Το φαινόμενο του social thinning είναι ένα φαινόμενο της εποχής της τεχνολογίας και των social media. Οι πραγματικοί κοινωνικοί κόσμοι των παιδιών και των έφηβων μικραίνουν όλο και περισσότερο. Την ίδια στιγμή, η ψυχική τους υγεία επιδεινώνεται. Από το 2014 έως το 2024, το ποσοστό των νέων ηλικίας 16-24 ετών που αντιμετωπίζουν συχνές ψυχικές δυσκολίες αυξήθηκε από 19% σε 26%.

Διαβάστε επίσης: Παιδιά: Πότε μία κακή συμπεριφορά είναι bullying;

Αν και υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους τα παιδιά μπορεί να δυσκολεύονται ψυχικά, οι ειδικοί όλο και περισσότερο επισημαίνουν τη συρρίκνωση των κοινωνικών τους κόσμων ως έναν πιθανό βασικό παράγοντα. Έρευνες δείχνουν ότι τα σημερινά παιδιά έχουν σαφώς λιγότερη ελευθερία να κυκλοφορούν μόνα τους, να παίζουν έξω ή να συγκεντρώνονται με φίλους σε σύγκριση με προηγούμενες γενιές.

Τι είναι το social thinning;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί δραματικές αλλαγές στους κοινωνικούς κόσμους των παιδιών και των έφηβων. Πολλοί έχουν λιγότερες ευκαιρίες για παιχνίδι, για δημιουργία σχέσεων και για ανάληψη ρίσκων.

Αυτό ορίζεται ως social thinning και είναι ένα φαινόμενο που περιγράφει μια «αραίωση» του κοινωνικού κόσμου, η οποία επηρεάζει αρνητικά την ψυχική υγεία και την ανάπτυξη, συχνά αντικαθιστώντας τις δια ζώσης αλληλεπιδράσεις με ψηφιακές.

Μια βρετανική έκθεση, γραμμένη από ομάδα ειδικών στην ψυχική υγεία, ανέδειξε βασικές θεωρίες για το τι μπορεί να οδηγεί στις πρόσφατες τάσεις στην ψυχική υγεία των νέων αναφέρεται σε αυτό το φαινόμενο. Οι συγγραφείς της έκθεσης αναφέρουν, μεταξύ άλλων, ως παράγοντες:

  • επιδείνωση της ποιότητας του ύπνου
  • οικονομική αστάθεια
  • αυξημένη χρήση κοινωνικών δικτύων και smartphones

Όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στην αύξηση της ψυχικής δυσφορίας, του άγχους και της κακής διάθεσης.

Ο αντίκτυπος του social thinning

Ένας στους τρεις νέους, στην εν λόγω έκθεση, δηλώνει ότι δεν νιώθει μέλος της τοπικής του κοινότητας. Οι ερευνητές πιστεύουν το social thinning αποτελεί βασικό παράγοντα πίσω από την αύξηση των παιδιών και των νέων που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.

Η έρευνα δείχνει ότι η στέρηση κοινωνικής σύνδεσης μπορεί να έχει αναπτυξιακές συνέπειες και, με την πάροδο του χρόνου, να αυξάνει τον κίνδυνο ψυχικών δυσκολιών. Όχι μόνο έχουν περιοριστεί τα περιβάλλοντα, όπου παιδιά και έφηβοι μπορούν να εξερευνήσουν, να αποτύχουν με ασφάλεια και να αναπτύξουν κοινωνικές δεξιότητες, αλλά ταυτόχρονα ο διαδικτυακός κόσμος έχει «εισβάλει για να καλύψει τα κενά», όχι πάντα με θετικό αντίκτυπο στην ευημερία τους.

Πώς να καταπολεμήσετε το social thinning

Παρακάτω μερικοί τρόποι με τους οποίους οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να χτίσουν αίσθηση του ανήκειν στο σπίτι και στην κοινότητά τους.

1. Δώστε το παράδειγμα της συμπεριφοράς μέσα σε μία κοινότητα

Τα παιδιά παρατηρούν πώς εσείς εμπλέκεστε με την κοινότητά σας και το χρησιμοποιούν ως πρότυπο για τη δική τους συμπεριφορά. Η συμβουλή της είναι απλή. Δείξτε τους πώς χτίζετε σχέσεις, από το να χαιρετάτε τους γείτονες και να προσφέρετε βοήθεια, μέχρι το να διατηρείτε φιλίες και να συμμετέχετε σε τοπικές εκδηλώσεις. Και εξηγήστε γιατί αυτό έχει σημασία για εσάς.

2. Χτίστε ένα γερό θεμέλιο στο σπίτι

Το να νιώθει ένα παιδί βαθιά αίσθηση του ανήκειν στο σπίτι είναι ζωτικής σημασίας για την ευημερία του. Ένα ασφαλές θεμέλιο το βοηθά να συνδεθεί πιο εύκολα και με την ευρύτερη κοινότητα.

Αυτό μπορεί να χτιστεί μέσω:

  • τακτικού χρόνου μαζί ως οικογένεια
  • κοινών τελετουργιών (γεύματα, παιχνίδια, παραδόσεις)
  • ανοιχτής και καλοπροαίρετης επικοινωνίας

3. Συμφωνήστε ασφαλή όρια

Αν και ο ψηφιακός κόσμος μπορεί να ενισχύσει τη σύνδεση, μπορεί επίσης να γίνει επιβλαβής, όταν τα παιδιά έχουν απεριόριστη και ανεξέλεγκτη πρόσβαση. Η συμφωνία ορίων με το παιδί σας, τόσο στον φυσικό όσο και στον ψηφιακό κόσμο, βοηθά ώστε το ανήκειν να μην έρχεται εις βάρος της ασφάλειάς του, δίνοντάς του παράλληλα αίσθηση ελέγχου.

Αντί να εστιάζετε μόνο στους περιορισμούς, μπορείτε να προσεγγίσετε διαφορετικά τα παιδιά σας:

  • κρατήστε τις συζητήσεις μαζί τους ανοιχτές και με περιέργεια
  • ρωτήστε τα για νέες εφαρμογές ή εμπειρίες
  • ευχαριστήστε τα, όταν σας μιλούν για κάτι ανησυχητικό

Επίσης, διδάξτε τους πώς να ανήκουν σε διαδικτυακούς χώρους χωρίς υπερβολική έκθεση, πώς να είναι ευγενικά, πώς να μοιράζονται ενδιαφέροντα και όχι προσωπικές πληροφορίες και πώς να αποχωρούν από χώρους που τα κάνουν να νιώθουν ανασφάλεια.