Καθώς περιμένετε το παιδί να βγει από το σχολείο, το βλέπετε να κάθετε μόνο του στην άκρη της αυλής. Άλλα παιδιά μαζεύονται σε ομάδες, με τα γέλια και τις κουβέντες τους να δημιουργούν ένα κλίμα ευθυμίας, στο οποίο όμως το παιδί δεν συμμετέχει. Ανησυχείτε μήπως κάτι πήγε στραβά σήμερα αλλά μετά θυμάστε ότι το είδατε και πάλι μόνο την τελευταία φορά που πήγατε να το παραλάβετε. Ενώ τα παιδιά δεν κάνουν κάτι επιθετικό, απομακρύνονται χωρίς να αναγνωρίσουν την παρουσία του παιδιού ή να το προσκαλέσουν στον κύκλο τους. Συνειδητοποιείτε σιγά σιγά ότι το παιδί σας μπορεί να αισθάνεται απόρριψη στο σχολείο.
Η απόρριψη πληγώνει
Η απόρριψη παίρνει πολλές εμφανίσεις. Μερικά παιδιά «μένουν εκτός» τις περισσότερες φορές ενώ άλλα μπορεί να υποφέρουν από διαρκή κοινωνικό αποκλεισμό ή και bullying.
Όπως και να έχει, η απόρριψη πληγώνει. Μελέτες δείχνουν ότι η κοινωνική απόρριψη ενεργοποιεί ορισμένες από τις ίδιες περιοχές του εγκεφάλου με τον σωματικό πόνο. «Ο αποκλεισμός από ομαδικές δραστηριότητες συνομηλίκων μπορεί να δημιουργήσει ένα αίσθημα χαμηλής αυτοεκτίμησης στα παιδιά» λένε οι ειδικοί.
Η ντροπή ή η κριτική για τις επιλογές και τα ενδιαφέροντά τους μπορεί επίσης να κάνει τα παιδιά να πιστεύουν ότι κάτι δεν κάνουν καλά ή ότι δεν είναι φυσιολογικά. Ενώ η απόρριψη είναι ιδιαίτερα σκληρή, μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί να την αντιμετωπίσει και να διατηρήσει την αυτοεκτίμησή του.
Δεν πρέπει να νιώθετε ότι δεν μπορείτε να κάνετε τη διαφορά, αλλά θα πρέπει να προσέχετε πώς θα παρέμβετε.
Πώς θα βοηθήσουμε το παιδί
Υπάρχουν μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε το παιδί σας εάν αντιμετωπίζει απόρριψη.
Ακούστε χωρίς να δώσετε λύση
Όταν μαθαίνετε ότι το παιδί σας έχει αποκλειστεί ή εκφοβιστεί στο σχολείο, είναι φυσικό να θέλετε να βοηθήσετε αμέσως. Πρώτα, ωστόσο, φροντίστε να ακούσετε τα συναισθήματα του παιδιού σας και να το υποστηρίξετε επιτρέποντάς του να νιώσει αυτό που νιώθει, χωρίς να προσπαθήσετε αμέσως να το λύσετε.
Επικυρώστε τα συναισθήματά του. Αυτό θα το βοηθήσει να τα αποδεχθεί και θα αρχίσει να μαθαίνει μέσα από αυτές τις συναισθηματικές του εμπειρίες. Απλά ακούγοντάς το, μπορείτε να το βοηθήσετε να αισθανθεί καλύτερα.
Είναι καλύτερα να διδάξετε στα παιδιά να αντιμετωπίζουν τα συναισθήματά τους με υγιή τρόπο αναγνωρίζοντας τον τραυματισμό τους. Αυτό…βοηθά τα παιδιά να γίνουν συναισθηματικά ανθεκτικά, λένε οι ειδικοί.
Βοηθήστε το να αναγνωρίσει τα συναισθήματά του
Τα παιδιά μπορεί να χρειαστούν βοήθεια για τον εντοπισμό των συναισθημάτων τους, κάτι που είναι σημαντικό για την αντιμετώπιση. Βοηθήστε το παιδί σας να ονομάσει τα συναισθήματά του και αφήστε το να μιλήσει για την εμπειρία του.
Τα παιδιά που απορρίπτονται συνεχώς ενδεχομένως να αναπτύξουν τραύματα που είτε τα κάνουν να επιφυλάσσονται από το φόβο της απόρριψης είτε να αναζητούν πάντα έγκριση για να λάβουν αποδοχή, αναφέρουν οι ειδικοί. Για αυτό είναι σημαντικό να το βοηθήσετε να καταλάβει και να ονομάσει όλα όσα νιώθει.
Δώστε του υποστηρικτικές συμβουλές
Εάν το παιδί σας ζητά βοήθεια ή εάν το έχετε ήδη ακούσει και θέλετε να κάνετε κάτι περισσότερο, μιλήστε μαζί του για το τι μπορεί να κάνει διαφορετικά στο μέλλον. Συζητήστε τη συναισθηματική τους εμπειρία και δώστε τους καθοδήγηση.
Ως γονείς μπορείτε να μιλήσετε στο παιδί για το πώς είναι η αληθινή φιλία αλλά και να το ενθαρρύνετε να αναζητήσει νέες «αληθινές» φιλίες με άλλα παιδιά που θα το αποδεχτούν, όπως είναι στην πραγματικότητα χωρίς να χρειάζεται να αλλάξει.
Ενημερώστε άλλους ενήλικες
Εάν η απόρριψη δεν αφορά ένα μεμονωμένο περιστατικό, είναι καλύτερο να ενημερώσετε το δάσκαλο του παιδιού σας. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κατηγορήσετε τον δάσκαλο ή να επιμείνετε να εμπλακεί σε κάθε περίσταση, αλλά είναι καλή ιδέα να τον κρατήσετε ενήμερο.
Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να βοηθήσουν τους δασκάλους να καταλάβουν γιατί ένα παιδί που αισθάνεται απόρριψη μπορεί να ενεργήσει με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Μπορεί να είναι σε θέση να κάνουν μικρές προσαρμογές στην τάξη, όπως να επιλέγουν να μην συνεργάζεστε με το παιδί σας με ορισμένους μαθητές ή μεταδίδοντας μηνύματα αποδοχής και καλοσύνης σε όλη την τάξη.
Πότε θα πρέπει να λάβετε δράση
Όσον αφορά την απόρριψη, υπάρχουν στιγμές που πρέπει να κάνετε ένα βήμα πίσω και να αφήσετε το παιδί σας να το χειριστεί, ενώ υπάρχουν στιγμές που πρέπει να εμπλακείτε.
Οι γονείς θα πρέπει να κάνουν πίσω όταν το παιδί τους επικοινωνεί ότι μπορεί να το χειριστεί αυτόνομα, επισημαίνουν οι ειδικοί. Το να επιτρέπετε στο παιδί σας να χειρίζεται τις δικές του καταστάσεις θα το βοηθήσει να καλλιεργήσει ανθεκτικότητα και αυτοπεποίθηση.
Αλλά, εάν το παιδί σας βιώνει την απόρριψη ξανά και ξανά, μπορεί να έχει μόνιμο αρνητικό αντίκτυπο σε αυτό, επομένως είναι σημαντικό να το προστατεύσετε από ένα ενδεχόμενο συναισθηματικό τραύμα.
Όταν η κατάσταση γίνεται τοξική και ανθυγιεινή για το παιδί, είναι ώρα για τους γονείς να λάβουν δράση, καταλήγουν οι ειδικοί.