Όταν ένα παιδί είναι ευγενικό, συνεργάσιμο και πάντα πρόθυμο να βοηθήσει, μοιάζει να είναι ο ορισμός του “καλού παιδιού”. Όμως, τι γίνεται όταν αυτή η καλοσύνη κρύβει μια βαθύτερη ανάγκη για αποδοχή; Όλο και περισσότερα παιδιά μαθαίνουν να βάζουν τους άλλους πάνω από τον εαυτό τους—όχι από επιλογή, αλλά από φόβο μήπως δεν αγαπηθούν. Πώς λοιπόν μπορείτε να αναγνωρίσετε αυτή τη συμπεριφορά και, κυρίως, πώς να στηρίξετε το παιδί σας.
Διαβάστε επίσης: Άγχος: Αυτό το ύπουλο είδος σαμποτάρει την επιτυχία του παιδιού
Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίσουμε την ευγένεια από την υπερβολική ανάγκη για αποδοχή. Υπάρχουν όμως ορισμένα σημάδια που αξίζει να προσέξετε:
- Ζητά συγγνώμη πολύ συχνά, ακόμα και χωρίς λόγο
- Ρωτά συνεχώς αν τα κάνει όλα «σωστά»
- Δυσκολεύεται να πει «όχι», ακόμα κι όταν δεν θέλει κάτι
- Αποφεύγει τις συγκρούσεις με κάθε κόστος
- Προσαρμόζεται υπερβολικά για να γίνει αρεστό
- Δεν εκφράζει εύκολα τη γνώμη ή τα συναισθήματά του
Τα παιδιά δεν γεννιούνται people-pleasers—μαθαίνουν να γίνονται. Συχνά, αυτό συνδέεται με το περιβάλλον τους. Σε οικογένειες ή σχολικά πλαίσια όπου δίνεται έμφαση στην τελειότητα, το παιδί μπορεί να πιστέψει ότι πρέπει να είναι «άψογο» για να αξίζει. Σε πιο αγχωτικά ή απρόβλεπτα περιβάλλοντα, μπορεί επίσης να μάθει ότι η αποφυγή συγκρούσεων το κρατά ασφαλές.
Επιπλέον, κάποια παιδιά είναι πιο ευαίσθητα από τη φύση τους. Νιώθουν έντονα τα συναισθήματα των άλλων και προσπαθούν να τα ικανοποιήσουν, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι αγνοούν τα δικά τους.
Οι επιπτώσεις που φαίνονται αργότερα
Αν αυτή η συμπεριφορά συνεχιστεί, μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την ανάπτυξη του παιδιού.
Τα παιδιά που δεν μαθαίνουν να εκφράζουν τις ανάγκες τους συχνά:
- Έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση
- Φοβούνται την απόρριψη
- Δυσκολεύονται να θέσουν όρια
- Νιώθουν άγχος ή πίεση να είναι πάντα «καλά»
- Ως ενήλικες, μπορεί να δυσκολεύονται στις σχέσεις τους, να εξαντλούνται συναισθηματικά ή να αισθάνονται ότι δεν έχουν φωνή.
Πώς να βοηθήσετε το παιδί σας;
- Διδάξτε το «όχι»
Βοηθήστε το να καταλάβει ότι έχει δικαίωμα να αρνείται. Δώστε του φράσεις που μπορεί να χρησιμοποιήσει με ευγένεια αλλά και σταθερότητα.
- Ενισχύστε τη φωνή του
Μην επαινείτε μόνο την καλοσύνη του. Δώστε αξία και στις στιγμές που εκφράζει τη γνώμη του ή υπερασπίζεται τον εαυτό του.
- Αποδεχτείτε όλα τα συναισθήματα
Δείξτε του ότι είναι εντάξει να νιώθει θυμό, λύπη ή απογοήτευση. Δημιουργήστε ένα ασφαλές περιβάλλον για να μιλάει ανοιχτά.
- Σταματήστε την υπερβολική συγγνώμη
Όταν ζητά συγγνώμη χωρίς λόγο, υπενθυμίστε του ήρεμα ότι δεν χρειάζεται να απολογείται για τα συναισθήματά του.
- Διδάξτε την άνευ όρων αγάπη
Το παιδί πρέπει να ξέρει ότι το αγαπάτε για αυτό που είναι, όχι για το πόσο «βολικό» ή «καλό» είναι.
- Δώστε το παράδειγμα
Τα παιδιά μαθαίνουν από εσάς. Δείξτε τους πώς να θέτουν όρια και να σέβονται τον εαυτό τους.