Η ψυχική υγεία των παιδιών τα τελευταία χρόνια απασχολεί όλο και περισσότερο ειδικούς και γονείς σε παγκόσμια κλίμακα. Σύμφωνα με νέα αυστραλιανή έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One, ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική κατάσταση των παιδιών δεν βρίσκεται στο σχολείο ή στις δραστηριότητές τους, αλλά μέσα στο ίδιο τους το σπίτι.
Διαβάστε επίσης: Όταν το κυνήγι της «τέλειας μητρότητας» γίνεται βάρος
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 5.501 παιδιά για περισσότερο από δέκα χρόνια, από την προσχολική ηλικία μέχρι την εφηβεία, με στόχο να κατανοήσουν τι είναι αυτό που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης άγχους, συναισθηματικών δυσκολιών και προβλημάτων συμπεριφοράς.
Ψυχική υγεία και οικογενειακό περιβάλλον
Στην εν λόγω μελέτη οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι περίπου το 10%-15% των παιδιών εμφάνισε σοβαρά και επίμονα συμπτώματα άγχους και ψυχικής δυσφορίας ήδη από την ηλικία των 4 ή 5 ετών. Τα παιδιά που αντιμετώπιζαν τις μεγαλύτερες δυσκολίες είχαν συνήθως κοινά χαρακτηριστικά στο οικογενειακό τους περιβάλλον. Ο κίνδυνος ψυχικών προβλημάτων αυξανόταν σημαντικά όταν:
- οι γονείς, κυρίως οι μητέρες, είχαν άγχος ή καταθλιπτικά συμπτώματα
- υπήρχαν εντάσεις, βία ή εχθρική συμπεριφορά μέσα στο σπίτι
- οι γονείς ένιωθαν απομονωμένοι κοινωνικά
- η οικογένεια αντιμετώπιζε οικονομικά ή στεγαστικά προβλήματα
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα προβλήματα αυτά σπάνια εμφανίζονται μεμονωμένα. Συνήθως συνδυάζονται και δημιουργούν ένα περιβάλλον συνεχούς στρες για το παιδί. Οι ερευνητές εξηγούν ότι τα παιδιά «απορροφούν» την ένταση και την ανασφάλεια του περιβάλλοντός τους. Όταν ένας γονιός παλεύει καθημερινά με οικονομική πίεση, άγχος ή έλλειψη στήριξης, αυτό επηρεάζει άμεσα και τον τρόπο που λειτουργεί μέσα στην οικογένεια.
Τι πραγματικά βοηθά την ψυχική υγεία του παιδιού
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά νωρίς και να αφορά ολόκληρη την οικογένεια, όχι μόνο το παιδί. Τι βοηθάει;
1. Σημαντική και η ψυχική υγεία των γονιών
Η εύκολη και οικονομική πρόσβαση σε ψυχολόγους και υπηρεσίες ψυχικής υγείας, όταν αυτό χρειάζεται, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά γονείς και παιδιά.
2. Οικονομική και στεγαστική ασφάλεια
Η σταθερή κατοικία και η οικονομική στήριξη μειώνουν το στρες στην οικογένεια και βοηθούν τα παιδιά να μεγαλώνουν σε πιο ασφαλές περιβάλλον.
3. Κοινωνική σύνδεση
Οι σχέσεις με φίλους, συγγενείς, ομάδες γονέων και κοινότητες βοηθούν τους γονείς να νιώθουν λιγότερο μόνοι και πιο υποστηριζόμενοι.
Η πρόληψη ξεκινά νωρίτερα απ’ όσο νομίζουμε
Το βασικό συμπέρασμα της συγκεκριμένης έρευνας είναι ξεκάθαρο. Όταν στηρίζονται οι γονείς σε πρακτικό και ψυχολογικό επίπεδο, προστατεύεται και η ψυχική υγεία των παιδιών. Ένα σταθερό, ασφαλές και υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να μειώσει σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης σοβαρών ψυχικών δυσκολιών αργότερα στη ζωή.