στιλό ή μολύβι ή ανοίξτε το λάπτοπ σας και αρχίστε να γράφετε όσα ταλαιπωρούν το μυαλό σας. Μπορείτε να καταγράψετε ακόμα και πράγματα ή συναισθήματα για όσα θέλετε να κάνετε και σας φοβίζουν. Εσείς ορίζετε το journaling.
