Το να μεγαλώνει κανείς ένα παιδί δεν ήταν ποτέ εύκολη υπόθεση. Στη σύγχρονη εποχή, όλο και περισσότεροι γονείς προσπαθούν να αφήσουν πίσω την αυστηρότητα και τις φωνές, υιοθετώντας πιο ήπιες μορφές διαπαιδαγώγησης, γνωστές και ως «gentle parenting».
Διαβάστε επίσης: Συμπεριφορά: Πώς θα μάθουμε το παιδί να αυτορρυθμίζεται;
Μια νέα αμερικανική έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Child Development έρχεται τώρα να ενισχύσει αυτή την προσέγγιση, δείχνοντας ότι η σκληρή συμπεριφορά των γονιών μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ικανότητα των παιδιών να ρυθμίζουν το άγχος και τα συναισθήματά τους.
Πώς επηρεάζει η συμπεριφορά των γονιών το παιδί
Οι ερευνητές εξηγούν ότι καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν από τη νηπιακή στην προσχολική ηλικία, συνήθως μαθαίνουν σταδιακά να ηρεμούν μόνα τους και να διαχειρίζονται καλύτερα τα συναισθήματά τους.
Ωστόσο, όταν οι γονείς χρησιμοποιούν σκληρές πρακτικές, όπως φωνές, απειλές ή τιμωρίες, αυτή η φυσιολογική εξέλιξη μπορεί να επιβραδυνθεί ή ακόμα και να ανατραπεί. Αντί τα παιδιά να αποκτούν μεγαλύτερη αυτονομία, καταλήγουν να εξαρτώνται περισσότερο από τους γονείς τους για να ηρεμήσουν και να ελέγξουν το στρες τους.
Η έρευνα για την αυστηρότητα
Η εν λόγω μελέτη παρακολούθησε 129 μητέρες με τα παιδιά τους σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές. Όταν τα παιδιά τους ήταν τριών ετών και ξανά έναν χρόνο αργότερα.
Οι μητέρες απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με τον τρόπο που μεγαλώνουν τα παιδιά τους, όπως πόσο συχνά φώναζαν ή χρησιμοποιούσαν τιμωρία. Στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια των επισκέψεων στο εργαστήριο, τα παιδιά έπρεπε να λύσουν ένα δύσκολο παζλ, ενώ οι μητέρες μπορούσαν να τα βοηθήσουν, χωρίς όμως να ολοκληρώσουν την άσκηση για εκείνα.
Μητέρες και παιδιά φορούσαν ειδικές συσκευές που κατέγραφαν τον καρδιακό ρυθμό και την αναπνοή τους, με στόχο να μετρηθεί το πώς αντιδρά το νευρικό σύστημα στο στρες.
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτικά. Όταν η μητέρα παρέμενε ήρεμη και σταθερή, το παιδί ηρεμούσε επίσης πολύ γρήγορα. Στις οικογένειες όπου οι γονείς ήταν πιο ήπιοι και υποστηρικτικοί, η ανάγκη του παιδιού για εξωτερική βοήθεια μειωνόταν, όσο αυτό μεγάλωνε.
Αντίθετα, στις περιπτώσεις αυστηρής ανατροφής, τα παιδιά δυσκολεύονταν περισσότερο να επανέλθουν σε μια ήρεμη κατάσταση. Το σώμα τους παρέμενε σε «ένταση» για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και είχαν αυξημένη ανάγκη για παρέμβαση από τους γονείς τους.
Η σημασία της ψυχραιμίας
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα παιδιά μαθαίνουν να διαχειρίζονται το άγχος κυρίως μέσα από τη συμπεριφορά των γονιών τους. Όταν ο γονιός μπορεί να παραμείνει ψύχραιμος, δίνει στο παιδί ένα αίσθημα ασφάλειας και σταθερότητας.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η γονεϊκότητα δεν είναι εύκολη και πως όλοι οι γονείς χάνουν κάποιες φορές την υπομονή τους. Ωστόσο, ακόμη και μια μικρή παύση, λίγες βαθιές αναπνοές ή μια πιο ήρεμη αντίδραση μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά το παιδί να μάθει να ρυθμίζει καλύτερα τα συναισθήματά του στο μέλλον.