Τα παιδιά αγαπούν τη μουσική, το παραμύθι, το θέατρο, τη ζωγραφική, τον χορό. Η τέχνη είναι ένας τρόπος να εκφραστούν, ενώ παράλληλα μέσω της επαφής τους με διαφορετικές μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης τα παιδιά αναπτύσσουν τη φαντασία τους, τις γνωστικές ικανότητές τους, καθώς και τον συναισθηματικό τους κόσμο.
Ηδη από την ηλικία των 2 ετών «μουντζουρώνουν» χαρτιά και μουρμουρίζουν ακατανόητα τραγουδάκια. Αν καλλιεργήσουμε αυτήν την εσωτερική ανάγκη τους, θα δούμε θεαματικά οφέλη.
Την ώρα που η ανάγνωση, η γραφή και τα μαθηματικά εκπαιδεύουν το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου που χρησιμοποιείται στη λογική και την αναλυτική σκέψη, οι διάφορες μορφές πολιτιστικής έκφρασης εκπαιδεύουν το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου, που χρησιμοποιείται στη συναισθηματική αντίληψη και τη φαντασία. Το αποτέλεσμα είναι να καθίσταται με τον τρόπο αυτό πολύ πιο αποτελεσματικός ο εγκέφαλος. Ερευνες έχουν αποδείξει, άλλωστε, ότι χρειάζεται η συνεργασία και των δύο τμημάτων του για τη λύση δύσκολων προβλημάτων.
Παράλληλα, μέσω των διάφορων μορφών τέχνης, το παιδί μπορεί να αναπτύξει τις κινητικές δεξιότητές του και τη λεκτική επικοινωνία του, να βελτιώσει την ικανότητα συγκέντρωσης και αυτοπειθαρχίας, να ενισχύσει τη φαντασία και την εφευρετικότητά του, να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, να γίνει πιο κοινωνικό και να μάθει να συνεργάζεται.
Ποια είναι τα οφέλη για το παιδί
Μουσική. Το παιδί ακούει τη μουσική ήδη από την εποχή που κυοφορείται. Μάλιστα, έχει την ικανότητα να αντιδρά σε ηχητικά ερεθίσματα ως έμβρυο, ενώ στη βρεφική ηλικία συντονίζεται στη μουσική με κινήσεις, που μοιάζουν με χορευτικές. Από το πρώτο έτος της ζωής του σε ένα παιδί καλλιεργείται η αίσθηση του ρυθμού και της μελωδίας. Παράλληλα, αναπτύσσεται γλωσσικά, καθώς η μουσική δεν είναι παρά μια «εναλλακτική» γλώσσα. Είναι μια διαδικασία που μπορεί να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο, μέσω της εκμάθησης ενός μουσικού οργάνου. Σε αυτήν την περίπτωση, το παιδί θα πρέπει να αφεθεί ελεύθερο να επιλέξει το μουσικό όργανο που το εκφράζει.
Θέατρο. Παρακολουθώντας θέατρο, ένα παιδί ψυχαγωγείται ενώ παράλληλα εξελίσσεται συναισθηματικά, καθώς μπορεί να ταυτιστεί με έναν ήρωα και να βιώσει έντονα συναισθήματα. Παράλληλα, έχει την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με σημαντικές αξίες της ζωής, βάζοντας θεμέλια στην ανάπτυξη της σκέψης του. Εκτός όμως από την παρακολούθηση μιας θεατρικής παράστασης, το παιδί μπορεί να παίξει και το ίδιο ρόλους μέσω του θεατρικού παιχνιδιού. Το θεατρικό παιχνίδι θα του επιτρέψει να εκφραστεί, να συνυπάρξει, καθώς και να βιώσει μέσα από την ασφάλεια που προσφέρει ο ρόλος ακόμη και «δύσκολα» συναισθήματα.
Χορός. Πολύ περισσότερο από το θέατρο, ο χορός συμβάλλει στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Ενισχύει την αυτοπεποίθησή του και το βοηθά να εκφράσει αυτό που νιώθει μέσα από τις κινήσεις του σώματός του. Παράλληλα, μέσω του χορού το παιδί αποβάλλει το άγχος, ενώ μαθαίνει να πειθαρχεί σε συγκεκριμένους «κανόνες».
Ζωγραφική. Ποιο παιδί δεν είναι ευτυχισμένο με έναν μαρκαδόρο ή ένα πινέλο στο χέρι; Η ζωγραφική είναι ο πιο άμεσος τρόπος έκφρασης συναισθημάτων και δημιουργικότητας για ένα παιδί. Παράλληλα, συμβάλλει στη βελτίωση της λεπτής κινητικότητας, δηλαδή στην πρόσφυση που απαιτείται από τους μυς των δαχτύλων, των χεριών και των καρπών ώστε το παιδί να χειριστεί αποτελεσματικά μικρά αντικείμενα με σταθερότητα.
Ο πολιτισμός στη ζωή του παιδιού
Η επαφή του παιδιού με δημιουργίες του πνεύματος δεν σταματούν εδώ. Δεν υπάρχει καλύτερος χώρος για να έρθει ένα παιδί σε επαφή με τον πολιτισμό από ένα μουσείο. Μέσω της επίσκεψης σε ένα μουσείο, το παιδί έρχεται σε επαφή με την παράδοση, με συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα και αξίες. Είναι μια εμπειρία που μετατρέπει τη γνώση σε κάτι χειροπιαστό και πιο ελκυστικό για ένα παιδί.
Επιπλέον, φορείς πνευματικού και πολιτιστικού έργου είναι φυσικά τα βιβλία. Τα παιδιά λατρεύουν τα παραμύθια και αυτά αφήνουν το αποτύπωμά τους στον συναισθηματικό κόσμο των μικρών. Τα βιβλία ψυχαγωγούν και παράλληλα ενισχύουν τις δημιουργικές, συναισθηματικές και λεκτικές ικανότητες του παιδιού. Οι έρευνες αναφέρουν ότι αν διαβάζουμε βιβλία σε καθημερινή βάση σε ένα παιδί 4-5 ετών, είναι κατά έναν χρόνο μεγαλύτερο ως προς την ευχέρεια που θα έχει στην ανάγνωση από τον μέσο όρο των παιδιών της ηλικίας του.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Για να ενισχύσουμε τη φυσική ανάγκη του παιδιού να έρθει σε επαφή με την τέχνη, μπορούμε να του παρέχουμε πολλές ευκαιρίες για να επιτευχθεί αυτό, καθώς επίσης να του προσφέρουμε μια ευρεία γκάμα δραστηριοτήτων. Επιπλέον, μπορούμε να του εξασφαλίσουμε πρόσβαση σε υλικά, όπως χρώματα, μουσικά όργανα, βιβλία κ.λπ.
Εξίσου σημαντικό είναι ύστερα από μια πολιτιστική δραστηριότητα να ενθαρρύνουμε τη συζήτηση με το παιδί, ώστε να εμβαθύνει στα νοήματα που επικοινωνήθηκαν.