Η κολύμβηση αποτελεί μία από τις πιο ωφέλιμες μορφές άσκησης, καθώς βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία, προστατεύει τις αρθρώσεις, συμβάλλει στη μείωση του άγχους και βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου. Ωστόσο, ένας πνιγμός μπορεί να συμβεί γρήγορα, συχνά μέσα σε μόλις 20 έως 60 δευτερόλεπτα. Γι’ αυτό η ενημέρωση, η πρόληψη και η τήρηση βασικών κανόνων ασφάλειας στη θάλασσα αποτελούν προϋποθέσεις για να απολαμβάνουμε με ασφάλεια τα οφέλη της κολύμβησης. Η πρόληψη των πνιγμών αποτελεί βασική προτεραιότητα της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ.
Ο πνιγμός αποτελεί την τρίτη κύρια αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό παγκοσμίως αντιπροσωπεύοντας το 7% όλων των θανάτων που σχετίζονται με τραυματισμούς. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), 300.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό κάθε χρόνο, με τα παιδιά και τους νέους να επηρεάζονται δυσανάλογα. Τα μικρά παιδιά κάτω των 5 ετών αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των θανάτων από πνιγμό ενώ παρουσιάζουν την υψηλότερη θνησιμότητα από πνιγμό (10,9 θανάτους/100.000 πληθυσμού), ακολουθούμενα από τους ηλικιωμένους 70 ετών και άνω (7,7 θανάτους/100.000 πληθυσμού).
Στην Ελλάδα, η συχνότητα των πνιγμών εκτιμάται στους 3,6 ανά 100.000 πληθυσμού, σύμφωνα με την πρώτη έκθεση του ΠΟΥ για την παγκόσμια κατάσταση για την πρόληψη των πνιγμών, στην οποία συμμετείχε ο ΕΟΔΥ.
Την τελευταία πενταετία ετησίως καταγράφονται κατά μέσο όρο 378 θανάσιμα ατυχήματα στο υδάτινο περιβάλλον (θάλασσα και εσωτερικά ύδατα), με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών (99%, Ν=373) να συμβαίνουν στη θάλασσα. Οι άνδρες αποτελούν το 67% των θυμάτων ενώ η ηλικιακή ομάδα που πλήττεται περισσότερο, αντιπροσωπεύοντας το 81% των θυμάτων, είναι τα άτομα άνω των 60 ετών, αναδεικνύοντας την ανάγκη στοχευμένων δράσεων πρόληψης στην τρίτη ηλικία (Παρατηρητήριο Ατυχημάτων, Safe Water Sports).
Κύριες αιτίες πνιγμού
* Άγνοια κολύμβησης
* Έλλειψη στενής και αδιάλειπτης επίβλεψης παιδιών
* Έλλειψη περίφραξης σε κολυμβητικές δεξαμενές (πισίνες)
* Κατανάλωση αλκοόλ
* Μη λήψη ιατρικής συμβουλής όταν υφίσταται ιστορικό υποκείμενων νοσημάτων που αυξάνουν τον κίνδυνο πνιγμού (π.χ. καρδιολογικές παθήσεις, άνοια, επιληψία ή άλλες νευρολογικές παθήσεις)
* Αγνόηση της πρόγνωσης του καιρού
* Αποτυχία ορθής χρήσης σωσιβίων και προστατευτικού εξοπλισμού σε υδάτινες δραστηριότητες.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει:
* Κολυμπάμε πάντα με παρέα
* Μπαίνουμε και βγαίνουμε σταδιακά από το νερό
* Κολυμπάμε πάντα παράλληλα με την ακτή
* Δεν κολυμπάμε μετά από φαγητό ή ποτό
* Αποφεύγουμε να κολυμπάμε σε άγνωστα νερά
* Επιβλέπουμε αδιάλειπτα τα μικρά παιδιά
* Συμβουλευόμαστε τον ιατρό μας και λαμβάνουμε πρόσθετα προληπτικά μέτρα σύμφωνα με τις οδηγίες του
* Δεν υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας.