Ίσως και να μην το θεωρείτε σημαντικό να εκπαιδεύσετε το δύο ετών παιδί σας πώς να κρατάει το μολύβι σωστά, όταν αρχίζει να ζωγραφίζει, αλλά το να μάθει τη σωστή θέση που πρέπει να έχει το μολύβι από τώρα, θα το βοηθήσει να αναπτύξει τις κινητικές του ικανότητες και να αποτρέψει τις κακές συνήθειες όσον αφορά τη γραφή αργότερα.
Η ικανότητα να γράφουμε είναι μια πιο σύνθετη ικανότητα από όσο νομίζουμε. Το γράψιμο επηρεάζεται από την ανάπτυξη της αισθησιοκινητικής, αντιληπτικής και γνωστικής ικανότητας. Είναι σημαντικό το παιδί από τη στιγμή που αρχίζει να πιάνει στα χέρια του μολύβι να περάσει από όλα τα στάδια πιασίματος και να μην περιμένουμε να κρατήσει σωστά το μολύβι. Για το λόγο αυτό δεν πρέπει να πιέζουμε τα μικρά παιδιά να πιάνουν σωστά το μολύβι και να τα ζορίζουμε να το κρατήσουν όπως θέλουμε εμείς, αλλά να τους δίνουμε το χρόνο που χρειάζονται να προσαρμόζονται στο σωστό τρόπο κρατήματος του μολυβιού. Αν το παιδί μάθει να κρατάει λάθος το μολύβι (επειδή το πιέσαμε να το κάνει νωρίτερα) το πιθανότερο είναι πως μετά δε θα μπορέσει να διορθώσει το λάθος κράτημα του μολυβιού.
1-2 ετων:
Το παιδί πιάνει το αντικείμενο γραφής με τη γροθιά του. Μοιάζει σαν να πιάνει ξίφος και μουτζουρώνει στη σελίδα χρησιμοποιώντας όλο το χέρι.
2-3 ετών:
Το παιδί χρησιμοποιεί όλα του τα δάχτυλα για να πιάσει το εργαλείο γραφής αλλά ο καρπός είναι έτσι γυρισμένος, ώστε η παλάμη να κοιτάει προς τα κάτω.
3-4 ετών:
Τα παιδιά κρατούν τώρα το εργαλείο γραφής με 4 δάχτυλα και το κρατούν δημιουργώντας ένα τόξο μεταξύ του αντίχειρα και του δείκτη.
4-6 ετών:
Τα παιδιά σε αυτήν την ηλικία συνήθως χρησιμοποιούν 3 δάχτυλα για να κρατούν το εργαλείο γραφής και μάλιστα τα τρία αυτά δάχτυλα λειτουργούν ως μια ενότητα.
Ο πιο σωστός και κοινά αποδεκτός τρόπο να πιάνουμε το μολύβι είναι με τα τρία δάχτυλα (αντίχειρας – δείκτης – μέσος) τα δάχτυλα δηλαδή που κάνουμε το σταυρό μας. Είναι πολύ σημαντικό να πιάνουμε σωστά το μολύβι με όσο το δυνατόν λιγότερη πίεση στους μύες.
Για να μπορέσει ένα παιδί να πιάσει σωστά το μολύβι θα πρέπει να αναπτυχθούν οι μύες του στους ώμους και στα χέρια. Για να επιτευχθεί αυτό προτρέπουμε τα μικρά παιδιά να παίρνουν μέρος σε μια σειρά από δραστηριότητες κινητικότητας, όπως μπουσούλισμα, σκαρφάλωμα, σπρώξιμο, ώστε οι μύες στους ώμους και τα χέρια να δυναμώσουν , να γίνουν πιο σταθεροί και κατ’ επέκταση το πιάσιμο του μολυβιού να γίνει με πιο σωστό και ώριμο τρόπο.
Όταν το παιδί σας αρχίζει να χρησιμοποιεί το μολύβι, συνήθως στην ηλικία των δύο με δυόμισι, μπορείτε να το βοηθήσετε -χωρίς ιδιαίτερη πίεση- να μάθει από την αρχή να το κρατάει σωστά. Καθώς θα πειραματίζονται κρατώντας το, πολλά παιδιά αποκτούν τη συνήθεια να το κρατάνε από τη μύτη και ο δείκτης τους να είναι προς τα πίσω. Ένα χαλαρό και άνετο κράτημα είναι πολύ σημαντικό για να έχουν υγιή χέρια. Για να το καταφέρουν, θα πρέπει:
– Να βάλετε τα δάχτυλα του παιδιού σας σε θέση τρίποδα γύρω από το μολύβι – θα πρέπει να το κρατάει εξίσου με τον δείκτη, τον αντίχειρα και το μέσο. Πείτε του να εξασκηθεί με το μολύβι χωρίς όμως να γράφει.
– Με τα δάχτυλα ελαφρώς λυγισμένα, το μολύβι θα πρέπει να είναι σε θέση V μεταξύ του αντίχειρα και του δείκτη.
– Ελέγξτε την πίεση των δαχτύλων, φροντίστε να μην τα πιέζει πάρα πολύ, αλλά να ασκεί όση πίεση χρειάζεται για να έχει τον έλεγχο
– Προσέξτε αν πιέζει πολύ το μολύβι στο χαρτί όταν γράφει. Θα βοηθήσει ένα μαλακό μολύβι.
Με την συνεργασία της κας Μαρίας Σκαπέρα (Μ.Ed ψυχοπαιδαγωγός, εκπαιδευτική σύμβουλος)