Για πολλούς γονείς, η πιο απαιτητική στιγμή της ημέρας δεν είναι το πρωινό ξύπνημα ούτε το τρέξιμο με τις υποχρεώσεις. Είναι το βράδυ. Εκείνη η ώρα που, θεωρητικά, όλα θα έπρεπε να επιβραδύνουν, να ηρεμούν… Στην πράξη συχνά η ένταση κορυφώνονται την ώρα που το παιδί θα έπρεπε να πηγαίνει για ύπνο!
Για τα παιδιά η ώρα του ύπνου δεν είναι απλώς μια πρακτική διαδικασία. Είναι μια μεγάλη συναισθηματική μετάβαση. Και όπως κάθε μετάβαση, χρειάζεται υποστήριξη.
Διαβάστε επίσης: Η επιρροή των οθονών στη γλώσσα των παιδιών: Το λεξιλόγιο συρρικνώνεται
Για να μπορέσει ένα παιδί να αποκοιμηθεί, το νευρικό του σύστημα πρέπει να μετακινηθεί από την κατάσταση εγρήγορσης στην κατάσταση ανάπαυσης.
Αυτό σημαίνει:
-
χαμηλότερα επίπεδα διέγερσης
-
αίσθηση προβλεψιμότητας
-
συναισθηματική ασφάλεια
Όταν το παιδί νιώθει πίεση, φόβο αποχωρισμού ή ασάφεια, ο εγκέφαλος εκλαμβάνει την κατάσταση ως «αβέβαιη» και παραμένει σε επιφυλακή.
Όταν ο γονιός χαλαρώνει, χαλαρώνει και το παιδί
Πολλοί γονείς μπαίνουν στη ρουτίνα του ύπνου με εσωτερική ένταση:
«Πρέπει να κοιμηθεί γρήγορα.»
«Δεν αντέχω άλλη καθυστέρηση.»
Τα παιδιά αντιλαμβάνονται αυτή την ένταση ακόμα κι αν δεν εκφράζεται λεκτικά. Ο τόνος της φωνής, οι κινήσεις, η ταχύτητα, όλα λειτουργούν ως σήματα.
Όταν ο γονιός δεν εστιάζει στο αποτέλεσμα («πρέπει να κοιμηθεί τώρα») και επικεντρώνεται στη διαδικασία, το νευρικό σύστημα του παιδιού λαμβάνει το μήνυμα ότι δεν υπάρχει απειλή.
Ακόμη κι αν η ρουτίνα διαρκέσει περισσότερο από το επιθυμητό, ένα παιδί που κοιμάται νιώθοντας ασφάλεια έχει κερδίσει κάτι πολύ πιο σημαντικό από έναν γρήγορο ύπνο.
Σύνδεση πριν τον αποχωρισμό
Η ώρα του ύπνου σηματοδοτεί έναν καθημερινό αποχωρισμό. Για πολλά παιδιά, αυτό ενεργοποιεί ήπια μορφή άγχους αποχωρισμού.
Συμπεριφορές όπως:
-
καθυστερήσεις
-
προσκόλληση
-
εκνευρισμός
-
κλάμα
δεν είναι «χειριστικές». Είναι σήματα ανάγκης για σύνδεση.
Ακόμη και 10–20 λεπτά ποιοτικής παρουσίας:
-
αγκαλιά
-
ήσυχη κουβέντα
-
κοινή ανάγνωση
γεμίζουν το συναισθηματικό «δοχείο» του παιδιού και το βοηθούν να αποχωριστεί πιο εύκολα.
Τα όρια μπορούν να συνυπάρχουν με τη ζεστασιά:
«Είμαι εδώ μαζί σου. Θα διαβάσουμε δύο βιβλία και μετά θα σβήσουμε τα φώτα.»
Όταν ο ύπνος γίνεται στόχος, γίνεται και εμπόδιο
Η απαίτηση «πρέπει να κοιμηθείς» δημιουργεί πίεση. Και η πίεση ενεργοποιεί το σύστημα εγρήγορσης.
Ο εγκέφαλος δεν μπορεί να χαλαρώσει όταν νιώθει ότι αξιολογείται.
Οι γονείς που βιώνουν πιο ήρεμα βράδια μετατοπίζουν τον στόχο:
Όχι «να κοιμηθείς»,
αλλά «να ξεκουραστείς»,
«να χαλαρώσουμε»,
«να ηρεμήσουμε μαζί».
Ο ύπνος έρχεται ως φυσικό επακόλουθο.
Η γέφυρα από τον ύπνο στο πρωί
Για ένα παιδί, το «καληνύχτα» μπορεί να μοιάζει με οριστικό τέλος. Αυτό εντείνει την αντίσταση.
Όταν τονίζεται τι ακολουθεί:
-
«Θα συνεχίσουμε το παιχνίδι το πρωί.»
-
«Θα αγκαλιαστούμε ξανά όταν ξυπνήσουμε.»
το παιδί αντιλαμβάνεται τον ύπνο ως παύση, όχι ως απώλεια.
Αυτή η αίσθηση συνέχειας μειώνει σημαντικά το άγχος.