Αυτή η φράση, που επαναλαμβάνει συχνά ο Warren Buffett, δεν είναι απλώς ένα εμπνευσμένο απόφθεγμα. Αποτελεί συμπύκνωση μιας βαθύτερης ψυχολογικής αλήθειας: ότι η επαγγελματική ικανοποίηση δεν προκύπτει τόσο από το κύρος ή το εισόδημα, όσο από τη σύνδεση με αυτό που μας κινητοποιεί εσωτερικά.
Ο Buffett μεγάλωσε σε οικογένεια με έντονη επαγγελματική ταυτότητα. Ο πατέρας του διατηρούσε χρηματιστηριακή εταιρεία και αργότερα ακολούθησε πολιτική πορεία. Παρ’ όλα αυτά, όπως έχει εξηγήσει σε συνεντεύξεις του, δεν ένιωσε ποτέ πίεση να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο. Αντίθετα, θυμάται τον πατέρα του να παραφράζει τον Ralph Waldo Emerson και το έργο του Self-Reliance, τονίζοντας πως κάθε άνθρωπος κρύβει μέσα του μια μοναδική δύναμη που αποκαλύπτεται μόνο μέσα από την εμπειρία.
Διαβάστε επίσης: Reflective parenting: Τι είναι και πώς μπορεί να βοηθήσει τη σχέση με το παιδί σας;
Η πορεία του ίδιου του Buffett επιβεβαιώνει αυτή τη φιλοσοφία. Από μικρό παιδί ένιωθε έντονη έλξη προς το χρήμα και τις επενδύσεις. Στα 11 του αγόρασε την πρώτη του μετοχή, ενώ ασχολήθηκε με μικρές επιχειρηματικές δραστηριότητες ήδη από την παιδική ηλικία. Όπως έχει πει, το ενδιαφέρον του για τα οικονομικά δεν ήταν απλώς «λογικό», ήταν βαθιά συναρπαστικό. Και αυτή ακριβώς η αίσθηση γοητείας είναι το πρώτο στοιχείο που αναζητά και η σύγχρονη ψυχολογία όταν μιλά για εσωτερικά κίνητρα.
Τι είναι το «κάλεσμα», σύμφωνα με την επιστήμη
Σύμφωνα με τη Θεωρία της Αυτοπροσδιοριζόμενης Παρακίνησης (Self-Determination Theory), οι άνθρωποι νιώθουν μεγαλύτερη ικανοποίηση όταν οι πράξεις τους καθοδηγούνται από εσωτερικά κίνητρα — δηλαδή από ενδιαφέρον, νόημα και προσωπική αξία — και όχι μόνο από εξωτερικές ανταμοιβές, όπως χρήματα ή αναγνώριση.
Όταν κάποιος επιλέγει μια εργασία που του ταιριάζει ουσιαστικά:
Εμφανίζει υψηλότερα επίπεδα δέσμευσης.
Αντέχει καλύτερα στο άγχος και τις δυσκολίες.
Βιώνει μεγαλύτερη αίσθηση σκοπού.
Με απλά λόγια, δεν «υπομένει» τη δουλειά του· συμμετέχει ενεργά σε αυτήν.
Τι πραγματικά ταιριάζει στο παιδί
Παρά το ιδανικό σενάριο, η πραγματικότητα συχνά περιλαμβάνει οικονομικούς περιορισμούς, οικογενειακές προσδοκίες και κοινωνικές νόρμες. Ο ίδιος ο Buffett αναγνωρίζει ότι πολλοί άνθρωποι χρειάζεται πρώτα να κάνουν δουλειές επιβίωσης. Ωστόσο, τονίζει ότι η αναζήτηση δεν πρέπει να σταματά.
Επιστημονικά, αυτό έχει λογική: τα ενδιαφέροντα δεν είναι πάντα ξεκάθαρα από την παιδική ηλικία. Συχνά διαμορφώνονται μέσα από δοκιμές, αποτυχίες και μικρές ανακαλύψεις. Κάθε εμπειρία προσθέτει πληροφορία για το τι μας ταιριάζει και τι όχι.
Ο ρόλος του κοινωνικού κύκλου
Ένα ακόμη σημείο που υπογραμμίζει ο Buffett είναι η σημασία του περιβάλλοντος. Οι άνθρωποι με τους οποίους συνεργαζόμαστε επηρεάζουν τη σκέψη, τις φιλοδοξίες και τις συνήθειές μας.
Η κοινωνική ψυχολογία επιβεβαιώνει ότι:
Τείνουμε να υιοθετούμε συμπεριφορές της ομάδας μας.
Οι αξίες των κοντινών μας προσώπων γίνονται σταδιακά και δικές μας.
Έτσι, το να επιλέγουμε να περιβαλλόμαστε από ανθρώπους που αγαπούν αυτό που κάνουν, αυξάνει την πιθανότητα να αναζητήσουμε κι εμείς ουσιαστική ικανοποίηση.
