Ο όρος “sharenting” προκύπτει από τις λέξεις “sharing” και “parenting” και περιγράφει τη συστηματική δημοσίευση φωτογραφιών, βίντεο ή προσωπικών πληροφοριών παιδιών από τους ίδιους τους γονείς τους. Σύμφωνα με δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Pediatrics, ευρωπαϊκή έρευνα έδειξε ότι οι γονείς μοιράζονται κατά μέσο όρο περίπου 300 φωτογραφίες των παιδιών τους κάθε χρόνο στα social media. Αυτό σημαίνει ότι πολλά παιδιά αποκτούν ψηφιακό αποτύπωμα πριν ακόμα μάθουν να μιλούν ή να κατανοούν τι σημαίνει ιδιωτικότητα.
Τα παιδιά των celebrities που μεγαλώνουν μακριά από τις κάμερες
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί διάσημοι γονείς επιλέγουν πλέον να κρατούν τα παιδιά τους μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και από τις ψηφιακές πλατφόρμες. Παρότι οι ίδιοι ζουν μέσα στη δημόσια έκθεση, θεωρούν ότι τα παιδιά τους δεν επέλεξαν ποτέ αυτή τη συνθήκη και δικαιούνται ιδιωτικότητα.
Διαβάστε επίσης: Επιτυχημένα παιδιά: Λίγοι γονείς ξέρουν το μυστικό
Ανάμεσα στους celebrities που έχουν μιλήσει ανοιχτά για την ανάγκη προστασίας των παιδιών τους βρίσκονται οι Kristen Bell και Dax Shepard, οι οποίοι πρωτοστάτησαν στο κίνημα “No Kids Policy” απέναντι στους paparazzi, ζητώντας να σταματήσει η δημοσίευση φωτογραφιών παιδιών διάσημων προσώπων χωρίς συναίνεση.
Αντίστοιχα, η Eva Mendes και ο Ryan Gosling έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να δημοσιεύσουν φωτογραφίες των παιδιών τους μέχρι εκείνα να είναι αρκετά μεγάλα ώστε να αποφασίσουν μόνα τους αν θέλουν δημόσια έκθεση.
Γιατί αρκετοί ειδικοί ανησυχούν
Η παιδική και εφηβική ψυχολογία αντιμετωπίζει πλέον το sharenting ως ένα σύγχρονο φαινόμενο με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα παιδιά:
- δεν μπορούν να δώσουν ουσιαστική συναίνεση,
- δεν ελέγχουν πού καταλήγει το υλικό τους,
- ενδέχεται αργότερα να νιώσουν ντροπή ή έκθεση,
- χάνουν το δικαίωμα να διαμορφώσουν μόνα τους τη δημόσια εικόνα τους.
Η συνεχής έκθεση μπορεί επίσης να επηρεάσει την αίσθηση αυτονομίας και προσωπικών ορίων. Όταν κάθε στιγμή της ζωής ενός παιδιού γίνεται δημόσιο περιεχόμενο, το παιδί μαθαίνει ότι η ιδιωτική ζωή είναι κάτι διαπραγματεύσιμο.
Επιπλέον, ψυχολόγοι προειδοποιούν ότι η υπερβολική έκθεση στα social media μπορεί να αυξήσει:
- το κοινωνικό άγχος,
- την πίεση για “τέλεια εικόνα”,
- την ανάγκη εξωτερικής επιβεβαίωσης,
- τη δυσκολία ανάπτυξης αυθεντικής ταυτότητας.
Η ψηφιακή ταυτότητα ξεκινά πριν την ενηλικίωση
Πολλά παιδιά σήμερα έχουν εκατοντάδες ή και χιλιάδες φωτογραφίες online πριν φτάσουν στην εφηβεία. Αυτό δημιουργεί ένα μόνιμο ψηφιακό αρχείο, το οποίο μπορεί να παραμείνει διαθέσιμο για δεκαετίες.
Οι ειδικοί στον τομέα της κυβερνοασφάλειας επισημαίνουν ότι οι φωτογραφίες παιδιών μπορούν να χρησιμοποιηθούν:
- χωρίς τη συγκατάθεση της οικογένειας,
- για ψεύτικα προφίλ,
- για ψηφιακή απάτη,
- ακόμη και σε παράνομες πλατφόρμες.
Παράλληλα, πληροφορίες όπως το σχολείο, η τοποθεσία ή η καθημερινή ρουτίνα ενός παιδιού μπορούν να εκθέσουν την οικογένεια σε κινδύνους ασφαλείας.
Γιατί τα παιδιά χρειάζονται ιδιωτικότητα
Η ιδιωτικότητα δεν είναι μόνο ζήτημα ασφάλειας. Είναι και θεμέλιο της ψυχολογικής ανάπτυξης.
Τα παιδιά χρειάζονται έναν ασφαλή χώρο όπου μπορούν:
- να κάνουν λάθη χωρίς δημόσια έκθεση,
- να εξερευνήσουν την προσωπικότητά τους,
- να αναπτύξουν αυτοπεποίθηση,
- να νιώσουν ότι έχουν έλεγχο πάνω στην εικόνα και το σώμα τους.
Όταν κάθε στιγμή καταγράφεται και δημοσιεύεται, το παιδί μπορεί να αρχίσει να αισθάνεται ότι παρακολουθείται διαρκώς ή ότι η αξία του εξαρτάται από την online ανταπόκριση.
Αυτό γίνεται ακόμα πιο έντονο στην εφηβεία, όπου η ανάγκη για προσωπικά όρια και αυτονομία είναι ιδιαίτερα ισχυρή.