Υπερευαίσθητα παιδιά: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τους;

Η γονεϊκότητα συχνά δοκιμάζει τις προσδοκίες και τις αντοχές μας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά με έντονη συναισθηματική και αισθητηριακή ευαισθησία. Ο λόγος για αυτά τα παιδιά φαίνεται να αντιδρούν πιο έντονα από άλλα, όχι επειδή «υπερβάλλουν», αλλά επειδή βιώνουν τον κόσμο πιο βαθιά.

Διαβάστε επίσης: Πασχαλινές δραστηριότητες: Η καλύτερη αφορμή για να περάσουμε χρόνο με τα παιδιά μας

Πώς όμως μπορείτε να ξεχωρίσετε ένα απλώς ευαίσθητο παιδί από ένα υπερευαίσθητο; Υπάρχουν δύο βασικά σημάδια που μπορούν να σας βοηθήσουν να το καταλάβετε.

1. Έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις

Τα υπερευαίσθητα παιδιά βιώνουν τα συναισθήματά τους με μεγαλύτερη ένταση. Μια μικρή απογοήτευση μπορεί να τα επηρεάσει βαθιά, ενώ μια απλή παρατήρηση μπορεί να εκληφθεί ακόμη και ως προσωπική απόρριψη. Αυτό σχετίζεται με ένα χαρακτηριστικό, το οποίο αφορά στην πιο βαθιά επεξεργασία συναισθηματικών και αισθητηριακών ερεθισμάτων. Μερικά παραδείγματα είναι:

• έντονη στενοχώρια για μικρά γεγονότα
• άγχος ή θλίψη σε κοινωνικές καταστάσεις
• δυσκολία στη διαχείριση κριτικής
• υπερβολική ανησυχία για το τι σκέφτονται οι άλλοι

2. Υπερφόρτωση από καθημερινά ερεθίσματα

Το δεύτερο βασικό σημάδι είναι η έντονη αντίδραση σε αισθητηριακά ερεθίσματα. Ήχοι, φώτα, υφές ή ακόμα και μυρωδιές μπορεί να τα κατακλύζουν. Για παράδειγμα:

• δυνατοί ήχοι προκαλούν άγχος ή αποφυγή
• ενοχλούνται από ρούχα ή ετικέτες
• προτιμούν ήρεμα παιχνίδια αντί για έντονη κοινωνική δραστηριότητα
• κουράζονται εύκολα σε θορυβώδη περιβάλλοντα

Αυτό δεν είναι απλώς μία «ιδιοτροπία». Το νευρικό σύστημα των υπερευαίσθητων παιδιών αντιδρά πιο έντονα στα ερεθίσματα.

Η μεταφορά των «ορχιδέων και πικραλίδων»

Ο Αμερικανός παιδίατρος και ερευνητής Τόμας Μπόις περιγράφει δύο τύπους παιδιών:

• Παιδιά-«ορχιδέες»: Είναι πιο ευαίσθητα, επηρεάζονται έντονα από το περιβάλλον, αλλά «ανθίζουν» σε υποστηρικτικές συνθήκες,

Ο όρος προέρχεται από τη φύση και περιγράφει ένα παιδί που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στο περιβάλλον του, όπως ακριβώς συμβαίνει και με την ορχιδέα. Σε αμερικανική έρευνα σχετική με τον τρόπο που αντιδρούν τα παιδιά στον κόσμο γύρω τους, έχει χρησιμοποιηθεί αυτός ο όρος, όπως και ο όρος «ντάντελιον» (πικραλίδα).

• Παιδιά-«πικραλίδες»: Είναι πιο ανθεκτικά, προσαρμόζονται εύκολα σε διάφορες καταστάσεις.

Το παιδί-«ντάντελιον», από την άλλη, όπως και το αντίστοιχο φυτό, αντέχει, έχει μεγαλύτερη ικανότητα προσαρμογής και μεγαλώνει εύκολα. Αυτά τα παιδιά δεν επηρεάζονται ιδιαίτερα από το στρες ή τις αλλαγές στο περιβάλλον. Μπορούν να ανθίσουν και να αναπτυχθούν ακόμα και σε λιγότερο υποστηρικτικά ή χαοτικά περιβάλλοντα

Τα υπερευαίσθητα παιδιά ανήκουν συνήθως στην πρώτη κατηγορία.

Μερικά tips για γονείς με υπερευαίσθητα παιδιά

Η αναγνώριση είναι το πρώτο βήμα. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να προστατεύετε το παιδί από κάθε δυσκολία, αλλά να το βοηθήσετε να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του. Τι να κάνετε;

• Δημιουργήστε σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον.
• Σεβαστείτε τα όριά του απέναντι στα ερεθίσματα.
• Δείξτε κατανόηση αντί για κριτική.
• Αποφύγετε φράσεις όπως «είσαι υπερβολικός».

Κανένα παιδί δεν είναι «υπερβολικό». Κάποια παιδιά απλώς βιώνουν τον κόσμο με μεγαλύτερη ένταση. Με τη σωστή υποστήριξη, αυτή η ευαισθησία μπορεί να γίνει δύναμη, ενισχύοντας τη δημιουργικότητα, την ενσυναίσθηση και τη συναισθηματική νοημοσύνη.