Για πολλά χρόνια, η επιστήμη και η κοινωνία επικεντρώνονταν σχεδόν αποκλειστικά στις αλλαγές που βιώνουν οι γυναίκες κατά τη μητρότητα. Ωστόσο, σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι και οι άνδρες υφίστανται σημαντικές βιολογικές και ψυχολογικές μεταβολές όταν γίνονται μπαμπάδες.
Διαβάστε επίσης: Έπαινος: Πείτε μπράβο στο παιδί σας για την προσπάθεια
Η πατρότητα δεν είναι απλώς ένας κοινωνικός ρόλος, είναι μια βαθιά βιολογική διαδικασία που «επαναπρογραμματίζει» το σώμα και τον εγκέφαλο ενός άνδρα.
Μπαμπάδες και μείωση τεστοστερόνης
Από την περίοδο ακόμη της εγκυμοσύνης της συντρόφου τους, οι άνδρες αρχίζουν να παρουσιάζουν ορμονικές αλλαγές. Σε καναδική μελέτη διαπιστώνεται ότι οι μπαμπάδες έχουν χαμηλότερη τεστοστερόνη από τους άνδρες που δεν έχουν παιδιά.
Αν και αυτή η ορμόνη συνδέεται συνήθως με την ανταγωνιστικότητα και την επιθετικότητα, η πτώση της φαίνεται να βοηθά τους άνδρες να γίνουν πιο φροντιστικοί και ευαίσθητοι στις ανάγκες του παιδιού τους.
Επίσης, οι έρευνες δείχνουν ότι όσοι μπαμπάδες ασχολούνται περισσότερο με τη φροντίδα των παιδιών τους εμφανίζουν ακόμη μεγαλύτερη μείωση στα επίπεδα της τεστοστερόνης τους.
Τι γίνεται με τις άλλες ορμόνες στους μπαμπάδες;
Παράλληλα, άλλες ορμόνες όπως η ωκυτοκίνη -γνωστή και ως «ορμόνη της αγάπης»- αυξάνονται. Η ωκυτοκίνη συνδέεται με τη δημιουργία δεσμών και την ενσυναίσθηση. Στους μπαμπάδες, τα επίπεδά της ανεβαίνουν όταν κρατούν το μωρό τους, παίζουν μαζί του ή περνούν χρόνο κοντά του.
Αυτή η διαδικασία δημιουργεί έναν θετικό κύκλο. Όσο περισσότερο εμπλέκεται ο πατέρας, τόσο ενισχύεται η σύνδεση με το παιδί και τόσο αυξάνονται τα επίπεδα της ορμόνης.
Εκτός από την ωκυτοκίνη, αλλαγές παρατηρούνται και σε άλλες χημικές ουσίες, όπως η προλακτίνη και η βαζοπρεσίνη, οι οποίες σχετίζονται επίσης με τη φροντίδα και τη γονεϊκή συμπεριφορά. Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτές οι αλλαγές δεν εμφανίζονται μόνο μετά τη γέννηση, αλλά μπορούν να ξεκινήσουν ήδη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της συντρόφου τους.
Η «δεύτερη εφηβεία» των μπαμπάδων
Οι μεταβολές δεν περιορίζονται μόνο στις ορμόνες. Μελέτες έδειξαν ότι η πατρότητα προκαλεί πραγματικές νευρωνικές αλλαγές. Ο εγκέφαλος των νέων μπαμπάδων προσαρμόζεται, ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες του παιδιού, ενισχύοντας περιοχές που σχετίζονται με την προσοχή, την ενσυναίσθηση και τη λήψη αποφάσεων. Μάλιστα, αυτή η διαδικασία έχει παρομοιαστεί με μια «δεύτερη εφηβεία», καθώς πρόκειται για μια περίοδο έντονης εγκεφαλικής αναδιοργάνωσης.
Όταν ο πατέρας έχει τον κύριο ρόλο
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και μελέτες που συγκρίνουν διαφορετικά οικογενειακά μοντέλα. Για παράδειγμα, σε περιπτώσεις όπου οι μπαμπάδες έχουν τον κύριο ρόλο φροντίδας, οι εγκεφαλικές τους λειτουργίες μοιάζουν περισσότερο με εκείνες των μαμάδωνν, ενεργοποιώντας περιοχές που σχετίζονται με το ένστικτο προστασίας και φροντίδας.
Αυτό δείχνει ότι η ικανότητα για γονεϊκή φροντίδα δεν είναι αποκλειστικά «μητρική», αλλά υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους και ενεργοποιείται ανάλογα με τις συνθήκες.
Συνολικά, τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η πατρότητα δεν είναι απλώς μια εξωτερική αλλαγή ρόλου, αλλά μια εσωτερική μεταμόρφωση. Όσο περισσότερο ένας άνδρας συμμετέχει ενεργά στη ζωή του παιδιού του, τόσο πιο έντονες γίνονται αυτές οι αλλαγές. Η επιστήμη δείχνει πλέον ξεκάθαρα ότι οι άνδρες είναι βιολογικά προετοιμασμένοι να είναι φροντιστικοί, υποστηρικτικοί και βαθιά συνδεδεμένοι με τα παιδιά τους.