Τα παιδιά έρχονται συχνά αντιμέτωπα με άσχημες συμπεριφορές από συνομήλικους στο σχολείο ή στην παρέα. Τα παραδείγματα είναι πολλά. Παίρνετε το παιδί σας από το σχολείο και αμέσως καταλαβαίνετε ότι είναι αναστατωμένο. Πριν προλάβετε να ρωτήσετε τι συνέβη, αρχίζει να σας αφηγείται με δάκρυα μια δυσάρεστη αλληλεπίδραση με κάποιο άλλο παιδί.
Διαβάστε επίσης: Παιδιά: Ποια είναι η ανησυχητική τους συνήθεια;
Καθώς ακούτε, τα δικά σας συναισθήματα ξυπνούν. Ίσως ενεργοποιούνται μνήμες από παρόμοιες εμπειρίες της παιδικής σας ηλικίας. Ίσως το γονεϊκό ένστικτο που θέλει να «τα φτιάξει όλα» μπαίνει μπροστά. Η αλήθεια είναι πως δεν είναι ποτέ εύκολο να βλέπει κάποιος το παιδί του να βιώνει άγχος ή φόβο. Το να ακούτε και να επικυρώνετε τα συναισθήματά του είναι εξαιρετικά πρώτα βήματα.
Όμως, η σωστή ονομασία της συμπεριφοράς μπορεί να προσθέσει σαφήνεια και να σας βοηθήσει να αποφασίσετε την επόμενη κίνηση. Το άλλο παιδί ήταν απλώς αγενές; Η συμπεριφορά του ήταν κακή; Ή μπορεί να χαρακτηριστεί ως εκφοβισμός, δηλαδή bullying; Συχνά, οι διαφορές δεν είναι τόσο εμφανείς με το πρώτο.
Σημαντική η διάκριση των συμπεριφορών για γονείς και παιδιά
Έχει σημασία να γνωρίζουμε τη διαφορά ανάμεσα στην αγένεια, την κακή συμπεριφορά και τον εκφοβισμό. Είναι σημαντικό να είμαστε ξεκάθαροι ως προς τις διαφορές τους, ώστε να ανταποκρινόμαστε με τον πιο κατάλληλο τρόπο σε κάθε περίπτωση και να μη «ρίχνουμε λάδι στη φωτιά», είτε επιδεινώνοντας άθελά μας την κατάσταση, είτε στερώντας από τα παιδιά ευκαιρίες να αναπτύξουν απαραίτητες δεξιότητες.
Πώς να ξεχωρίσετε τις 3 συμπεριφορές
Υπάρχουν δύο βασικοί παράγοντες που βοηθούν στην κατανόηση της συμπεριφοράς: η πρόθεση και η συχνότητα.
1. Αγένεια
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η αγένεια συνήθως δεν είναι σκόπιμη, ούτε συχνή, αν και μπορεί να πληγώνει, συχνά σημαίνει απλώς ότι κάποιος έχει μια κακή μέρα. Μπορεί δηλαδή κάποιος να πει κάτι παρορμητικό και απερίσκεπτο, αλλά όχι με σκοπό να βλάψει.
2. Παιδιά και κακή συμπεριφορά με πρόθεση
Η κακή συμπεριφορά έχει πρόθεση να πληγώσει, αλλά παραμένει σπάνια και δεν επικεντρώνεται έντονα στον έλεγχο. Ένα αιχμηρό σχόλιο εν βρασμώ, το να αγνοήσει κάποιος τον άλλο μετά από καβγά ή να καταστρέψει την εργασία του για να τον εκδικηθεί, γίνεται επίτηδες, αλλά χωρίς έντονη ανισορροπία δύναμης και χωρίς επανάληψη.
3. Εκφοβισμός (bullying)
Ο εκφοβισμός τα περιλαμβάνει όλα, σύμφωνα με τους ειδικούς. Πρόθεση, συχνότητα και έντονη εστίαση στη δύναμη και τον έλεγχο. Είναι αμείλικτος και συνεχίζεται συνήθως ακόμη κι αφού ζητηθεί να σταματήσει. Η ανισορροπία δύναμης δημιουργεί μια κατάσταση, όπου το θύμα δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Τι να κάνουν οι γονείς για τα παιδιά
Οι γονείς μπορούν να ενδυναμώσουν τα παιδιά, ώστε εκείνα να μπορούν να υπερασπίζονται τον εαυτό τους. Η εκμάθηση των διαφορών τα βοηθά να ξέρουν πώς να αντιδρούν και πότε να ζητούν βοήθεια.
Πότε πρέπει να παρεμβαίνουν οι γονείς;
Το role-playing μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να εξασκήσουν την αυτοϋπεράσπιση, να χτίσουν αυτοπεποίθηση και να βελτιώσουν τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες. Ωστόσο, η ενδυνάμωση έχει όρια. Οι γονείς πρέπει να παρεμβαίνουν όταν οποιαδήποτε από αυτές τις συμπεριφορές γίνεται σκόπιμη, επαναλαμβανόμενη ή κλιμακώνεται. Αν παρατηρήσετε ότι το παιδί φοβάται να πάει σχολείο, παραπονιέται για συχνούς πόνους στο στομάχι ή γίνεται πιο αγχώδες ή αποσυρμένο, αυτά είναι σημάδια ότι χρειάζεται πιο ενεργή υποστήριξη και παρέμβαση.
