Η έκθεση σε ατμοσφαιρική ρύπανση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι απειλητική όχι μόνο για τη μητέρα, αλλά φυσικά και για το μωρό που έχει στην κοιλιά της. Και αυτό γιατί μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για πιθανά προβλήματα υγείας που θα αναπτύξει ένα παιδί στο μέλλον, συμπεριλαμβανομένης και της παχυσαρκίας.
Σύμφωνα με πρόσφατη σχετική μελέτη, η ρύπανση της ατμόσφαιρας αποτελεί μίας από τις απειλές για την ομαλή μεταβολική ανάπτυξη του παιδιού. Συγκεκριμένα, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα για όσες εγκύους έχουν αναπνεύσει μολυσμένο αέρα να φέρουν στον κόσμο παιδιά, που μπορεί να έρθουν αντιμέτωπα με την παιδική παχυσαρκία.
Διαβάστε επίσης: Νοημοσύνη και βρέφη: Μπορεί να προβλεφθεί το IQ τους από τους 7 πρώτους μήνες ζωής τους;
Επικίνδυνα σωματίδια και παχυσαρκία
Η εν λόγω μελέτη είναι διεθνής με επικεφαλής Ισπανούς επιστήμονες, αφού πραγματοποιήθηκε σε οκτώ χώρες υπό την ηγεσία του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης (ISGlobal). Στην έρευνα αυτή, οι μελετητές εντόπισαν ότι τα μικροσωματίδια που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα, είναι ο βασικός παράγοντας κινδύνου.
Ο λόγος για τα PM2.5, τα οποία είναι μικροσκοπικά σωματίδια που προέρχονται κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων, δηλαδή από οχήματα -ειδικά πετρελαιοκίνητα-, από συστήματα θέρμανσης και βιομηχανικές δραστηριότητες. Τα συγκεκριμένα σωματίδια αποτελούν κοινό συστατικό της αστικής ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Η μελέτη ανέλυσε τη σχέση μεταξύ της καθημερινής έκθεσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της εμφάνισης παχυσαρκίας στα παιδιά πριν από την ηλικία των 13 ετών. Στην έρευνα, συμμετείχαν περισσότερες από 30.000 οικογένειες από οκτώ χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ισπανία.
Οι ερευνητές εξέτασαν την ατμόσφαιρα στις περιοχές κατοικίας των συμμετεχόντων και υπολόγισαν τα επίπεδα των εν λόγω μικροσωματιδίων, καθώς και του διοξειδίου του αζώτου (NO₂), του τοξικού αερίου που εκπέμπεται από τις εξατμίσεις.
Η μελέτη παρακολούθησε την πορεία των παιδιών από την κύηση μέχρι και την ηλικία των 12 ετών, καταγράφοντας συστηματικά το ύψος και το βάρος τους, ώστε να παρακολουθείται σε αυτά η εξέλιξη του Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI).
Τι έδειξε η έρευνα
Τα παιδιά των οποίων οι μητέρες είχαν εκτεθεί σε υψηλά επίπεδα των επικίνδυνων μικροσωματιδίων κατά την εγκυμοσύνη είχαν 23% μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.
Επίσης, διαπιστώθηκε πως ο κίνδυνος ήταν εντονότερος στην ηλικία των 9 έως 12 ετών, ενώ δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχος κίνδυνος όταν η έκθεση στα σωματίδια αφορούσε μόνο στο παιδί μετά από τη γέννησή του και όχι την έγκυο μητέρα.
Τέλος, δεν βρέθηκε σημαντική σύνδεση ανάμεσα στην παχυσαρκία και την έκθεση στο διοξείδιο του αζώτου.
Ρύπανση και παιδική παχυσαρκία
Οι μηχανισμοί που εξηγούν τη σχέση της έκθεσης σε ρύπανση με την παιδική παχυσαρκία δεν είναι πλήρως κατανοητοί. Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει την έκθεση σε ρύπανση κατά την κύηση με μειωμένη ανάπτυξη του εμβρύου και χαμηλό βάρος γέννησης.
Πιθανοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν οξειδωτικό στρες, φλεγμονή, διαταραχές στην ανάπτυξη του πλακούντα ή ορμονικές δυσλειτουργίες. Οι ίδιοι μηχανισμοί μπορεί να επηρεάζουν τη μεταγενέστερη ανάπτυξη και να αυξάνουν τον κίνδυνο παχυσαρκίας.
Όπως τονίζει η επικεφαλής της έρευνας, η περίοδος της εγκυμοσύνης αποτελεί πιθανώς ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο για την εμφάνιση παιδικής παχυσαρκίας.