Υπάρχουν νύχτες που το μωρό δεν σταματά να κλαίει. Νύχτες που το παιδί ανεβάζει πυρετό στις 3 τα ξημερώματα. Και υπάρχουν κι εκείνες οι νύχτες που το σπίτι είναι απόλυτα ήσυχο — αλλά η μαμά παραμένει ξύπνια, με το μυαλό της να τρέχει ασταμάτητα. Μια νέα έρευνα έρχεται να επιβεβαιώσει αυτό που εκατομμύρια μαμάδες βιώνουν καθημερινά: η εξάντληση δεν είναι μόνο σωματική. Είναι ψυχική, συναισθηματική και βαθιά συνδεδεμένη με το αόρατο φορτίο της οικογενειακής ζωής.
Διαβάστε επίσης: Τα “glimmers” της μητρότητας: Αναγνωρίζοντας τη χαρά των μικρών στιγμών
Μαμάδες: Το άγχος τους δεν κοιμάται ποτέ
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα σε 1.000 Αμερικανίδες μητέρες με παιδιά κάτω των 18 ετών, σχεδόν 3 στις 10 δηλώνουν ότι δεν είχαν ούτε μία πραγματικά καλή νύχτα ύπνου μέσα στην τελευταία εβδομάδα. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό καταφέρνει να κοιμάται τις προτεινόμενες επτά ώρες κάθε βράδυ. Οι περισσότερες μητέρες παραδέχονται ότι αυτό που τις κρατά ξύπνιες είναι το άγχος, οι υποχρεώσεις και οι ασταμάτητες σκέψεις:
- «Πλήρωσα τον λογαριασμό;»
- «Τι θα φάει το παιδί αύριο στο σχολείο;»
- «Μήπως ξέχασα να απαντήσω σε εκείνο το email;»
Το λεγόμενο mental load — το αόρατο ψυχικό φορτίο της οργάνωσης μιας οικογένειας — φαίνεται πως έχει μετατραπεί σε μόνιμο σύντροφο των σύγχρονων μαμάδων.
Η “κλεμμένη” ώρα της νύχτας
Πολλές μητέρες, μάλιστα, δεν πηγαίνουν νωρίς για ύπνο ακόμη κι όταν μπορούν. Επιλέγουν να μείνουν ξύπνιες λίγο παραπάνω για να απολαύσουν λίγα λεπτά ησυχίας. Ένα ντους χωρίς διακοπές. Μια σειρά στην τηλεόραση. Λίγο χρόνο μόνο για εκείνες. Οι ειδικοί ονομάζουν αυτό το φαινόμενο “revenge bedtime procrastination” — δηλαδή την αναβολή του ύπνου ως έναν τρόπο να «πάρεις πίσω» προσωπικό χρόνο μέσα σε μια απαιτητική καθημερινότητα. Μόνο που αυτή η μικρή «πολυτέλεια» μπορεί να έχει τίμημα. Το επόμενο πρωί ξεκινά με λιγότερη ενέργεια, περισσότερα νεύρα και αίσθημα εξάντλησης που συσσωρεύεται μέρα με τη μέρα.
Η χρόνια έλλειψη ύπνου επηρεάζει άμεσα τη διάθεση, την υπομονή και τη συναισθηματική σύνδεση με τα παιδιά. Πολλές μαμάδες μάλιστα, σύμφωνα με την έρευνα δηλώνουν ότι νιώθουν πως λειτουργούν «στον αυτόματο». Άλλες παραδέχονται ότι καταφεύγουν πιο εύκολα σε οθόνες και τηλεόραση για να αντέξουν την ημέρα. Το πιο στενάχωρο όμως είναι ότι αρκετές αισθάνονται συναισθηματικά απομακρυσμένες από τα ίδια τους τα παιδιά — όχι προφανώς επειδή δεν τα αγαπούν, αλλά επειδή είναι απλώς εξαντλημένες.
Επίσης, η αϋπνία επηρεάζει και την εργασία. Πολλές εργαζόμενες μητέρες αναφέρουν ότι έχουν λείψει από τη δουλειά ή έχουν μειωμένη απόδοση λόγω έλλειψης ύπνου.
Οι μαμάδες που ξεχνούν τον εαυτό τους
Όταν μια μητέρα προσπαθεί να τα προλάβει όλα, συνήθως ο πρώτος άνθρωπος που παραμελεί είναι ο εαυτός της. Η γυμναστική μπαίνει στην άκρη. Τα χόμπι εγκαταλείπονται. Οι έξοδοι με φίλους μειώνονται. Και κάπως έτσι, η καθημερινότητα περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από τις ανάγκες όλων των άλλων. Πολλές γυναίκες μεγαλώνουν με την ιδέα ότι η ξεκούραση είναι «ανταμοιβή» και όχι βασική ανάγκη. Ότι πρέπει πρώτα να ολοκληρώσουν τα πάντα για να αξίζουν λίγη χαλάρωση. Όμως αυτή η νοοτροπία οδηγεί συχνά σε burnout και συναισθηματική εξάντληση.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι μητέρες δεν χρειάζονται περισσότερες συμβουλές για το πώς να οργανώνονται καλύτερα. Χρειάζονται ουσιαστική υποστήριξη. Περισσότερη συμμετοχή από τον σύντροφο, βοήθεια από την οικογένεια, χρόνο για ξεκούραση χωρίς ενοχές.