Τα τελευταία 30 χρόνια η μέθοδος τοκετού με καισαρική τομή έχει εξελιχθεί πολύ και έχει γίνει μια ασφαλής και εύκολη επέμβαση. Παλιότερα, όπως θα έχετε ακούσει, η τομή ήταν μεγάλη, κάθετη, κατά μήκος της κοιλιάς, σήμερα όμως, χάρη σε μια εξελιγμένη μέθοδο, είναι πολύ μικρή, οριζόντια, με μήκος μόλις 15 εκατοστά, και γίνεται πολύ χαμηλά στην κοιλιά. Μάλιστα, η ουλή που αφήνει, με τα χρόνια φαίνεται όλο και λιγότερο. Αυτή η μέθοδος έχει πολλά πλεονεκτήματα για τη μητέρα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, μετά την επέμβαση το τραύμα επουλώνεται γρηγορότερα, η μητέρα χάνει λιγότερο αίμα, ενώ δεν διατρέχει τον κίνδυνο να πάθει κάποια μόλυνση. Ωστόσο, η καισαρική τομή παραμένει μια χειρουργική επέμβαση (η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτεί ολική νάρκωση) και γι’ αυτό διαφέρει σε αρκετά σημεία από τον φυσιολογικό τοκετό: Η μητέρα που φέρνει το μωρό της με φυσικό τρόπο στον κόσμο, πονάει πριν και κατά τη διάρκεια του τοκετού, αλλά όλα τελειώνουν μόλις πάρει το μικρό της αγκαλιά. Αντίθετα για την έγκυο που γεννάει με καισαρική, οι πόνοι αρχίζουν τις περισσότερες φορές ακριβώς μετά την επέμβαση, χωρίς να είναι ιδιαίτερα έντονοι όμως. Ας δούμε όμως βήμα – βήμα τι πρέπει να κάνετε για να «αναρρώσετε» πλήρως μετά την καισαρική τομή και να ξαναβρείτε τη φόρμα σας:   Η πρώτη μέρα Αν έχει τοποθετηθεί στην τομή μετά την επέμβαση κάποιο σωληνάκι για την απομάκρυνση των υγρών, αυτό αφαιρείται την πρώτη μέρα μετά την καισαρική. Είναι πολύ φυσιολογικό κάθε σας κίνηση να σας προκαλεί πόνο. Γι’ αυτό και ο γιατρός θα σας χορηγήσει παυσίπονα, ειδικά για τέτοιες περιπτώσεις, ώστε να μπορείτε να φροντίσετε το μωρό σας με άνεση. Αυτά τα φάρμακα είναι ακίνδυνα για το μωρό, αφού δεν περνούν στο μητρικό γάλα. Καλό είναι να θηλάζετε το μωρό σας. Ο θηλασμός όχι μόνο επιταχύνει την επούλωση της τομής και επαναφέρει την μήτρα στην πρωταρχική της κατάσταση, αλλά θα σας ηρεμίσει και θα σας χαρίζει γαλήνη. Την πρώτη μέρα μπορείτε να στέκεστε και να περπατάτε. Μάλιστα ο γιατρός θα σας ζητήσει να κινήστε, αφού η κίνηση μειώνει τον κίνδυνο της θρόμβωσης, κάνει καλό στο κυκλοφορικό σύστημα και βοηθά στη γρήγορη ανάρρωση. Εξάλλου, το περπάτημα είναι η μόνη μορφή άσκησης την οποία μπορεί να ξεκινήσει η μητέρα αμέσως μετά την καισαρική τομή.   Η πρώτη εβδομάδα Οι πρώτες τρεις ως πέντε ημέρες μετά την καισαρική μπορεί να είναι λίγο δύσκολες για σας. Η τομή είναι ακόμη επώδυνη, ενώ μπορεί να παρουσιαστούν προβλήματα με κάποιες σωματικές λειτουργίες. Για παράδειγμα ορισμένες μαμάδες έχουν συχνοουρία, επειδή η κύστη δεν αδειάζει εντελώς, ενώ άλλες αισθάνονται πρησμένες (αυτό είναι ένα σύμπτωμα που οφείλεται στη νάρκωση και στο οίδημα από τα υγρά που σας έδωσαν ενδοφλεβίως κατά την διάρκεια του χειρουργείου). Όλα αυτά όμως αντιμετωπίζονται. Να πίνετε πολλά υγρά, κυρίως ζεστό τσάι και νερό σε θερμοκρασία δωματίου, που διεγείρουν το έντερο, και να αποφεύγετε όλα όσα δημιουργούν αέρια και «φούσκωμα » (π.χ. ανθρακούχα ποτά και γαλακτοκομικά). Επίσης πρέπει να κινείστε όσο το δυνατόν περισσότερο και όσο σας επιτρέπει ο γιατρός σας. Αυτή η σωματική άσκηση κάνει καλό στη λειτουργία των εντέρων. Καλό είναι πριν φύγετε από το μαιευτήριο, να έχετε εξασφαλίσει τη βοήθεια κάποιου ατόμου για τις δουλειές του σπιτιού και την περιποίηση του μωρού. Για σας που γεννήσατε με καισαρική τομή είναι ακόμη πιο δύσκολο απ’ ότι για τη μητέρα που γέννησε με φυσιολογικό τοκετό, να αντεπεξέλθει στις νέες της υποχρεώσεις. Για παράδειγμα, δεν θα είναι εύκολο για σας να  κρατήσετε το μωρό σας, να το αλλάξετε, να το σηκώσετε μόνη σας στην αγκαλιά σας κλπ. Γι’ αυτό θα πρέπει να έχετε συνέχεια δίπλα σας το σύντροφό σας (αν αυτό είναι δυνατόν) ή κάποιον πολύ δικό σας άνθρωπο. Οι πρώτοι δύο μήνες Τα τρία βασικά πράγματα που πρέπει να λάβετε υπόψη σας τώρα είναι τα εξής:    –  Το μωρό σας είναι τώρα κυριολεκτικά το μέτρο όλων των πραγμάτων. Γι’ αυτό λοιπόν δεν πρέπει να σηκώνετε τίποτε βαρύτερο από το μωρό σας. Με κάθε γραμμάριο που παίρνει το νεογέννητο, μεγαλώνει και η δύναμή σας μέρα με τη μέρα.    –  Το ανεβοκατέβασμα στις σκάλες πρέπει να γίνεται με προσοχή    –  Η οδήγηση απαγορεύεται την πρώτη εβδομάδα μετά την καισαρική τομή, γιατί οι κινήσεις που απαιτούνται γι’ αυτό (πάτημα συμπλέκτη, φρένου κ.λπ.) είναι αρκετά έντονες. Τώρα μπορείτε ν’ αρχίσετε κάποιες ελαφριές γυμναστικές ασκήσεις για τη λεκάνη (αφού συμβουλευτείτε βέβαια το γιατρό σας). Σύμφωνα με τους ειδικούς και εσείς που γεννήσατε με καισαρική τομή πρέπει να κάνετε ασκήσεις για να δυναμώσουν οι μύες του κατώτερου τμήματος της λεκάνης. Το γεγονός ότι αποφύγατε την ταλαιπωρία του φυσιολογικού τοκετού, δεν σημαίνει ότι αυτή η περιοχή του σώματός σας δεν επιβαρύνθηκε αρκετά με την εγκυμοσύνη και τους πόνους. Μια απλή άσκηση που μπορείτε να κάνετε είναι η εξής: Σφίξτε τους μύες της γεννητικής περιοχής και «τραβήξτε» τους προς τα πάνω. Μείνετε έτσι μετρώντας ως το 10 και έπειτα χαλαρώστε. Αυτή η άσκηση μπορεί να γίνει σε όλες τις στάσεις (καθιστή,  όρθια κ.λπ.). Πώς αισθάνεται η μητέρα  Η «ανάρρωση» ύστερα από έναν τοκετό, κυρίως μάλιστα αν αυτός έχει γίνει με καισαρική τομή, γίνεται με ξεχωριστό ρυθμό για κάθε μητέρα και μπορεί να διαρκέσει κάποιο χρονικό διάστημα (ανάλογα με τον οργανισμό κάθε γυναίκας). Εκτός από τις επιπτώσεις στο σώμα, η νέα μαμά έχει να αντιμετωπίσει και τις ψυχολογικές αλλαγές που συνεπάγεται ο τοκετός. Ο καλύτερος τρόπος για να ανεβάσει τη διάθεσή της, είναι οι συζητήσεις με άλλες μαμάδες που έχουν γεννήσει με καισαρική τομή. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ψυχολογία της μητέρας που γέννησε με καισαρική και ο τρόπος που αντιμετωπίζει αυτό το γεγονός περνά από 5 φάσεις:    – Τις πρώτες ώρες μετά τη γέννα οι περισσότερες μαμάδες είναι έτοιμες να αποδεχτούν την καισαρική ως κάτι αναγκαίο και μοιραίο.    – Τις πρώτες εβδομάδες αυτά τα συναισθήματα ξεθωριάζουν και νιώθουν απογοητευμένες. Αρκετές μάλιστα αισθάνονται ότι πρόδωσαν τη φύση τους. Μάλιστα, η απουσία της διαδικασίας του φυσιολογικού τοκετού, δυσκολεύει κάποιες μαμάδες να αποδεχτούν τα μητρικά τους καθήκοντα.    – Στο διάστημα των πρώτων δύο μηνών, πολλές μαμάδες ρίχνουν την ευθύνη για ό,τι δεν πάει καλά με τη φροντίδα του μωρού στο γεγονός ότι γέννησαν με καισαρική. Επίσης, αρκετές βλέπουν όνειρα με σκηνές από τον τοκετό. Σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι καλό οι νέες μητέρες να συζητούν τις σκέψεις τους και τα συναισθήματά τους με τους δικούς τους ανθρώπους.    – Μόνο αφού περάσουν αρκετοί μήνες από τον τοκετό, αναζητούν οι μητέρες που γέννησαν με καισαρική τομή τη συναναστροφή με γυναίκες που έφεραν το παιδί τους στον κόσμο με τον ίδιο τρόπο. Έτσι μοιράζονται τα συναισθήματά τους και καταλαβαίνουν ότι δεν είναι μόνες.    – Στην τελευταία φάση, που μπορεί να διαρκέσει για πολλά χρόνια, τα αρνητικά συναισθήματα της καισαρικής τομής σιγά σιγά ξεθωριάζουν. Για να γίνει αυτό βέβαια δεν θα πρέπει η μητέρα να πιέζει τον εαυτό της και να σκέφτεται ότι το επόμενο παιδί της πρέπει οπωσδήποτε να γεννηθεί με φυσιολογικό τοκετό. (Άλλωστε, σύμφωνα με τους ειδικούς έχουν 50 ως 80% πιθανότητες να γεννηθεί το δεύτερο παιδί τους φυσιολογικά).   Ο φυσιολογικός τοκετός δεν πρέπει είναι αυτοσκοπός. Αυτό που πρέπει να ενδιαφέρει περισσότερο όλες τις μαμάδες είναι να έρθει το μωρό τους με τον πιο ασφαλή τρόπο στον κόσμο. Και η καισαρική τομή σίγουρα το εξασφαλίζει αυτό! Με την συνεργασία της κας Μαρίας Παπαδοπούλου (Μαιευτήρας – Γυναικολόγος)