Η πραγματική «κληρονομιά» για τις επόμενες γενιές δεν είναι πάντα τα χρήματα ή τα υλικά αγαθά. Συχνά, βρίσκεται σε κάτι άλλο: στο να μεγαλώνει ένα παιδί σε ένα σπίτι όπου οι ενήλικες ξέρουν να ζητούν συγγνώμη. Αυτή η στάση διδάσκει στα παιδιά κάτι ανεκτίμητο. Το πώς να επανορθώνουν, όταν έχουν κάνει ένα λάθος στις σχέσεις τους.
Διαβάστε επίσης: «Απαιτητικό» παιδί: Τι είναι αυτό που… «απαιτεί»;
Η δύναμη μιας συγγνώμης
Φανταστείτε ένα παιδί που δέχεται μια συγγνώμη από τον γονιό του χωρίς φόβο ή καχυποψία. Δεν προσπαθεί να καταλάβει αν υπάρχει «παγίδα». Την αποδέχεται φυσικά, γιατί αυτό είναι το πρότυπο που έχει μάθει. Αυτή η εμπειρία δημιουργεί μια βαθιά αίσθηση ασφάλειας και εμπιστοσύνης. Η ικανότητα να αποδέχεται κάποιος το σφάλμα του και να λέει συγγνώμη δεν είναι έμφυτη. Είναι δεξιότητα που καλλιεργείται μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση.
Τι λέει η ψυχολογία για την αξία που έχει η συγγνώμη
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η σχέση γονέα-παιδιού δεν βασίζεται στο να μη γίνονται λάθη, αλλά στο τι συμβαίνει μετά από αυτά. Οι γονείς που αναγνωρίζουν τα συναισθήματα του παιδιού και επανορθώνουν, ενισχύουν το αίσθημα ασφάλειας. Αντίθετα, η απόρριψη ή η αδιαφορία μπορεί να δημιουργήσει ανασφάλεια. Το παιδί μαθαίνει είτε να αποφεύγει τη σύγκρουση, είτε να την αντιμετωπίζει με φόβο.
Ο μύθος της αδυναμίας
Πολλοί πιστεύουν ότι αν ένας γονιός ζητήσει συγγνώμη, χάνει την «εξουσία» του. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Αμερικανική έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με γονείς που συνδυάζουν όρια και ζεστασιά αναπτύσσουν μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση και σεβασμό προς τους άλλους. Η συγγνώμη δεν αποδυναμώνει την αυθεντία, την ενισχύει, γιατί δείχνει υπευθυνότητα και αυθεντικότητα.
Τι πραγματικά μεταδίδεται στο παιδί
Τα παιδιά δεν «κληρονομούν» μόνο χαρακτηριστικά ή ευκαιρίες. Μαθαίνουν τρόπους διαχείρισης συγκρούσεων. Αν δουν ότι οι διαφωνίες οδηγούν σε αποκατάσταση και όχι σε απομάκρυνση, θα μεταφέρουν αυτό το μοτίβο στις μελλοντικές τους σχέσεις. Μελετητές έχουν διαπιστώσει ότι ακόμη και οι συγκρούσεις μέσα στην οικογένεια δεν είναι απαραίτητα επιβλαβείς, αρκεί να καταλήγουν σε λύση και επανασύνδεση.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να ζητήσει ο γονιός συγγνώμη;
Για πολλούς ενήλικες, η συγγνώμη προς ένα παιδί μοιάζει αφύσικη. Αυτό συχνά οφείλεται στο ότι μεγάλωσαν σε περιβάλλοντα όπου το να παραδεχτεί κάποιος το λάθος του αντιμετωπιζόταν σαν αδυναμία. Έτσι, αποφεύγουν τη συγγνώμη όχι επειδή δεν αγαπούν τα παιδιά τους και δεν θέλουν να φτιάξουν πάλι τα πράγματα, αλλά επειδή δεν έμαθαν ποτέ πώς να το κάνουν με ασφάλεια.
Τι διδάσκει μια συγγνώμη
Όταν ένας γονιός ζητά συγγνώμη στο παιδί:
- δείχνει ότι το λάθος και η αγάπη μπορούν να συνυπάρχουν
- διδάσκει πρακτικά πώς γίνεται η επανόρθωση
- αποδεικνύει ότι η αυθεντία δεν βασίζεται στην τελειότητα
Υγιείς σχέσεις δεν είναι αυτές που δεν έχουν συγκρούσεις, αλλά εκείνες που τα μέλη τους ξέρουν να επανέρχονται μετά από αυτές. Το πιο πολύτιμο «κεφάλαιο» που μπορεί να μεταφέρει ένας γονιός στο παιδί του δεν είναι υλικό, αλλά συναισθηματικό και δεν είναι άλλο από τη βεβαιότητα ότι οι σχέσεις μπορούν να διορθωθούν, μια γνώση που συνοδεύει το παιδί σε όλη του τη ζωή.
