Ένα από τα σημαντικότερα δώρα που μπορεί να προσφέρει ένας γονιός είναι η συναισθηματική ρύθμιση. Τα μικρά παιδιά δεν γεννιούνται γνωρίζοντας πώς να ηρεμούν μόνα τους. Ο εγκέφαλος που είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο των συναισθημάτων, κυρίως ο προμετωπιαίος φλοιός, συνεχίζει να αναπτύσσεται για πολλά χρόνια. Έτσι, όταν ένα παιδί είναι θυμωμένο, φοβισμένο ή στενοχωρημένο, χρειάζεται έναν ενήλικα που θα λειτουργήσει ως «εξωτερικό σύστημα ρύθμισης». Όταν ο γονιός το αγκαλιάζει, του μιλά ήρεμα, το παρηγορεί και παραμένει διαθέσιμος, το παιδί μαθαίνει σταδιακά να διαχειρίζεται τα δικά του συναισθήματα.
Αντίθετα, όταν τα έντονα συναισθήματα αγνοούνται ή αντιμετωπίζονται με θυμό, ντροπή ή ειρωνεία, το παιδί μπορεί να εσωτερικεύσει την ιδέα ότι τα συναισθήματά του είναι υπερβολικά ή ανεπιθύμητα.
Διαβάστε επίσης: Συμπεριφορά: Πώς θα μάθουμε το παιδί να αυτορρυθμίζεται;
Τι είναι η συν-ρύθμιση και πώς βοηθά το παιδί
Η συν-ρύθμιση (co-regulation) είναι η διαδικασία κατά την οποία ένας ενήλικας βοηθά ένα παιδί να διαχειριστεί τα έντονα συναισθήματά του. Λειτουργώντας ως «εξωτερικός εγκέφαλος», ο γονέας δανείζει τη δική του ηρεμία, προσφέροντας ασφάλεια για να ηρεμήσει το νευρικό σύστημα του παιδιού.
Τα tantrums δεν είναι κακή συμπεριφορά
Οι εκρήξεις θυμού στα νήπια αποτελούν φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξης. Το παιδί βιώνει έντονα συναισθήματα χωρίς ακόμη να διαθέτει τον νευρολογικό μηχανισμό που θα του επέτρεπε να τα ελέγξει.
Πολλοί γονείς νιώθουν πίεση να «σταματήσουν» άμεσα το tantrum, είτε με τιμωρία είτε με περισπασμό. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το σημαντικότερο είναι να παραμείνει ο ενήλικας ήρεμος και διαθέσιμος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο γονιός πρέπει να υποχωρεί σε κάθε απαίτηση του παιδιού. Τα όρια είναι απαραίτητα. Όμως το παιδί χρειάζεται να μάθει ότι ακόμη και όταν θυμώνει, παραμένει ασφαλές και αποδεκτό μέσα στη σχέση.
Μετά την κρίση, όταν το παιδί έχει ηρεμήσει, μπορεί να γίνει συζήτηση για αυτό που συνέβη: «Ήσουν πολύ θυμωμένος γιατί ήθελες να συνεχίσεις το παιχνίδι». Αυτή η διαδικασία βοηθά το παιδί να αναγνωρίζει και να ονοματίζει τα συναισθήματά του.
Το συνεχές «μπράβο» δεν χτίζει απαραίτητα αυτοεκτίμηση
Τα τελευταία χρόνια, η λεγόμενη «gentle parenting» έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής. Παρότι η ήπια και σεβαστική διαπαιδαγώγηση έχει σημαντικά οφέλη, αρκετοί ειδικοί προειδοποιούν ότι η υπερβολική επιβράβευση μπορεί να χάσει την αξία της.
Όταν ένα παιδί ακούει διαρκώς «μπράβο» για οτιδήποτε κάνει, η επιβράβευση γίνεται αυτόματη και χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο. Αντίθετα, μεγαλύτερη σημασία έχει η συγκεκριμένη και αυθεντική αναγνώριση.
Για παράδειγμα:
- «Προσπάθησες πολύ να φορέσεις μόνος σου τα παπούτσια σου».
- «Είδα ότι βοήθησες την αδερφή σου».
- «Ήσουν πολύ υπομονετικός σήμερα».
Έτσι, το παιδί δεν μαθαίνει μόνο να αναζητά εξωτερική επιβεβαίωση, αλλά αντιλαμβάνεται και την πραγματική αξία της προσπάθειας, της επιμονής και της συνεργασίας.