Μια νέα πρωτοβουλία που εξετάζεται στις Βρυξέλλες φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε μία από τις πιο τραγικές και ταυτόχρονα πιο αποτρέψιμες αιτίες θανάτου μικρών παιδιών στην Ευρώπη: την παραμονή τους μέσα σε σταθμευμένα αυτοκίνητα κατά τη διάρκεια υψηλών θερμοκρασιών.
Αφορμή αποτέλεσε ο πρόσφατος θάνατος ενός κοριτσιού δύο ετών στη Γαλικία της Ισπανίας, το οποίο παρέμεινε επί ώρες μέσα στο αυτοκίνητο του πατέρα του σε ημέρα έντονου καύσωνα. Το περιστατικό επανέφερε στο προσκήνιο το λεγόμενο «σύνδρομο του ξεχασμένου παιδιού», ένα φαινόμενο (Forgotten Baby Syndrome) που έχει προκαλέσει τουλάχιστον επτά θανάτους παιδιών στην Ευρώπη τα τελευταία δύο χρόνια.
Ο Ισπανός ευρωβουλευτής Νικολάς Γκονθάλεθ Κασάρες κατέθεσε πρόταση ώστε όλα τα νέα επιβατικά και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα που θα κυκλοφορούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι υποχρεωτικά εξοπλισμένα με συστήματα ανίχνευσης παρουσίας παιδιού. Τα συστήματα αυτά θα μπορούν να αναγνωρίζουν ή να εκτιμούν αξιόπιστα ότι ένα παιδί παραμένει χωρίς επίβλεψη στο εσωτερικό του οχήματος και να ενεργοποιούν άμεσα προειδοποιήσεις προς τον οδηγό ή τους γονείς.
Η τεχνολογία δεν είναι καινούργια. Ήδη αρκετοί κατασκευαστές αυτοκινήτων διαθέτουν παρόμοια συστήματα, ενώ από το 2023 αξιολογούνται και από το Euro NCAP, το ευρωπαϊκό πρόγραμμα δοκιμών ασφάλειας νέων αυτοκινήτων. Παρ’ όλα αυτά, η χρήση τους παραμένει προαιρετική και εξαρτάται από τις επιλογές κάθε κατασκευαστή.
Οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια απλή και σχετικά χαμηλού κόστους τεχνολογία. Στην καθημερινότητα υπάρχουν ήδη αισθητήρες που ενεργοποιούν φώτα, συναγερμούς ή άλλες λειτουργίες με την ανίχνευση παρουσίας ανθρώπων. Παρόμοια λογική χρησιμοποιούν και πολλά σύγχρονα αυτοκίνητα για να προειδοποιούν τους οδηγούς όταν αφήνουν αναμμένα φώτα ή ξεχνούν να φορέσουν ζώνη ασφαλείας.
Οι τραγωδίες αυτές συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή και τα ολοένα συχνότερα ακραία θερμικά φαινόμενα. Μέσα σε λίγα λεπτά, η θερμοκρασία στο εσωτερικό ενός κλειστού οχήματος μπορεί να αυξηθεί σε επίπεδα απειλητικά για τη ζωή, ακόμη και όταν η εξωτερική θερμοκρασία δεν θεωρείται ακραία. Για ένα βρέφος ή ένα μικρό παιδί, ο κίνδυνος θερμοπληξίας είναι ιδιαίτερα υψηλός.
Η πρόταση έχει πλέον εισέλθει στη νομοθετική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα πρέπει να εξεταστεί από τις αρμόδιες επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πριν τεθεί προς ψήφιση. Στη συνέχεια θα χρειαστεί διαπραγμάτευση με τα κράτη-μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Παρότι η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες, πολλοί ευρωβουλευτές θεωρούν ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία συγκεντρώνει ευρεία υποστήριξη, καθώς δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί η αξία ενός μέτρου που ενδέχεται να σώσει ζωές.
Αν τελικά εγκριθεί, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο προστασίας στα νέα οχήματα, επεκτείνοντας την έννοια της οδικής ασφάλειας πέρα από τα τροχαία ατυχήματα και εστιάζοντας στην προστασία των πιο ευάλωτων επιβατών. Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία μπορεί να προλαμβάνει ανθρώπινα λάθη, οι Βρυξέλλες εξετάζουν πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο να μην επιτρέπεται κανένα νέο αυτοκίνητο να κυκλοφορεί χωρίς ένα σύστημα που θα υπενθυμίζει στους γονείς ότι το πιο πολύτιμο φορτίο τους βρίσκεται ακόμη μέσα στο όχημα.
Από τον Γιώργο Μαζιά