ΙΦΝΕ στα παιδιά: Μια “αθόρυβη” πρόκληση υγείας

Οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (ΙΦΝΕ) δεν είναι παθήσεις που αφορούν μόνο τους ενήλικες. Ένα ποσοστό των περιστατικών εμφανίζεται ήδη από την παιδική και εφηβική ηλικία, επηρεάζοντας όχι μόνο την υγεία, αλλά και την καθημερινότητα καθώς και την ανάπτυξη των παιδιών.

Ο όρος ΙΦΝΕ περιλαμβάνει κυρίως τη νόσο Crohn και την ελκώδη κολίτιδα, δύο χρόνιες καταστάσεις που προκαλούν φλεγμονή στο πεπτικό σύστημα και χαρακτηρίζονται από περιόδους έξαρσης και ύφεσης.

Τι είναι οι ΙΦΝΕ με απλά λόγια

Στις ΙΦΝΕ, το ανοσοποιητικό σύστημα «αντιδρά λανθασμένα» και προκαλεί φλεγμονή στο έντερο. Αυτή η φλεγμονή μπορεί να επηρεάσει:

• το λεπτό ή το παχύ έντερο (στη νόσο Crohn και σε άλλα σημεία του πεπτικού),
• τη λειτουργία της πέψης και της απορρόφησης θρεπτικών συστατικών,
• τη γενική κατάσταση του οργανισμού.

Δεν πρόκειται για μεταδοτικές ασθένειες και δεν σχετίζονται με κάποια συγκεκριμένη «κακή διατροφή» ή τρόπο ζωής.

ΙΦΝΕ στα παιδιά: Γιατί απασχολούν ιδιαίτερα

Στην παιδική ηλικία, οι ΙΦΝΕ έχουν μια επιπλέον διάσταση: μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη.

Ένα παιδί ή ένας έφηβος με ΙΦΝΕ μπορεί να αντιμετωπίσει:

• καθυστέρηση στην αύξηση ύψους,
• απώλεια βάρους ή δυσκολία πρόσληψης,
• κόπωση που επηρεάζει το σχολείο,
• μειωμένη όρεξη,
• ανάγκη για συχνές ιατρικές επισκέψεις.

Εκτός από το σωματικό κομμάτι, υπάρχει και το ψυχολογικό βάρος: τα παιδιά μπορεί να νιώθουν «διαφορετικά» από τους συνομηλίκους τους, ειδικά όταν χρειάζεται να λείπουν συχνά από το σχολείο ή να ακολουθούν ειδική διατροφή.

Ενδείξεις που χρειάζονται ιατρική διερεύνηση

Ορισμένα συμπτώματα που αφορούν το πεπτικό σύστημα, όταν επιμένουν ή επαναλαμβάνονται, καλό είναι να αξιολογούνται από γιατρό, καθώς ενδέχεται να σχετίζονται με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, αλλά και με άλλες, πιο συχνές παιδιατρικές καταστάσεις.

Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται:

• παρατεταμένη διάρροια,
• κοιλιακός πόνος που επιμένει ή δεν εξηγείται εύκολα,
• παρουσία αίματος στα κόπρανα,
• ανεξήγητη απώλεια βάρους ή δυσκολία πρόσληψης βάρους,
• έντονη ή παρατεταμένη κόπωση,
• καθυστέρηση στην ανάπτυξη ή στην αύξηση ύψους.

Σε παιδιά με Crohn, μπορεί επιπλέον να εμφανιστούν:

• πυρετός,
• ναυτία ή/και εμετοί,
• πόνοι στις αρθρώσεις.

Η παρουσία ενός ή περισσότερων από τα παραπάνω δεν σημαίνει απαραίτητα νόσο, ωστόσο αποτελεί λόγο για έγκαιρη αξιολόγηση από παιδίατρο και, εφόσον χρειαστεί, από παιδογαστρεντερολόγο.

Η έγκαιρη εκτίμηση βοηθά τόσο στη σωστή διάγνωση όσο και στην άμεση έναρξη της κατάλληλης αντιμετώπισης, όταν αυτή απαιτείται.

Καθημερινή διαχείριση

Αν και οι ΙΦΝΕ είναι χρόνιες παθήσεις, δεν σημαίνει ότι τα παιδιά δεν μπορούν να έχουν φυσιολογική ζωή.

Η θεραπευτική προσέγγιση μπορεί να περιλαμβάνει:

• φαρμακευτική αγωγή για τον έλεγχο της φλεγμονής,
• διατροφική υποστήριξη,
• τακτική παρακολούθηση,
• σε ορισμένες περιπτώσεις εξειδικευμένες θεραπείες.

Ο στόχος δεν είναι μόνο η ύφεση των συμπτωμάτων, αλλά και η φυσιολογική ανάπτυξη και ποιότητα ζωής.

Ο ρόλος της οικογένειας και του σχολείου

Η υποστήριξη από το οικογενειακό περιβάλλον είναι καθοριστική. Τα παιδιά χρειάζονται:

• κατανόηση χωρίς υπερπροστασία,
• σταθερότητα στην καθημερινότητα,
• ενθάρρυνση να συμμετέχουν σε δραστηριότητες.

Εξίσου σημαντικός είναι και ο ρόλος του σχολείου, ώστε να υπάρχει ευελιξία σε απουσίες ή ανάγκες του παιδιού.

Με έγκαιρη διάγνωση, κατάλληλη ιατρική φροντίδα και ουσιαστική υποστήριξη από το οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον, τα παιδιά μπορούν να αναπτυχθούν ομαλά και να απολαμβάνουν μια ενεργή και ποιοτική ζωή.